II SA/Bd 517/14

II SA/Bd 517/14 POSTANOWNENIE Dnia 28 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Burmistrza Miasta [...] o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. II SA/Bd 517/14 UZASADNIENIE W dniu 13 czerwca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wpłynął wniosek Burmistrza Miasta [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Burmistrz podał, że wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi [...] zł, wysokość straty za ostatni rok budżetowy wyniosła [...] zł, zaś saldo na rachunku bankowym jest ujemne. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 517/14 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek strony skarżącej. W piśmie z dnia 14 lipca 2014 r. strona skarżąca wniosła sprzeciw od ww. postanowienia wskazując na brak środków na pokrycie kosztów sądowych. W wykonaniu zarządzenia z dnia 25 sierpnia 2014 r., na podstawie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie bilansu za 2013 r., wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich 6 miesięcy. Strona skarżąca ustosunkowała się do powyższego w piśmie z dnia 16 września 2014 r. przedkładając w załączeniu do ww. pisma bilans z wykonania budżetu miasta [...] za 2013 r. oraz wyciągi z posiadanych rachunków bankowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Podkreślenia wymaga, iż strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Powyższe odnosi się również do strony będącej jednostką samorządu terytorialnego. W procedurze planowania swoich wydatków Gmina winna uwzględnić ewentualność uczestnictwa w postępowaniach sądowych. Oznacza to, że w swoim budżecie winna zabezpieczyć odpowiednie środki na pokrycie tych kosztów. Tym samym odpowiednio wcześniej, w miarę istniejących możliwości, Gmina powinna owe środki planować i gromadzić lub zagwarantować możliwość dokonywania przesunięć tych środków z pozycji zarezerwowanych stricte dla Gminy na "inne podmioty", np. organy stanowiące. W ocenie Sądu, Gmina Miejska [...] nie zrealizowała powyższego obowiązku w sposób należyty. Gmina nie zaplanowała żadnych środków na pokrycie ewentualnych kosztów postępowania sądowego uznając, iż w tej sytuacji koszty takowe winien ponieść Skarb Państwa (co wynika z faktu złożenia przedmiotowego wniosku). Powyższe narusza zasadę równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych, a strona, która preferencyjnie traktuje inne zobowiązania w stosunku do zobowiązań publicznoprawnych, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych. Ponadto z przedłożonych do Sądu dokumentów nie wynika, by sytuacja Gminy była na tyle zła, by nie mogła ona pokryć kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą zaledwie 500 zł (kwota wpisu sądowego od skargi). Gmina posiada ponadto środki trwałe w wysokości [...] zł. Reasumując, Gmina powinna była zabezpieczyć odpowiednie środki na prowadzenie postępowania sądowego lub też zwrócić się do odpowiedniego podmiotu o zabezpieczenie takich środków, np. poprzez ustanowienie funduszu celowego. Nieprzewidzenie odpowiednich środków na ewentualne koszty sądowe świadczy o niewystarczającym dbaniu o własne interesy. Skarb Państwa, z którego środków pokrywany jest koszt udzielonej pomocy prawnej, nie może finansować Gminy w związku z jej zaniedbaniami (zob. postanowienie NSA z 10.04.2013 r., II OZ 263/13). Prawo pomocy jest bowiem, jak wskazano już wyżej, szczególną formą wsparcia dla osób (podmiotów), które rzeczywiście w żaden sposób nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Mając na uwadze całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 245 § 3 i art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.