II SA/Bd 510/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2007r. Nr [...]. 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/ Bd 510/07 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] grudnia 2006r. Starosta T. skierował K. B. na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w T. powołując się na wynikające z orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. przeciwwskazania zdrowotne wyżej wymienionego do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: [...] K. B. posiadając prawo jazdy kategorii B złożył w dniu [...] listopada 2006 r. w Starostwie Powiatowym w T. wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii C, do którego załączył m.in. orzeczenie lekarza uprawnionego do badań osób kierujących pojazdami z dnia [...] sierpnia 2006 r. stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wymienionej kategorii. Uwzględniając wniesione od powyższej decyzji odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. orzekło o jej uchyleniu i umorzeniu postępowania pierwszej instancji (decyzja z [...] lutego 2007 r. nr [...]). W motywach swego rozstrzygnięcia SKO stwierdziło, że organ I instancji nie wskazał podstaw do przeprowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji, o której mowa w art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym, gdyż ustalono jedynie, że w 2004 r. lekarz uprawniony do badania kierowców wydał orzeczenie o istnieniu u badanego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi wyszczególnionych w tymże orzeczeniu kategorii. Z akt sprawy wynika, że przed wydaniem przez SKO decyzji strona przedłożyła w Starostwie Powiatowym w T. w dniu [...] stycznia 2007 r. kolejne orzeczenie lekarskie wystawione przez uprawnionego lekarza w tymże dniu, stwierdzające, podobnie jak orzeczenie z dnia [...] listopada 2004 r. istnienie w niej przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii [...]. Orzeczenie to nie zostało jednak przekazane rozpatrującemu odwołanie organowi II instancji. W dniu [...] lutego 2007 r. Starosta T. ponownie wydał decyzję nr [...] kierującą K. B. w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w T. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał jako powód powyższego rozstrzygnięcia wydanie dwóch sprzecznych orzeczeń lekarskich – z dnia [...] listopada 2004 r. i dnia [...] sierpnia 2006 r. w przedmiocie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez K. B. pojazdami silnikowymi kategorii [...]. Odwołując się od decyzji Starosty T. K. B. wniósł o jej uchylenie nie podając motywów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Organ II instancji stwierdził, że w aktach sprawy znajdują się sprzeczne w swej treści orzeczenia lekarskie, w tym dostarczone przez stronę do organu I instancji w dniu [...] stycznia 2007 r., z którego wynikają przeciwwskazania do kierowania pojazdami, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii [...] W ocenie organu odwoławczego stanowią one wystarczającą informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów wymienionych kategorii przez stronę. Na powyższą decyzję K. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o ponowne, wnikliwe rozpatrzenie jego sprawy dotyczącej wydania prawa jazdy kategorii C. Skarżący podniósł, że na wystawienie ostatniego niekorzystnego orzeczenia w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w T. wpłynęło negatywne nastawienie do jego osoby lekarki, która wydała orzeczenie w listopadzie 2004 r. W styczniu 2007 r. mimo, iż wyniki badań audiometrycznych wykonanych w wymienionym ośrodku były dla niego pozytywne, pod wpływem wskazanej lekarki skierowano go na kolejne badania do przychodni przy "[...]", gdzie dopiero po podłączeniu do komputera stwierdzono u niego śladowy niedosłuch, który nie może stanowić przeszkody w prowadzeniu pojazdu, gdyż nie odczuwa nawet, że niedosłyszy. W jego ocenie jest zdrowy i zdolny do prowadzenia pojazdów. Skarżący nadto powołał się na znaczne wydatki związane z ubieganiem się o prawo jazdy kategorii C, trudną sytuację materialną jego rodziny oraz brak możliwości otrzymania dobrej pracy, którą zapewniłoby mu prawo jazdy wymienionej kategorii. Nie rozumie też, dlaczego SKO wydało dwa odbiegające od siebie rozstrzygnięcia. Według skarżącego w razie potrzeby winien zostać skierowany przez Sąd na ponowne badanie do placówki medycyny pracy poza T. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 , poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę legalności działalności organów administracji publicznej, co oznacza, że przy wydawaniu orzeczeń nie może kierować się względami słuszności, czy też sytuacją materialną strony. Poza tym podstawę rozstrzygnięć sądu stanowi materiał zawarty w aktach sprawy, zaś w razie uwzględnia skargi, co może mieć miejsce tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa mających wpływ na treść decyzji organu, sąd wydaje wyłącznie orzeczenie o charakterze kasacyjnym. Nie może zatem rozstrzygać o prawach lub obowiązkach stron postępowania, czyli również nie może orzec o skierowaniu na badanie lekarskie do proponowanej przez skarżącego placówki. Stosownie do art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym kierujący pojazdem jest decyzją administracyjną kierowany na badanie lekarskie w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia. Z kolei rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15) w § 2 ust. 5 precyzuje, że starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Badania te w myśl cytowanego rozporządzenia przeprowadzane są przez uprawnionego lekarza w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy. Wymóg co do określonego poziomu stanu zdrowia pozostaje w odpowiedniej zależności od kategorii prawa jazdy – od osoby ubiegającej się o uprawnienia do kierowania ciężkimi pojazdami wymagane są lepsze warunki zdrowotne niż od tych, którzy zamierzają kierować pojazdami lżejszymi. Dotyczy to między innymi narządu słuchu. Przykładowo w przypadku osoby ubiegającej się, o prawo jazdy kategorii B wymagana jest, zgodnie z załącznikiem nr 4 do wskazanego rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r., słyszalność szeptu każdym uchem oddzielnie przynajmniej z odległości 3 metrów, a osoba zamierzająca uzyskać kategorię C prawa jazdy musi wykazać się słyszalnością szeptu każdym uchem oddzielnie przynajmniej z odległości 6 metrów. Ponadto lekarz poradni medycyny pracy w razie potrzeby może zlecić konsultację specjalistyczną lub badanie pomocnicze (np. audiometryczne) wskazując podmiot, który ma je wykonać. Taka sytuacja wystąpiła, jak wynika ze skargi, podczas badania skarżącego w dniu [...] stycznia 2007 r. Kierując go na badanie do przychodni" [...]" lekarz postąpił zgodnie z przysługującym mu uprawnieniem. Składając w Starostwie Powiatowym wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii C skarżący dysponował już prawem jazdy kategorii B. Po wydaniu mu we wrześniu 2002 r. prawa jazdy powyższej kategorii do jego akt kierowcy znajdujących się w starostwie dołączono orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. stwierdzające przeciwwskazania do przyznania mu uprawnień w zakresie prowadzenia pojazdów m.in. kategorii C. Lekarz, który orzeczenie wystawił, postąpił zgodnie z obowiązkiem wynikającym z § 11 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia, w myśl którego jeśli orzeczenie stwierdza przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami bądź, zawiera ograniczenia w korzystaniu uprawnień do kierowania pojazdami wynikające ze stanu zdrowia, jego kopię w terminie 14 dni od wydania orzeczenia przekazuje się właściwemu organowi upoważnionemu do wydania prawa jazdy. Z § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. wynika, że-poza przypadkiem otrzymania przez starostę umotywowanego wniosku od egzaminatora lub organu kontroli ruchu drogowego, względnie zawiadomienia zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności (ust. 4) - skierowanie na badanie lekarskie może nastąpić, jak już wcześniej wskazano, w sytuacji powzięcia przez starostę wiarygodnej informacji o zastrzeżeniach o stanie zdrowia danej osoby mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów (ust. 5). Za wiarygodną informację, o której mowa w wymienionym przepisie należy niewątpliwie uznać orzeczenie lekarza uprawnionego do badania kierowców i kandydatów na kierowców oznaczone datą [...] listopada 2004 r. O ile jednak wspomniane wyżej orzeczenie pochodzące od lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy wykluczało możliwość uzyskania przez skarżącego, z uwagi na stan, zdrowia prawa jazdy kategorii C, to przedłożenie przez skarżącego w listopadzie 2006 r. wraz z wnioskiem o wydanie prawa jazdy orzeczenia z dnia [...] sierpnia 2006 r. wystawionego przez mającego identyczne uprawnienia lekarza [...]." lecz zawierającego odmienne stwierdzenia w tym zakresie, uzasadniało dokonanie weryfikacji obydwu orzeczeń poprzez skierowanie skarżącego w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy na dodatkowe badanie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy przed rozpatrzeniem wniosku przedmiocie wydania prawa jazdy kategorii C. Stąd w ocenie Sądu nietrafne było wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] lutego 2007 r. decyzji uchylającej decyzję organu II instancji i umorzenie postępowania przed tym organem. Sytuacja uległa zmianie po dobrowolnym zgłoszeniu się skarżącego w dniu [...] stycznia 2007 r. na badanie i otrzymaniu przez niego od lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w T. orzeczenia potwierdzającego prawidłowość wniosków zawartych w jednym z dwóch wcześniej wydanych orzeczeń. Orzeczeniem tym dysponował Starosta T. ponownie inicjując z urzędu postępowanie, wynikiem którego było wydanie w dniu [...] lutego 2007 r. kolejnej decyzji kierującej skarżącego na badanie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w T. Uzasadniając swą decyzję organ I instancji ten istotny fakt jednak pominął. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w związku z odwołaniem się skarżącego od powyższej decyzji obligowane było do ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie. Zgodnie z unormowaną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej na organach administracji publicznej ciąży obowiązek podejmowania wszelki kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśniania sprawy mając na względzie interes społeczny, jak i słuszny interes obywatela. Stosownie do wskazanej ogólnej zasady postępowania administracyjnego organy obligowane są m. in. przepisem art. 80 kpa do dokonania przed wydaniem rozstrzygnięcia wnikliwej, wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Tego rodzaju oceny jakkolwiek jest ona szczególnie istotna w przypadku decyzji uznaniowej, jaką jest decyzja wydana na gruncie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zabrakło – zdaniem Sądu – nie tylko przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej lecz również przed podjęciem zaskarżonej decyzji organu II instancji. Jakkolwiek w uzasadnieniu decyzji SKO wspomina się o sprzecznych ze sobą orzeczeniach lekarskich co do stanu zdrowia skarżącego w zakresie uniemożliwiającym kierowanie przez niego pojazdami kategorii C, a zwłaszcza ostatnim z nich – z dnia [...] stycznia 2007 r., to tenże organ nie rozważył, czy w świetle treści tego ostatniego orzeczenia zbieżnej z treścią jednego z orzeczeń wcześniejszych, tym bardziej że - jak wynika ze skargi - zostało ono poprzedzone badaniami audiometrycznymi słuchu, nadal można mówić o istnieniu wymaganej przesłanki decyzyjnego skierowania na badania lekarskie w postaci li tylko, "nasuwających się zastrzeżeń" co do stanu zdrowia kierowanego na takie badania, a tym samym, czy istnieją podstawy do angażowania po raz kolejny lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy do wypowiedzenia się w omawianej kwestii. Uznając, że zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty T. dotknięte są, w następstwie naruszenia wspomnianych wyżej przepisów administracyjnej procedury, wadliwością mogącą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 stycznia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono o ich uchyleniu.