II SA/Bd 516/19

WyrokWSA w Bydgoszczy2019-11-05

Skład orzekający: Renata Owczarzak, Leszek Tyliński, Katarzyna Korycka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy aresztowanie z powodu zarzutów związanych z przestępstwami przeciwko wolności (art. 168 k.k.), nawet jeśli wnioskodawca twierdzi, że było to represją z powodów politycznych w związku z działalnością antykomunistyczną, może stanowić podstawę do potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przedstawione przez skarżącego okoliczności, w tym aresztowanie z powodu zarzutów z art. 168 k.k. oraz działalność w strukturach opozycyjnych, nie spełniają pozytywnych przesłanek określonych w art. 2 i 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Sąd podkreślił, że katalog zdarzeń i sytuacji uzasadniających przyznanie statusu jest zamknięty i musi być zgodny z przepisami ustawy, a subiektywne poczucie krzywdy lub inne zdarzenia nieujęte w ustawie nie mogą stanowić podstawy do przyznania wnioskowanego statusu.
Stan faktyczny
Skarżący Z. R. złożył wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania statusu, wskazując na brak dowodów potwierdzających działalność opozycyjną i polityczny charakter represji, mimo przedstawienia decyzji Prezesa IPN oraz świadectwa zwolnienia z zakładu karnego, gdzie przyczyną aresztowania były zarzuty z art. 168 k.k. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego. Skarżący zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych i wadliwą ocenę historyczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Leszek Tyliński asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] Szef Urzędu do S. K. i O. R., po rozpatrzeniu wniosku Z. R., na podstawie art. 5 ust 1 w związku z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy z dnia [...] marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 695), odmówił potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu decyzji orzekający organ podniósł, iż zainteresowany złożył wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie ustawy z dnia [...] marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 693), dalej zwaną "ustawą o działaczach (...)". Przesłanką formalną do wydania decyzji merytorycznej w sprawach, na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o działaczach (...), jest przedstawienie dowodów potwierdzających spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3 oraz decyzji administracyjnej Prezesa Instytutu P. N. - K. Ś. Z. przeciwko N. Polskiemu (dalej zwanego "Prezesem IPN-u") w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4, albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności. Wnioskodawca przedstawił decyzję Prezesa IPN-u z dnia [...] marca 2018 r. numer [...] potwierdzającą spełnienie warunków z art. 4 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. We wniosku zainteresowany opisał represje, które miały polegać na tym, że został aresztowany "z pomówienia, przez konfidentów MO i przetrzymywany w areszcie od lutego do października 1986 r." Do wniosku strona dołączyła kserokopię świadectwa zwolnienia z zakładu karnego we [...] z dnia [...].10.1986 r. potwierdzającą osadzenie Z. R. w ww. okresie. Jednakże jak wynika z powyższego dokumentu przyczyną pobytu strony w areszcie były zarzuty związane z przestępstwami przeciwko wolności (art. 168 k.k.). W ocenie Szefa Urzędu do S. K. i O. R. wyjaśnienie wnioskodawcy, że był to rodzaj represji z powodów politycznych w związku z prowadzoną przez stronę działalnością antykomunistyczną, nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Ponadto zwrócono uwagę, że Z. R. podkreślał, że był on działaczem [...]" w okresie od roku 1980 do chwili obecnej w PPU C.. W toku postępowania administracyjnego Urząd zwrócił się do IPN z zapytaniem, czy zachowały się dokumenty potwierdzające ww. działalność. IPN pismem z dnia [...].07.2018 r. poinformował, że w zasobach Instytutu P. N. nie odnaleziono dokumentów potwierdzających działalność Z. R. w rozumieniu art. 2 i 3 ustawy o działaczach (...). Do swojego wniosku strona dołączyła również oświadczenia M. [...] oraz W. W.. M. P. oświadczył, że Z. R. jako jedyny na Komisji Wojskowej 1967 nie oddał krwi". Natomiast drugi ze świadków wskazał co prawda na opozycyjny charakter działalności strony, jednakże Urząd nie posiada żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że świadek sam brał udział w działalności antykomunistycznej. Zarząd Regionu [...]" T. - W. również nie posiada dokumentów potwierdzających opisane przez stronę działania. W ocenie organu, doznane przez Pana R. represje oraz prowadzona przez niego działalność, nie są w świetle przepisów ustawy o osobach represjonowanych z powodów politycznych podstawą do przyznania wnioskowanych uprawnień, gdyż poza oświadczeniem strony, brak jest jakichkolwiek dowodów na prowadzenie działalności opozycyjnej. Szef Urzędu wyjaśnił, że potwierdza status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych w przypadku, gdy przedstawiona przez wnioskodawcę okoliczność faktyczna spełnia przesłankę z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy o działaczach (...), czyli prowadzenia przez co najmniej 12 miesięcy działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce lub represje w postaci pobytu w więzieniu lub w areszcie, zwolnienie z pracy itd., związane z prowadzeniem takiej działalności nawet w krótszym czasie niż przewidzianym w art. 2 ust. 1 ww. ustawy. Przedstawione przez zainteresowanego oświadczenia oraz dokumenty, w ocenie Szefa Urzędu nie potwierdzają spełnienia przesłanek opisanych w art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy o działaczach (...), dlatego odmówił on potwierdzenia zainteresowanemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. R. nie zgodził się z argumentacją zaskarżonej decyzji co do okoliczności aresztowania w 1986 r. i wskazał, że jest ona bardzo powierzchowna, ponieważ to właśnie pomówienie o czyn szczególnie hańbiący - zgwałcenie, było formą cynicznej represji mającej poniżyć stronę i skompromitować w środowisku. Wnioskodawca wyjaśnił, że wobec jednoznacznego stwierdzenia pokrzywdzonej na rozprawie, prokurator odstąpił od oskarżenia wobec jego osoby. Ponadto Z. R. wskazał, że kolejnym przejawem represji wobec jego osoby, była presja wywierana na niego przez Dyrekcję Zakładu i w rezultacie zmuszenie do rozwiązania umowy o pracę w PPU C. w 1984 r. W załączeniu wnioskodawca przedłożył kserokopie dyplomów i legitymacji dokumentujących przebieg jego działalności. Szef Urzędu do S. K. i O. R. po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Orzekając ponownie Szef Urzędu wskazał, że strona przedłożyła decyzję Prezesa Instytutu P. N. z dnia [...] marca 2018 r., w której stwierdzono, że Z. R. nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez stronę lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Powyższa decyzja Prezesa IPN nie potwierdza, iż strona spełnia przesłanki określone w art. 2 i 3 ustawy z dnia [...] marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Ponadto zwrócono uwagę, że do wniosku strona dołączyła kserokopię świadectwa zwolnienia z zakładu karnego we [...] z dnia [...].10.1986r., potwierdzającą osadzenie Z. R. w ww. okresie. Jednakże jak wynika z powyższego dokumentu, przyczyną pobytu strony w areszcie były zarzuty związane z przestępstwami przeciwko wolności (art. 168 k.k.), jednak w ocenie organu wyjaśnienie wnioskodawcy, że był to rodzaj represji z powodów politycznych w związku z prowadzoną przez stronę działalnością antykomunistyczną, nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Odnosząc się do twierdzenia wnioskodawcy, iż był działaczem [...]" w okresie od roku 1980 do chwili obecnej w PPU C., Szef Urzędu wyjaśnił, że w toku postępowania administracyjnego zwrócono się do IPN z zapytaniem, czy zachowały się dokumenty potwierdzające ww. działalność, jednak IPN pismem z dnia [...].07.2018 r. poinformował, że w zasobach Instytutu P. N. nie odnaleziono dokumentów potwierdzających działalność Z. R. w rozumieniu art. 2 i 3 ustawy o działaczach (...). Ponadto Szef Urzędu stwierdził ponownie, że do swojego wniosku strona dołączyła również oświadczenia M. P. oraz W. W.. M. P. oświadczył, że Z. R. jako jedyny na Komisji Wojskowej 1967 nie oddał krwi". Natomiast drugi ze świadków, wskazał co prawda na opozycyjny charakter działalności strony, jednakże Urząd nie posiada żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że świadek sam brał udział w działalności antykomunistycznej. Zarząd Regionu [...]" T. - W. również nie posiada dokumentów potwierdzających opisane przez stronę działania. W toku postępowania odwoławczego, po wymianie korespondencji, zainteresowany dołączył kserokopie dyplomu dotyczącego tworzenia struktur [...]" w 1980 r., oświadczenie świadka T. D. oraz odpisy kart protokołów z rozprawy sygn. akt: II K 425/86. Z treści protokołów, zdaniem orzekającego organu wynika, że pokrzywdzona wycofała oskarżenie w stosunku do Z. R., brak jest natomiast dowodów potwierdzających związek pomiędzy oskarżeniem i zatrzymaniem wnioskodawcy, a jego działalnością antykomunistyczną. Z treści oświadczenia T. D., zdaniem Szefa Urzędu wynika, iż zainteresowany był działaczem legalnych struktur "Solidarności", prowadził także działalność antykomunistyczną po ogłoszeniu stanu wojennego, rozprowadzał ulotki, a także zorganizował strajk. Pan D. oświadczył również, że wnioskodawca był zmuszony do odejścia z pracy. W oświadczeniu ww. świadka brak jest informacji, do jakich struktur należał zainteresowany, a także w jakim okresie działał. W ramach swojej właściwości Szef Urzędu zwrócił się do PPU C. z prośbą o udostępnienie dokumentacji pracowniczej strony. P. z dn. [...].12.2018 r. ww. instytucja nadesłała świadectwo pracy zainteresowanego oraz jego wniosek o rozwiązanie umowy o pracę z dn. [...].06.1984 r. Szef Urzędu przytoczył treść art. 2 i 3 ww. ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych i stwierdził, że materiał dowodowy znajdujący się aktach sprawy nie potwierdza antykomunistycznej działalności strony lub doznania represji określonych w art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. W skardze do Sądu Z. R. zarzucił decyzji Szefa Urzędu do S. K. i O. R. z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...]: . błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na obciążaniu skarżącego faktem niekompletności dokumentacji IPN oraz Regionu K. – D. [...]", . błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na wadliwych ocenach historycznych dotyczących wpływu na życie działaczy Solidarności przez organy dochodzenia i wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów skarżący wskazał na fakt, że przebywał w zakładzie karnym 9 miesięcy bez wyroku i jego zdaniem związek pomiędzy osadzeniem w areszcie i działalnością antykomunistyczną jest oczywisty, ponieważ mówiono o tym w areszcie i na przesłuchaniach. Zdaniem skarżącego, Szef Urzędu do S. K. i O. R. nie ustosunkował się do okoliczności przedstawionych w postępowaniu przez skarżącego, dotyczących tworzenia struktur "Solidarności". W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badana jest zatem wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm.) zwanej "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według wskazanych kryteriów, ocena legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. Z tego też powodu akceptując i podzielając argumentację organu odwoławczego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli jest ostateczna decyzja Szefa Urzędu do S. K. i O. R. utrzymująca w mocy decyzję własną tego organu o odmowie potwierdzenia skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Materialnoprawną podstawą kontrolowanych decyzji są unormowania ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 690; dalej w skrócie przywoływana jako "ustawa"). Bezwzględnym warunkiem przyznania tych uprawnień i statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych jest stwierdzenie przez właściwy organ (Prezesa Instytutu P. N. - K. Ś. Z. przeciwko N. Polskiemu) spełnienia przesłanki z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, to jest, że osoba ta nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem [...] lipca 1990 r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i co do której w archiwum Instytutu P. N. - K. Ś. Z. przeciwko N. Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Bezsprzecznie skarżący otrzymał decyzję administracyjną Prezesa Instytutu P. N. potwierdzającą spełnienie warunków z art. 4 ustawy. Tym samym nie zachodzą przesłanki negatywne, co do przyznania wnioskowanego statusu. Należy jednakże podkreślić, że osoba zainteresowana uzyskaniem statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, musi spełnić inne przesłanki (pozytywne), gdyż status taki jest kategorią normatywną i przysługuje wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę - odpowiednio w przepisach art. 2 i art. 3 ustawy. Kategorię "działaczy opozycji antykomunistycznej" ustawodawca unormował w art. 2 ust. 1 stanowiąc, że działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia [...] stycznia 1956 r. do dnia [...] czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Przy czym, w myśl art. 2 ust. 2 ustawy, do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia [...] sierpnia 1980 r. do dnia [...] grudnia 1981 r. Z kolei kategorię "osoby represjonowanej z powodów politycznych" reguluje przepis art. 3 ustawy określając, że jest nią osoba, która w okresie od dnia [...] stycznia 1956 r. do dnia [...] lipca 1990 r.: 1) przebywała w: a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym: a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia [...] grudnia 1998 r. o Instytucie P. N. - K. Ś. Z. przeciwko N. Polskiemu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1575 oraz z 2018 r. poz. 5 i 369), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni, b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia, c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu, d) została z nią rozwiązana umowa o pracę, e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły, f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok; 4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Postępowanie w przedmiocie nadania statusu toczy się według reguł postępowania wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego (poniżej zwanym w skrócie jako "k.p.a.") z odpowiednimi modyfikacjami wynikającymi z przepisów omawianej ustawy. Należy podkreślić, że wymieniony w art. 2 i art. 3 ustawy katalog zdarzeń, sytuacji, legitymujących daną osobę jako działacza opozycji antykomunistycznej lub osobę represjonowaną z powodów politycznych, ma charakter zamknięty i ustawodawca nie przewidział możliwości przyznania wymienionych uprawnień z innych tytułów. Inaczej ujmując - z szeregu różnorakich przejawów walki, sprzeciwu, oporu społecznego względem dawnego ustroju, a także z szerokiego zakresu ingerencji organów władzy, w wymiarze ogólnym, czy indywidualnym, tylko niektóre z nich kwalifikują do przyznania omawianego statusu, a w konsekwencji, do przyznania uprawnień z takim statusem związanych. Lektura akt administracyjnych sprawy oraz analiza pism skarżącego oraz skargi daje pełną podstawę do przyjęcia, że przedstawione przez skarżącego okoliczności nie mogą prowadzić do uwzględnienia jego wniosku i potwierdzenia któregokolwiek z wymienionych statusów. Ocena organu jest trafna w kontekście zebranego materiału dowodowego sprawy Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że wszelkie inne okoliczności, na które powołuje się skarżący zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak również w skardze, nie stanowią przesłanek wynikających z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy. Opisane przezeń sytuacje nie przystają do treści cytowanych norm prawnych. Nie są objęte brzmieniem tych przepisów. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych - żadne inne zdarzenia, okoliczności i kłopoty nie mogą być uznane za działalność antykomunistyczną lub represję w rozumieniu ustawy, choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanej, stanowiły dużą dolegliwość (wyrok WSA w Kielcach z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 540/17, Lex nr 2400100; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Po 742/16, Lex nr 2231407). Nie można żadną miarą uznać, że treść przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania materiałów, złożonych wyjaśnień oraz oświadczeń świadków pozwala na przyjęcie, że w jego przypadku została spełniona którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 2 lub art. 3 ustawy. W szczególności należy zatem z całą mocą podkreślić – w kontekście jasnego brzmienia treści przytoczonych wyżej przepisów prawa - że okoliczności, na które skarżący się powołuje, nie mają tak zwanego charakteru normatywnego, to znaczy nie mogą skutkować przyznaniem żądanego statusu, albowiem nie zostały ujęte w przepisach ustawy. Tylko te zdarzenia, które zostały wymienione w cytowanych przepisach, mogą spowodować uznanie, że dana osoba była działaczem opozycji antykomunistycznej lub była represjonowana z przyczyn politycznych. Samo osobiste przekonanie zainteresowanej osoby nie jest wystarczające. Zatem na tle przepisów ustawy sam fakt posiadania członkostwa w związkach zawodowych lub pełnienia w nich funkcji, także w [...]", tudzież okoliczność prowadzenia działalności antykomunistycznej po ogłoszeniu stanu wojennego, rozprowadzania ulotek, zorganizowania strajku, czy zmuszenia do odejścia z pracy, przy jednoczesnym braku dowodów na okoliczność, do jakich struktur należał skarżący, a także braku szczegółowych zweryfikowanych twierdzeń, nie jest wystarczający dla przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej, czy też osoby represjonowanej. Ustawodawca nie wprowadził bowiem takiego rodzaju okoliczności do katalogu tych zdarzeń, które umożliwiają przyznanie komentowanego statusu. Analogicznie ocenić należy podnoszoną okoliczność osadzenia skarżącego w Zakładzie Karnym we [...], potwierdzoną kserokopią świadectwa zwolnienia z zakładu karnego z dnia [...].10.1986 r., bowiem o ile dokument ten potwierdza fakt osadzenia Z. R., to jednak z powyższego dokumentu wynika, że przyczyną pobytu strony w areszcie były zarzuty związane z przestępstwami przeciwko wolności (art. 168 k.k.), natomiast wyjaśnienia skarżącego, że był to rodzaj represji z powodów politycznych w związku z prowadzoną przez stronę działalnością antykomunistyczną, nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Skarżący nie wykazał, ani także podjęte przez organ czynności z urzędu, nie ujawniły, by osadzenie w areszcie związane z zarzutami o przestępstwo przeciwko wolności (art. 168 k.k.), zostało spowodowane czynnikami politycznymi, pomijając już, że musiałyby one dodatkowo mieć związek nie z każdą działalnością polityczną, lecz z taką działalnością polityczną, którą miała charakter aktywności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych prawa człowieka w Polsce i tego rodzaju okoliczności trzeba byłoby udowodnić. Poczucie osobistej krzywdy, doznanej traumy, cierpienia, utrudnień w egzystencji w tamtym czasie, również nie został uznany przez ustawodawcę za przesłankę umożliwiającą uzyskanie przedmiotowego statusu. Wobec powyższego, nie sposób uznać, aby zaskarżona decyzja w jakikolwiek sposób naruszała prawo. Organ rozstrzygnął sprawę w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W ramach motywowania podjętej decyzji ustosunkował się do wszystkich twierdzeń wniosku, dotyczących istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, a także zarzutów i wniosków podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w działaniach organu w trakcie postępowania i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skoro przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych nie pozwalają Sądowi na jakąkolwiek uznaniowość w omawianej materii, to Sąd nie mógł uwzględnić tych wszystkich okoliczności, które zostały przytoczone w skardze oraz uprzednio były formułowane przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego. Trzeba stwierdzić, że organ należycie ocenił materiał dowodowy w kontekście obowiązujących przepisów ustawy oraz zasadnie w oparciu o ten materiał uznał, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Dokonane przez organ ustalenia faktyczne, ich ocena prawna oraz wyciągnięte na tej podstawie wnioski są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy, zgromadzonym z czynnym udziałem skarżącego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Decyzja została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, w tym z zachowaniem reguł art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 79a § 1 k.p.a. Z tych wszystkich względów, wobec braku naruszenia przez organ prawa materialnego lub procesowego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło