II SA/Bd 51/08
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-03-18
Skład orzekający: Krzysztof Gruszecki, Renata Owczarzak, Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące błędu co do osoby zobowiązanej oraz nadmiernej uciążliwości środka egzekucyjnego mogą być skuteczne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym wykonania decyzji nakazującej opróżnienie lokali, gdy istnieje ostateczna decyzja nakładająca obowiązek?Ratio decidendi
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym mają na celu ochronę zobowiązanego przed naruszeniem podstawowych zasad tego postępowania lub niedopuszczalną egzekucją, a nie kwestionowanie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, która została już prawomocnie osądzona. Błąd co do osoby zobowiązanego nie zachodzi, gdy postanowienie sądu cywilnego dotyczące własności lokali nie odnosi się do lokali objętych ostateczną decyzją administracyjną nakazującą ich opróżnienie. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem uciążliwym, ale jej wysokość ustalona zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powiązana z udziałami zobowiązanego we współwłasności, nie stanowi podstawy do uznania jej za nadmiernie uciążliwą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nieuwzględniające zarzutów T. P. w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w celu przymuszenia do wykonania ostatecznej decyzji nakazującej opróżnienie i zabezpieczenie lokali z powodu zagrożenia bezpieczeństwa. T. P. podniosła zarzuty błędu co do osoby zobowiązanej oraz nadmiernej uciążliwości środka egzekucyjnego, twierdząc, że niektóre lokale nie są jej własnością lub zostały już opróżnione, a remont solarium nie jest konieczny. Organy administracji uznały zarzuty za bezzasadne, wskazując na ostateczność decyzji nakazującej opróżnienie lokali i prawidłowość ustalenia grzywny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 marca 2008r. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...], działając na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 1a pkt 12 b, art. 2 § 1 pkt 10, art. 6 § 1, art. 20 § 1 pkt 4, art. 22 § 4, art. 64a § 1 pkt 1, art. 121 § 2, art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) wszczął postępowanie egzekucyjne wobec T. P. i nałożył grzywnę w celu przymuszenia oraz opłatę egzekucyjną w wysokości 3 918,00 zł, celem przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] r., znak: [...] utrzymanej w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dnia [...] r. nr [...]. Wymienionymi decyzjami organu nadzoru budowlanego nakazały T. P., J. P., K. i J. K., B. K. K. - J., jako współwłaścicielom nieruchomości przy ul. [...] we W., opróżnienie: lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w oficynie budynku [...], lokalu usługowego "[...]", lokalu mieszkalnego nr [...] na poddaszu w budynku [...], lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku[...], zarządzając przy tym umieszczenie na wejściu do lokali zawiadomienia o grożącym niebezpieczeństwie i zakazie ich użytkowania, zabezpieczenie lokali przed dostępem osób postronnych oraz wykonanie doraźnych zabezpieczeń w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, wskazując termin wykonania tych obowiązków – do 31 sierpnia 2006 r. Jednocześnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...] w dniu [...] r. wydał tytuł wykonawczy nr [...] celem egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, wskazującym jako zobowiązaną – T.P.
Podnosząc zarzuty do wystawionego tytułu wykonawczego, T. P. wniosła o jego uchylenie z powodu błędu co do osoby zobowiązanej oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Jej zdaniem niesłusznie zobowiązana została do opróżnienia lokalu nr [...], ponieważ zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego we [...] dotyczącym zniesienia współwłasności, lokale nr [...] stanowią własność J. P. Odnosząc swoje stanowisko do lokalu nr [...] stwierdziła, że został opróżniony i oczekuje na remont, a uciążliwość egzekucji obowiązku co do lokalu wykorzystywanego jako solarium polega na tym, że prace remontowe mogą być podjęte dopiero po opróżnieniu lokalu nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...] nie uwzględnił wniesionych zarzutów. Zdaniem organu nadzoru budowlanego I instancji, zarzut błędu co do osoby zobowiązanego jest bezpodstawny, ponieważ postanowienie Sądu Rejonowego we [...] z dnia [...] - przysłane przez samą zobowiązaną w dniu [...] r. - nie dotyczy lokali, które zostały wyłączone z użytkowania decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] r., znak:[...]. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że w dniu [...] r. powzięto informację, że Państwu P. zamieszkujących wyłączony z użytkowania lokal nr [...] przydzielono lokal mieszkamy przy ulicy [...] i w ciągu ok. dwóch miesięcy opuszczą przedmiotowy lokal. Natomiast jak wynika między innymi z pisma zobowiązanej z dnia [...] r. lokale mieszkalne nr [...] przy [...] oraz nr [...] przy [...] zostały opróżnione, lecz na chwilę obecną nadal funkcjonuje "[...]" w lokalu użytkowym wyłączonym z użytkowania. Również zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8 cyt. ustawy) uznano za bezpodstawny, gdyż wysokość grzywny w celu przymuszenia nie została ustalona wg uznania organu, ale wynika ona z udziałów jakie posiada zobowiązana we współwłasności przedmiotowej nieruchomości, natomiast wysokość maksymalnej grzywny, jak wynika z przepisu art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - nie może przekraczać kwoty 5.000 zł.
