II SA/Bd 509/19
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-10-08
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Anna Klotz, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek poinformowania rolnika o brakach formalnych wniosku o przyznanie płatności, w tym o niekompletności załączonej umowy kontraktacji, nawet jeśli przepis art. 64 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, działając na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, ma obowiązek niezwłocznego poinformowania rolnika o stwierdzonych brakach we wniosku o przyznanie płatności, w tym o niekompletności załączonych dokumentów, oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie. Zaniechanie tego obowiązku, nawet jeśli przepis art. 64 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uniemożliwić stronie uzupełnienie braków.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych za 2018 r., dołączając do niego niekompletną umowę kontraktacji. Organ I instancji odmówił przyznania płatności, uznając umowę za niespełniającą wymogów. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Rolnik w odwołaniu i skardze podniósł, że organ nie poinformował go o brakach formalnych wniosku i nie wezwał do ich uzupełnienia, mimo że dołączył kompletną umowę wraz z odwołaniem. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w części odmawiającej przyznania płatności do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych za 2018 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we [...] z [...] lutego 2019 r. nr [...] w części odmawiającej przyznania płatności do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych za 2018 r.
Uzasadnienie:
Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we [...], decyzją Nr [...] z dnia [...].02.2019 r., na podstawie art. 5-6 i art. 24 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1312), zwanej dalej "ustawą o płatnościach" oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) zwanej dalej "k.p.a.", odmówił przyznania skarżącemu: S. A. płatności do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych za rok 2018, oraz przyznał mu:
1/ Jednolitą Płatność Obszarową - 2018 w wysokości [...] zł.,
2/ płatność za zazielenienie - 2018 w wysokości [...] zł.,
3/ płatność redystrybucyjna - 2018 w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 do płatności związanej do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych wynosiła 3,78 ha., a powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 0,00 ha. Stwierdzono, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego stwierdzono, że dołączony do wniosku złożonego w dniu [...]-05-2018 r. oraz złożonej zmiany do wniosku w dniu [...]-06-2018 r. (dokumenty złożone za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus) załącznik w postaci umowy kontraktacji nr [...] na dostawę ziemniaków skrobiowych w kampanii produkcyjnej 2018 zawartej w dniu [...]-03-2018 r. nie spełnia wymagań kwalifikowalności.
Wskazano, że ze względu na fakt, że zarówno we wniosku z dnia [...]-05-2018 r. jak i zmianie z dnia [...]-06-2018 r. załączona kopia Umowy, nie spełnia wymogów określonych w ustawie o płatnościach, (brak stron umowy, w tym brak wymaganych podpisów, umowa nie podpisana przez producenta skrobi), umowa ta nie została uwzględniona przy ustalaniu powierzchni kwalifikującej się do płatności związanej do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych.
W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący wskazał, że nie zgadza się z odmową przyznania płatności do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych na rok 2018. Stwierdził, że rok 2018 zapoczątkował składanie wniosków przez Internet, a co za tym idzie wszystkich załączników do wniosku, które wysyłane były za pośrednictwem nowej aplikacji eWniosek. Do wniosku dołączona została umowa kontraktacji ziemniaków skrobiowych, ale przez niedopatrzenie, skopiowane zostały tylko pierwsze strony każdej z kartek umowy. W ocenie strony, organ winien był poinformować o tym, że umowa jest nie kompletna. Skarżący wyjaśnił, że na początku listopada zapytał dlaczego nie dostał 70% zaliczki na dopłaty, a w odpowiedzi nikt nie wspomniał o problemie z umową skrobiową. Stwierdził, że nie zdawał sobie sprawy, że umowa, którą załączył jest niekompletna.
Do odwołania skarżący dołączył kompletną umowę kontraktacji Nr [...].
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] maja 2019 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 3 ust. 1, 2 i 3, art. 15 ust. 3 i 5, art. 21 oraz art. 22 ust. 1 ustawy o płatnościach, § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. poz. 352, z późn. zm.), art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z dnia 20.06.2014 r., str. 48, z późn. zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinien spełniać formularz wniosku umieszczany na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 353, z późn. zm.), utrzymał
w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy oparł o następujące ustalenia i rozważania:
W dniu [...].05.2018 r., za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, do Biura Powiatowego ARiMR we [...] wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2018 (numer dokumentu: [...]). Do wniosku strona załączyła materiał graficzny w ilości 3 sztuk oraz umowę do płatności do skrobi. W dniu [...].06.2018 r. strona złożyła, również przy pomocy aplikacji, zmianę do wniosku. Z deklaracji zawartej we wniosku oraz w zmianie do niego wynika, że producent rolny ubiegał się o przyznanie następujących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni 8,58 ha, płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatności za zazielenienie), płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) oraz płatności związanej do powierzchni 3,78 ha uprawy ziemniaków skrobiowych. W tym miejscu należy wskazać, że do wniosku dołączono jedynie pierwszą i trzecią stronę umowy kontraktacji nr [...] o dostawę ziemniaków skrobiowych w kampanii produkcyjnej 2018, zawartej w dniu [...].03.2018 r., oraz Załącznik nr [...] do umowy pomiędzy producentem skrobi ziemniaczanej a plantatorem ziemniaków skrobiowych.
Do odwołania Pan S. A. dołączył kompletną umowę kontraktacji Nr [...].
W ramach kampanii przyjmowania wniosków 2018, zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o płatnościach, wniosek o przyznanie płatności składa się za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej Agencji.
Jak wynika z przepisu § 9 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia, w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności związanej do powierzchni upraw ziemniaków skrobiowych, do wniosku dołącza się umowę, o której mowa w art. 15 ust. 3 pkt 1 lit. a lub b ustawy o płatnościach, lub jej potwierdzoną kopię
Zgodnie z art. 15 ust. 3 ustawy o płatnościach, płatność związana do powierzchni na uprawę ziemniaków skrobiowych, w której rolnik zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia odpowiedniemu podmiotowi, określonej ilości ziemniaków skrobiowych z określonej powierzchni gruntów, a podmiot ten zobowiązuje się te ziemniaki odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i podjąć wskazane w ustawie działania.
Jak stanowi art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja, przy czym termin ten - w myśl art. 21 ust. 2 ustawy - nie podlega przywróceniu.
Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy o płatnościach, w przypadku, gdy Komisja Europejska, działając w trybie art. 78 akapit drugi rozporządzenia nr 1306/2013, upoważni Rzeczpospolitą Polską do przedłużenia terminu, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić, w drodze rozporządzenia, dłuższy termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w danym roku, mając na względzie okoliczności, którymi kierowała się Komisja Europejska, upoważniając do przedłużenia tego terminu, oraz umożliwienie otrzymania przez rolników należnych im płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy o płatnościach, zarządził, że w roku 2018 wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie do dnia 15 czerwca - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 maja 2018 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2018 r. (Dz. U. poz. 897).
W tym miejscu przywołać również należy przepis art. 13 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z dnia 20.06.2014 r., str. 48, z późn. zm.), zgodnie z którym (akapit pierwszy) z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie.
W myśl akapitu drugiego tego przepisu, bez uszczerbku dla jakichkolwiek szczególnych środków wprowadzanych przez państwa członkowskie odnośnie do konieczności składania dokumentów uzupełniających w należytym terminie, aby umożliwić planowanie oraz przeprowadzenie skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również do wniosków o wsparcie, dokumentów, umów oraz innych deklaracji, które należy przedstawić właściwym organom, jeśli takie wnioski o wsparcie, dokumenty, umowy lub deklaracje stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie dotyczyło kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy lub wsparcia.
Z kolei w myśl akapitu trzeciego art. 13 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia.
Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, wniesienie poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność po ostatecznym terminie wnoszenia poprawek, ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwot związanych z faktycznym wykorzystywaniem danych działek rolnych.
Jak stanowi z kolei akapit drugi tego przepisu, poprawki w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność są dopuszczalne tylko do najpóźniejszego możliwego terminu wyznaczonego dla składania po terminie pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, jak określono w ust. 1 akapit trzeci. Jeżeli jednak ten najpóźniejszy termin jest wcześniejszy niż ostateczny termin wnoszenia poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, o którym to terminie mowa w ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu, bądź gdy terminy te przypadają w tym samym dniu, za niedopuszczalne uznaje się poprawki do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność wniesione po tym terminie.
Wykładni art. 13 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 nie można zatem dokonywać bez powiązania go z art. 13 ust. 1 tego rozporządzenia, który w sposób jednoznaczny obowiązek terminowego składania wniosku rozciąga w akapicie drugim również na dokumenty, umowy oraz inne deklaracje, jeśli takie dokumenty, umowy lub deklaracje stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia. Dlatego też pojęcie "poprawek", o których mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, odnosić należy również do dokumentów, które należy załączyć do wniosku. Powyższe stanowisko potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 11.04.2018 r. w sprawie sygn. I SA/Go 43/18.
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że dokumenty stanowiące o kwalifikowalności do otrzymania danej pomocy finansowej należało w roku 2018 złożyć w terminie określonym na składanie wniosków, czyli do dnia 15 czerwca. w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Ustawodawca zrezygnował też z ustalonego w art. 7 Kpa wymogu uwzględniania przy rozpoznaniu sprawy interesu społecznego i słusznego interesu strony.
Skarżący, ubiegając się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 o płatność związaną do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych, był zobowiązany do tego, aby wraz z wnioskiem złożyć umowę kontraktacji ziemniaków skrobiowych, czyli dokument potwierdzający uprawnienie producenta rolnego do otrzymania wskazanej płatności w roku 2018. Kopia przedmiotowej umowy powinna zostać dołączona do wniosku w postaci pliku w formacie JPEG, PDF, TIF (TIFF), DOC lub DOCX, stosownie do przepisu § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinien spełniać formularz wniosku umieszczany na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 353, z późn. zm.).
Jak wynika z danych zawartych w aplikacji eWniosekPlus, do wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 skarżący dołączył pierwszą i trzecią stronę Umowy kontraktacji nr [...] o dostawę ziemniaków skrobiowych w kampanii produkcyjnej 2018, zawartej w dniu [...].03.2018 r. oraz Załącznik nr 1 do umowy pomiędzy producentem skrobi ziemniaczanej a plantatorem ziemniaków skrobiowych, a zatem dokument ten nie stanowi umowy, o której mowa w art. 15 ust. 3 pkt 1 lit. a lub b ustawy o płatnościach. Wobec przedłożenia przez producenta rolnego niekompletnej umowy potwierdzającej kontraktację zgłoszonego we wniosku do płatności areału 3,78 ha ziemniaków skrobiowych, zaszły przesłanki odmowy przyznania płatności związanej do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych.
W ocenie organu II instancji zgromadzony w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy został w sposób wyczerpujący rozpatrzony przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...], co znalazło swoje odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji, która jest prawidłowa.
Odnosząc się do zarzutów strony w przedmiocie niepoinformowania o zaistniałych brakach formalnych trzeba wskazać, że o ile bezsporne jest, że zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. strona powinna zostać wezwana do uzupełnienia stwierdzonych braków formalnych, o tyle trzeba też zauważyć, że jakkolwiek kontrola kompletności przeprowadzana po złożeniu wniosku przez stronę obejmuje sprawdzenie, czy zostały dołączone do wniosku wymagane załączniki, to jednak kontrola ta nie obejmuje badania ich treści. Wobec stwierdzenia, że do wniosku dołączono załącznik w postaci umowy kontraktacji, organ I instancji nie badał już treści tego załącznika, co uniemożliwiło wykrycie niekompletności załącznika.
Trzeba podkreślić, że niezależnie od treści art. 64 § 2 Kpa to na stronie ciąży szczególny obowiązek dostarczenia wszystkich dokumentów, potwierdzających uprawnienia do poszczególnych płatności. Ma to szczególne znaczenie, gdy wnioskowanie o daną płatność jest fakultatywne, tzn. zależne tylko od woli strony.
W skardze złożonej do Sądu, skarżący zarzucił organowi:
1/ naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewezwanie skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w postaci, brakujących stron umowy na uprawę ziemniaków skrobiowych, co doprowadziło do wydania decyzji odmawiającej przyznania płatności związanej do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych, gdyż organ uznał, że skarżący nie załączył wymaganego przepisami prawa dokumentu potwierdzającego uprawnienie do otrzymania płatności,
2/ naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że kontrola warunków formalnych podania ogranicza się jedynie do badania czy zostały załączone przepisami prawa załączniki bez badania ich treści, co doprowadziło do swoistego paradoksu poprzez uznanie przez organ, że pomimo załączenia wymaganego przepisami prawa załącznika w postaci dokumentu umowy, wniosek o przyznanie płatności jest niekompletny, nie zawiera bowiem dwóch stron umowy o uprawę ziemniaka skrobiowego, pomimo, że jak sam wskazał organ kontrola wniosków nie obejmuje badania treści załączników,
3/ błędne przyjęcie, że skarżący nie załączył wymaganego przepisami prawa dokumentu potwierdzającego uprawnienie do otrzymania płatności w postaci umowy na uprawę ziemniaków skrobiowych, w sytuacji gdy na podstawie załączonego do wniosku załącznika w postaci 1 i 3 strony umowy, organ mógł przypuszczać, że dokument ten zawiera podpisy na ostatniej brakującej stronie, a jeśli nie powinien był zażądać uzupełnienia dostrzeżonego braku w trybie art. 64 § 2 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", doprowadziła Sąd do stanowiska, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.
Obowiązkiem wnioskodawcy istotnym z punktu widzenia przedmiotowej sprawy jest zawarcie umowy dostawy buraków, o której mowa w art. 15 ust. 3 ustawy o płatnościach oraz dołączenie tej umowy lub jej kopii do wniosku o przyznanie płatności umowy, o czym stanowi § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 352 ze zm.).
Z kolei stosownie do treści art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach, obowiązkiem Agencji jest przeprowadzanie kontroli administracyjnych i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontroli w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm. Również wśród zasad ogólnych w art. 24 ust. 1 lit. a/ rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69), wymieniono, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji.
Z powyżej zacytowanych przepisów wprost wynika, że w zakres kontroli administracyjnej wchodzi także obowiązek sprawowania nadzoru nad prawidłowością wniosków składanych przez rolników. Wyraz ku temu stanowi kluczowy w przedmiotowej sprawie przepis art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, według którego w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 k.p.a., kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 k.p.a., nie stosuje się.
Cytując dalej przepis art. 23 ustawy o płatnościach należy wskazać, że w ust. 2 stanowi on, że w przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów.
Bezsporną w niniejszej sprawie jest kwestia, że strona składając wniosek o przyznanie płatności nie załączyła wszystkich stron umowy kontraktacyjnej buraków cukrowych. Jak natomiast wynika z akt sprawy, kierownik nie poinformował rolnika o brakach załączonej umowy. Zdaniem Sądu, organ naruszył tym samym obowiązki wynikające z treści art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach. Skoro bowiem adresatem tego przepisu jest organ administracji publicznej, to zobowiązany był on do niezwłocznego sprawdzenia wniosku i poinformowania rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w stosownym terminie. Przy czym skoro wniosek wpłynął do organu [...] maja 2018 r., a ostateczny termin składania zmian do wniosku upływał [...] czerwca 2018 r., to nie minął jeszcze termin do czynienia poprawek, a o której to kwestii mowa jest w końcowej części przepisu art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach.
Jakkolwiek wnioskodawca dokonał zmiany wniosku [...] czerwca 2018 r., a więc w terminie końcowym składania wniosków, to jednak, wniosek wpłynął na miesiąc przed dniem oznaczonym jako końcowa data składania wniosków. Było więc wystarczająco dużo czasu do zastosowania się przez organ do postanowień powyższego przepisu, (a więc niezwłocznego poinformowania skarżącego o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie), jak i do właściwej reakcji strony.
Stwierdzone przez Sąd zaniechanie organu skutkowało naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 24 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 oraz art. 36 ust. 1 i art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, a także art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, zgodnie z którym organ administracji publicznej stoi na straży praworządności. Powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem uniemożliwiło stronie uzupełnienie braków wniosku, a w konsekwencji stało się przyczyną, dla której organ odmówił przyznania płatności do powierzchni upraw buraków cukrowych. Strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań organu, polegających na niewykonaniu objętych przepisami prawa obowiązków organu do konkretnego zachowania (podjęcia czynności).
W konsekwencji powyższego, organ ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany będzie odnieść się merytorycznie do wniosku strony w zakresie przyznania płatności do powierzchni uprawy ziemniaków skrobiowych, nie traktując kompletnej umowy kontraktacji znajdującej się w aktach sprawy jako złożonej po terminie do składania wniosku o przyznanie płatności.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło