II SA/Bd 506/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 506/08 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] o odmowie umorzenia A. Ł. należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż skarżący jest osobą bezrobotną i otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych ok. 400 zł miesięcznie z czego 200 zł przeznaczone jest na alimenty na dzieci. Nie posiada on żadnego majątku i nie jest w stanie uregulować zadłużenia powstałego w związku z nie wywiązywaniem się przez skarżącego z obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci ustanowionego wyrokiem sądu (wyrok Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] sierpnia 2003 r.). Organ II instancji stwierdził, iż zadłużenie skarżącego z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz dzieci wyniosło łącznie 6.300 zł na dzień 31 marca 2008 r. - na powyższą kwotę składa się zaliczka alimentacyjna na dwoje dzieci w wysokości 400 zł wypłacona w okresie od 1 października 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. oraz zaliczka wypłacona na jedno dziecko w kwocie 200 zł miesięcznie w okresie wrzesień 2007 r. do 31 marca 2008 r. Ponadto organ odwoławczy podniósł, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący jest osobą zdrową i zdolną do podjęcia pracy oraz że skarżący nie wykazał by dołożył należytej staranności prowadzącej do podjęcia zatrudnienia i zmniejszenia zaległości. Dodał przy tym, iż poprawa sytuacji na rynku pracy powinna umożliwić skarżącemu podjęcie zatrudnienia. Organ II instancji wskazał również, iż z informacji uzyskanej od Komornika Sądowego wynika, że poza zadłużeniem z tytułu wypłaconej zaliczki posiada on zadłużenie na dzieci w kwocie 118,00 zł z tytułu zaległych alimentów. Organ wywiódł, iż umorzenie na podstawie art. 16 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych powinno mieć miejsc tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. W związku z powyższym organ odwoławczy wskazał, iż to, że skarżący przebywa na zasiłku dla bezrobotnych, nie podejmując prób podjęcia zatrudnienia wyklucza możliwość umorzenia zadłużenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższą decyzję, A. Ł. wskazał, iż ze względu na stan zdrowia (uszkodzony kręgosłup, żylaki), mimo podjętych wysiłków nie jest w stanie podjąć pracy w budownictwie. Ze względu na wiek i nie spełnianie wymogów stawianych przez pracodawców nie jest w stanie znaleźć sobie również pracy innego rodzaju. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowił art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732, z późn. zm.). W świetle powyższego przepisu, organ właściwy wierzyciela może umorzyć należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek, a także wierzyciela z tytułu nienależnie pobranej zaliczki, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną tych osób. Z dyspozycji cytowanego przepisu wynika, że decyzja w sprawie umorzenia zwrotu zaliczki ma charakter uznaniowy. Nie oznacza to jednak, że organ dysponuje dowolnością przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Wskazać należy w tym miejscu, iż organ administracji ma obowiązek poprzedzenia wydanej decyzji wszechstronnym i wnikliwym rozważeniem całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i okoliczności występujących w sprawie, przy zachowaniu przepisów postępowania administracyjnego, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Zgodnie bowiem z treścią art. 107 § 1 i 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji stanowi integralną część decyzji i winna z niego wynikać ocena faktów, prawa i subsumpcji oraz celów i skutków rozstrzygnięcia. Dopiero w takich warunkach wydana decyzja uznaniowa mieści się w granicach uznania administracyjnego, pozostając poza zasięgiem zarzutu dowolności. Wskazać należy, iż w niniejszej sprawie organy obu instancji odmawiając umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych ograniczyły się w zasadzie do stwierdzenia, iż skarżący nie wykazał, że podjął działania zmierzające do uzyskania zatrudnienia, mimo że obecna dobra sytuacja na rynku pracy, jak i stan zdrowia i umiejętności skarżącego umożliwiają mu znalezienie pracy. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż wprawdzie w postępowaniu administracyjnym strona we własnym dobrze pojętym interesie powinna przedkładać stosowne dokumenty, jednakże organ administracji także powinien być w tym zakresie aktywny i w przypadku, gdy uzna, iż postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia o dokumenty posiadane przez stronę, wezwać stronę do ich przedłożenia. Podnieść należy, w związku z tym, iż zdaniem Sądu organy administracji nie mogły wydać w niniejszej sprawie odmownej decyzji jedynie ze względu na to, iż skarżący z własnej inicjatywy nie przesłał określonych dokumentów mogących stanowić potwierdzenie, iż podejmował próby znalezienia pracy. Dodać należy, iż wyrażony przez organy administracji pogląd, iż skarżący ma duże możliwości znalezienia zatrudnienia może budzić wątpliwości. Niewiadomo bowiem czy twierdzenie to stanowi jedynie przypuszczenia organu, czy też jest ono wynikiem przeprowadzonej przez organ analizy sytuacji na rynku pracy, przy jednoczesnym uwzględnieniu wieku skarżącego ([...] lat) i faktu, że został on zliczony przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] do lekkiego stopnia niepełnosprawności ze względu na chorobę neurologiczną (uszkodzony kręgosłup). Zdaniem Sądu, w świetle powyższych okoliczności należało uznać, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Wójta [...] zostały wydane bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, bez wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całokształtu materiału dowodowego, a zatem z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 107 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art.135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.