W zażaleniu od powyższego orzeczenia T. P. wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz przedłużenie terminu do opróżnienia lokalu nr [...] i [...]. Zdaniem strony wymierzona grzywna powinna obciążać Prezydenta Miasta [...], ponieważ osoba zamieszkująca lokal nr [...], zajmuje go na podstawie decyzji administracyjnej. Ponadto zwróciła uwagę, że z wizji dokonanej przez powołanego inspektora budowy wynika, iż nie trzeba wykonywać żadnych prac remontowych w solarium.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy dokonując ponownego rozpatrzenia sprawy stwierdził, że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego jest bezpodstawny, albowiem J. P., co słusznie zauważył organ I instancji, nie jest właścicielem lokali wyłączonych z użytkowania decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] r.. Brak jest podstaw aby taki wniosek wywodzić z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego we [...]. Ponadto zwrócono uwagę, że w przedmiotowej sprawie brak jest także podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji i anulowania nałożonej grzywny, a wszczęcie postępowania egzekucyjnego w administracji nastąpiło zgodnie z przepisami cyt. ustawy i nie występują żadne formalne i merytoryczne przeszkody do jego prowadzenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy T. P. zarzuciła rozstrzygnięciu organu odwoławczego błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż lokal mieszkalny nr [...] na poddaszu budynku przy ul. [...] jest jej własnością, podczas gdy stanowi on własność K. i J. K. i jest opróżniony oraz błąd w ustaleniach faktycznych, przyjmujących, iż lokal nr [...] przy ul. [...] nie został opróżniony, gdy tymczasem lokal ten został opróżniony rok temu. Zdaniem skarżącej naruszone zostało prawo materialne poprzez wymierzenie jej grzywny za nie opuszczenie lokali, podczas gdy 2 z nich są opróżnione, natomiast solarium nie wymaga żadnych prac remontowych. W związku z podniesionymi zarzutami skarżąca wniosła o zmianę decyzji i uchylenie obowiązku uiszczenia grzywny oraz przedłużenie terminu opróżnienia lokalu nr [...], a także zawieszenie postępowania egzekucyjnego do momentu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i uznając brak nowych okoliczności i zarzutów, powołał się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego czy też procesowego, skutkującego koniecznością jej uchylenia.
Celem zrozumienia zasadności zapadłego orzeczenia przede wszystkim zwrócić należy uwagę na określony przedmiot toczącego się postępowania na poziomie organów administracji. W niniejszej sprawie doszło bowiem do zaskarżenia orzeczenia organu administracji działającego w trybie egzekucji administracyjnej, a więc podniesione wobec niego zarzuty, zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak i zawarte w skardze, nie mogą dotyczyć merytorycznego rozstrzygnięcia sporu w przedmiocie opróżnienia konkretnych lokali mieszkalnych oraz dokonania stosownych zabezpieczeń, całkowicie abstrahując od prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Należy stwierdzić, że celem administracyjnego postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji obowiązków przez zobowiązanego. Cel ten jest istotny nie tylko z punktu widzenia techniki administrowania, tj. skutecznego realizowania obowiązków przez adresatów nakazów i zakazów administracyjnoprawnych. Chodzi tu również o wdrażanie jednostek – obywateli i innych podmiotów – do realizacji zasady praworządności, rozumianej jako wykonywanie obowiązków nałożonych prawem administracyjnym lub aktem administracyjnym. Natomiast zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem prawnym ochrony zobowiązanego przed naruszeniem podstawowych zasad tego postępowania, jak również przed niedopuszczalną egzekucją. Jeżeli organ stwierdzi istnienie uzasadnionych zarzutów, to zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. Nr 110, poz. 968 ze zm.) wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje zawsze do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów. Należy zatem przyjąć, że w art. 59 ustawy egzekucyjnej chodzi o rozbieżności między treścią obowiązku podaną w tytule wykonawczym, a treścią obowiązku określonego w przepisie prawa albo w rozstrzygnięciu w sprawie indywidualnej lub w dokumencie stanowiącym podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.
Bezspornym w rozpoznawanej sprawie jest fakt istnienia ostatecznej, podlegającej wykonaniu, decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] r., znak: [...] utrzymanej w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dnia [...] r. nr [...], na mocy której nakazano T. P., J. P., K. i J. K., B. K. K. - J., jako współwłaścicielom nieruchomości przy ul. [...] i [...] we [...], opróżnienie: lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w oficynie budynku [...], lokalu usługowego "[...]", lokalu mieszkalnego nr [...] na poddaszu w budynku [...], lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku [...], zarządzając przy tym umieszczenie na wejściu do lokali zawiadomienia o grożącym niebezpieczeństwie i zakazie ich użytkowania, zabezpieczenie lokali przed dostępem osób postronnych oraz wykonanie doraźnych zabezpieczeń w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, wskazując termin wykonania tych obowiązków – do 31 sierpnia 2006 r. W sposób jednoznaczny wskazano na obligatoryjność zastosowania art. 68 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 z późń. zm.) nakazującego w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem – wydanie decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego, nakazującej opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania. Mając na uwadze powyższe jako niedopuszczalne należy uznać wszelkie argumenty i zarzuty kwestionujące rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy od strony merytorycznej, bowiem korzysta ona z przymiotu rzeczy osądzonej (res iudicata).
Odnosząc się zaś do skutecznie podniesionego przez stronę skarżącą zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej, stwierdzić należy, iż w świetle istniejącego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, nie zasługuje on na uwzględnienie. Jak słusznie zauważył to zarówno organ I jak i II instancji postanowienie Sądu Rejonowego we [...] z dnia [...] - przysłane przez samą zobowiązaną w dniu [...] r. - nie dotyczy lokali, które zostały wyłączone z użytkowania decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] r., znak: [...]. Wynika z tego orzeczenia, że J. P. jest właścicielem lokalu użytkowego, oznaczonego w opinii biegłego K. K. z [...] r. nr [...], położonego na parterze kamienicy, składającego się z sali sprzedaży, magazynu, biura i szatni o powierzchni użytkowej 67,02 m2 oraz lokalu mieszkalnego oznaczonego w ww. opinii nr [...], położonego na I piętrze oficyny o powierzchni użytkowej 57,60 m2 wraz z przynależnym do niego pomieszczeniem gospodarczym, oznaczonym nr [...] o pow. 14,60 m2. Ponadto lokal nr [...] - jak wynika z dostarczonej do organu nadzoru budowlanego w dniu [...] r. przez zobowiązaną opinii biegłego K. K. z [...] r., zajmuje powierzchnię 63,10 m2, natomiast lokal nr [...] (oznaczony nr [...] wg opinii z [...] r. jak i z [...] roku) zajmuje powierzchnię 57,60 m2. Odnosząc się zaś do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego stwierdzić należy, że grzywna w celu przymuszenia, tak jak i każdy inny środek egzekucyjny, jest uciążliwa, ale jej nałożenie ma na celu przymuszenie wykonania nałożonego obowiązku, gdy strona zobowiązana nie wykonuje obowiązku dobrowolnie. Wysokość grzywny w niniejszej sprawie naliczona została zgodnie z art. 121 § 2 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a wykonanie nałożonego obowiązku spowoduje, zgodnie z art. 125 cyt. ustawy - umorzenie nałożonych grzywien, na wniosek złożony przez zobowiązanego. Zarzut zbytniej uciążliwości nie zasługuje więc na uznanie, zważywszy, że wysokość grzywny w celu przymuszenia nie została ustalona wg uznania organu, ale wynika ona z udziałów jakie posiada zobowiązana w przedmiotowej nieruchomości.
Reasumując, należy stwierdzić, że dokonana pod względem legalności kontrola prawidłowości przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego prowadzi do uznania, iż zapadłe rozstrzygnięcia nie uchybiają w żaden sposób wymaganiom prawnym wynikającym z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i pozostałych przepisów. Utrzymanie więc w mocy decyzji organu I instancji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] było zgodne z prawem. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny postępowania organu I instancji oraz wydanego rozstrzygnięcia, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji.
Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło