II SA/Bd 517/17

WyrokWSA w Bydgoszczy2018-03-20

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Joanna Brzezińska, Elżbieta Piechowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych może zostać wydana, gdy strony pozostają w głębokim konflikcie, a termin wykonania prac jest nieprecyzyjny i potencjalnie nadmiernie długi?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy wadliwie określiły termin wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, czyniąc go nieprecyzyjnym i budzącym trudności interpretacyjne. Ponadto, sąd wskazał na konieczność dokładniejszego zbadania wniosku w kontekście głębokiego konfliktu między stronami oraz potrzebę podjęcia prób polubownego załatwienia sprawy lub przeprowadzenia rozprawy, zgodnie z przepisami KPA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych polegających na skuciu cokołu fundamentu budynku gospodarczego. Skarżący A. W. sprzeciwiał się wydaniu takiej decyzji, podnosząc m.in. zarzut upływu terminu do wykonania obowiązków nałożonych wcześniej decyzją PINB. Organy administracji (Starosta, Wojewoda) wydały decyzje zezwalające na wejście, uznając niezbędność tych prac i przedłużając terminy ich wykonania. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądzono od Wojewody na rzecz A. W. kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...] stycznia 2017 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...], Starosta, na podstawie art. 47 ust. 2, art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016, poz. 290 ze zm.) orzekł o niezbędności wejścia wnioskodawców, A. i E. A., na teren sąsiedniej nieruchomości (działka oznaczona nr ewid. [...] karta mapy [...]) położonej przy ul. O. w A. K. należącej do A. i Z. W., celem wykonania robót budowlanych polegających na skuciu 5 - 6cm cokołu fundamentu wraz z ławami fundamentowymi budynku gospodarczego od strony działki [...] karta mapy [...] przy ul. O. w A. K.. Jednocześnie Starosta określił warunki i zalecenia korzystania z sąsiedniej nieruchomości, wskazując, że korzystanie z sąsiedniej nieruchomości podczas wykonywania robót budowlanych, polegających na wykonaniu elewacji, winno nastąpić w granicach niezbędnych potrzeb (pas działki wzdłuż ściany budynku gospodarczego o wymiarach 1,50m x 8,10m), a polegać będzie na wykonaniu skucia 5 - 6cm cokołu fundamentu wraz z ławami fundamentowymi i uporządkowaniu terenu budowy. Starosta wskazał również, że po przystąpieniu do wykonywania robót budowlanych należy je zakończyć w możliwie najkrótszym technicznie uzasadnionym terminie - 7 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, w okresie letnim lub jesiennym, prace wykonywać należy w sposób nieuciążliwy dla sąsiada z zachowaniem jego uzasadnionych interesów, określonych w art. 5 ustawy Prawo budowlane oraz inwestor po zakończeniu robót jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości na zasadach określonych w Kodeksie Cywilnym. Jak wynika z uzasadnienia powyższej decyzji, wnioskiem z dnia [...].12.2016r. inwestor wystąpił o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości tj. działki oznaczonej nr ewid. [...] karta mapy [...] przy ul. O. w A. K. celem wykonania robót budowlanych polegających na skuciu 5 - 6cm cokołu fundamentu wraz z ławami fundamentowymi budynku gospodarczego od strony działki [...] karta mapy [...] przy ul. O. w A. K. Z wnioskiem tym nie zgodził się skarżący A. W., współwłaściciel nieruchomości. W jego ocenie zgodnie z art. 51 ust 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm. – dalej: "pb", organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać nakaz rozbiórki całego obiektu budowlanego z uwagi na niewykonanie obowiązku przez inwestora w terminie tj. do dnia [...].10.2016 r. Jak wskazał A. W., w sprawie niniejszej nie ma znaczenia ocena dokonana przez organ ani uwzględnienie pozasystemowych kryteriów słusznościowych, bowiem ww. przepis prawa budowlanego należy stosować literalnie. W związku z powyższym, wydanie decyzji zezwalającej na wejście na teren należącej do niego nieruchomości, zdaniem A. W., jest niedopuszczalne. Starosta wskazał, że postanowieniem Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2017r. Nr [...]przedłużono wnioskodawcom termin wykonania obowiązków nałożonych decyzją Starosty z dnia [...].08.2016r. znak [...], nakładającą na wnioskodawców obowiązek doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budynku gospodarczego, tj.: przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego, wykonania robót budowlanych polegających na skuciu 5-6 cm cokołu fundamentu wraz z ławami fundamentowymi budynku gospodarczego od strony działki [...] na całej szerokości elewacji tylnej tj. 8,10 m i do wysokości ok 1,10 m od poziomu gruntu, oraz wykonania robót budowlanych polegających na likwidacji-przesunięciu schodów zewnętrznych wraz z podestem stanowiących odrębne wejście na poddasze przedmiotowego budynku gospodarczego, do dnia [...].03.2017r. W ocenie organu pierwszej instancji niezbędność wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości wynika z okoliczności, że budynek gospodarczy, na którym inwestor ma wykonać skucie 5 - 6cm cokołu fundamentu wraz z ławami fundamentowymi zlokalizowany jest na działkach oznaczonych nr ewid. [...] i [...], karta mapy [...] przy ul. O. w A. K., a zatem nie ma innej możliwości wykonania planowanych robót budowlanych, jak tylko poprzez wejście na teren posesji sąsiedniej. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Z. W. oraz skarżący A. W. Odwołująca się wskazała, że decyzja PINB z [...].08.2016 r. znak [...] oraz utrzymująca ją w mocy decyzja WINB z [...].10.2016 r. określały termin wykonania nakazanych obowiązków m.in. skucia cokołu fundamentu z ławami budynku od strony działki nr [...], tj. do dnia [...].10.2016 r. Termin zawarty w decyzji upłynął w całości bezskutecznie, zatem wydanie przez Starostę decyzji o wejściu na teren działki nr [...] po upływie legitymującej do tego decyzji i wskazanej w niej daty jest bezpodstawne. W ocenie odwołującej się organ nie ocenił prawidłowo zasadności złożonego wniosku, bowiem legitymacja do złożenia wniosku przez inwestora o wejście na teren nieruchomości i wykonania robót wygasła dnia [...].11.2016 r. Odwołująca się zwróciła uwagę, że inwestor zwrócił się do niej w dniu [...].11.2016 r., zatem również po terminie wskazanym w decyzji PINB, zatem w ocenie odwołującej nie można mówić w tej sytuacji o rokowaniach. W ocenie odwołującej, po uprawomocnieniu decyzji PINB z dnia [...].08.2016 r. Starosta winien wydać decyzję na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, uchylającą pozwolenie na budowę dla inwestora. Niewydajnie takiej decyzji powoduje stan bezczynności. Odwołująca się podniosła, że z powodu wcześniejszych ataków oraz gróźb pozbawienia życia ze strony inwestora, decyzja o zgoda na wejście niezawierająca zapisów chroniących dobro odwołującej jest działaniem ewidentnie na szkodę stron. Ponadto, jak wskazała odwołująca się, termin wskazany decyzją jest zbyt uciążliwy dla stron i niezasadnie długi, gdyż stopień trudności oraz zakres robót skucie na powierzchni 8m² nie wymaga tak dolegliwego terminu dla strony. Pierwotnie inwestor wnosił o trzy dni. Niezrozumiałym i całkowicie niezasadnym dla odwołującej się jest też niewskazanie wejścia bezpośrednio przy budynku gospodarczym od strony inwestora. Skarżący podniósł natomiast, że nie było przesłanek do wydania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] marca 2017r. nr [...], Wojewoda na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290), zwanej dalej: "pb", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wskazał organ odwoławczy, w sprawie niniejszej roboty wymagające wejścia na teren działki nr [...] wynikają z decyzji PINB z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...], nakładającej na inwestora w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 pb, szereg obowiązków, w której terminy wykonania wyżej określonych prac wskazano do dnia [...] października 2016 r. Decyzję tę utrzymał w mocy WINB, decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak: [...] Termin określony w decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r., z uwagi na postępowanie odwoławcze, które toczyło się w stosunku do tej decyzji, został przedłużony postanowieniem PINB z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...], do dnia [...] marca 2017 r. Wobec powyższego, zarzut skarżących o upływie terminu do wykonania robót określonych przez PINB jest, w ocenie Wojewody, niezasadny. Podobnie za niezasadny uznał organ odwoławczy zarzut naruszenia przepisów postępowania. Zdaniem Wojewody, wobec charakteru inwestycji, nie budziła wątpliwości niezbędność wejścia na teren nieruchomości skarżących celem wykonania robót. W ocenie organu, przesłanka niezbędności została spełniona. Jeśli chodzi o zgodę właścicieli sąsiedniej nieruchomości na wejście na ich teren, organ wskazał, że inwestor podjął wcześniejszą próbę uzgodnienia z nimi warunków wejścia na ich teren i dopiero w sytuacji braku powodzenia tych działań wystąpił z wnioskiem do organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podniósł, że decyzja pierwszej instancji zawiera jasne i zrozumiałe wyjaśnienie okoliczności, które były podstawą przyjętego rozstrzygnięcia. Starosta prawidłowo ustalił warunki korzystania z nieruchomości odwołujących się, wskazując nie tylko rodzaj zamierzonych robót budowlanych, lecz również sposób korzystania z nieruchomości, a także określił termin korzystania z tej nieruchomości. Skargę na powyższą decyzję wniósł A. W., zarzucając jej naruszenie art. 6 kpa, art. 6 kpa w związku z art. 7 Konstytucji RP, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 107 § 3 kpa. Skarżący podniósł, że organ nie stosuje się do literalnej wykładni art. 51 ust 5 pb. Jak wskazał skarżący, nie istnieje przepis prawa pozwalający na zatwierdzenie projektu budowlanego po terminie. Skarżący zwrócił ponadto uwagę, że organ nie wyjaśnił, na jakiej podstawie wydał postanowienie o przedłużeniu terminu określonego w prawomocnej decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust 1 pkt 3 pb. Skarżący podniósł również, że organ, mając wiedzę oraz dowody na zagrożenie bezpieczeństwa, działa na szkodę skarżącego, nie zawierając zapisów obligujących do wykonania wejścia i robót przez wynajętą firmę. Dodatkowo długość zajęcia terenu działki sąsiedniej ustala organ w sposób dolegliwy dla strony, w podobny sposób wskazując wejście. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga była zasadna. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty orzekającą o niezbędności wejścia A. i E. A., będących uczestnikami niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, na teren sąsiedniej nieruchomości (działka oznaczona nr ewid. [...] karta mapy [...]) położonej przy ul. O. w A. K., należącej do skarżącego i jego małżonki, celem wykonania robót budowlanych, polegających na skuciu 5 - 6cm cokołu fundamentu wraz z ławami fundamentowymi budynku gospodarczego od strony działki [...] karta mapy [...] przy ul. O. w A. K. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. K. nałożył na uczestników niniejszego postępowania obowiązek przedstawienia i wykonania w terminie do [...]10.2016 r. projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego na działce [...] w miejscowości A. K., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, wykonania robót budowlanych polegających na skuciu 5-6 cm cokołu fundamentu wraz z ławami fundamentowymi budynku gospodarczego od strony działki [...] na całej szerokości elewacji tylnej tj. 8,10 m i do wysokości ok 1,10 od poziomu gruntu, oraz wykonania robót budowlanych polegających na likwidacji — przesunięciu schodów zewnętrznych wraz z podestem stanowiących odrębne wejście na poddasze przedmiotowego budynku gospodarczego. Powyższa decyzja utrzymana została w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016r. Zwrócić uwagę należy, że po wydaniu tej decyzji uczestnicy postępowania złożyli, w dniu [...] października 2016r. wniosek o umożliwienie im wejścia na teren działki sąsiedniej. Wobec powyższego pismem z [...] grudnia 2016 r. Starosta zawiadomił strony o wszczęciu postępowania na żądanie inwestorów: państwa A. i E. A., po czym postanowieniem Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2017r. Nr [...] przedłużono wnioskodawcom termin wykonania obowiązków nałożonych decyzją Starosty z dnia [...].08.2016r., do dnia [...].03.2017r. W uzasadnieniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego z dnia [...] października 2016 r., wskazano, że budowa budynku gospodarczego przy ul. O. w A. K. zastała zrealizowana w latach 1987 – 1991 w sposób istotnie odbiegający od warunków decyzji Naczelnika Miasta z dnia [...] października 1983 r. w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego, a powyższe upoważniało organ do zastosowania procedury naprawczej. Wskazano też, że w dniu [...] grudnia 2016r. wydana została przez Wojewodę decyzja o umorzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia na wniosek skarżącego i jego małżonki nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z 1983r. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 2017r. Prawnomaterialną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowił przepis art. 47 pb. Z art. 47 ust. 1 ww. ustawy wynika, że jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. Zgodnie natomiast z art. 47 ust. 2 pb, w razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ administracji architektoniczno-budowlanej określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości. Decyzja wydana na podstawie art. 47 ust. 2 pb, wydana zostać może po wcześniejszym bezskutecznym podjęciu przez inwestora próby uzgodnienia z właścicielem nieruchomości sąsiedniej warunków wejścia na teren sąsiedniej działki i zastępuje zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości. Decyzja oparta o art. 47 ust. 2 pb, ma charakter szczególny i winna być wydawana przez właściwe organy z ostrożnością i po dokładnym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Powinność ta wynika z okoliczności, że decyzja o której mowa, nadaje prawo do korzystania z nieruchomości osobie innej, niż właściciel, ograniczając temu ostatniemu prawo do dysponowania nieruchomością w czasie i zakresie wskazanym w decyzji. Wobec powyższego organ, przed wydaniem decyzji, o której mowa, zobowiązany jest do zbadania czy inwestor podjął starania o uzyskanie zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości od jej właściciela, a starania te okazały się bezskuteczne, oraz czy wejście na teren sąsiedniej nieruchomości jest niezbędne dla wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych, objętych pozwoleniem na budowę bądź zaakceptowanym przez organ zgłoszeniem. Wydając natomiast stosowną decyzję organ powinien określić zakres czasowy i przedmiotowy zamierzonych robót budowlanych, poprzez wskazanie rodzaju zamierzonych robót budowlanych, dopuszczalnego sposobu korzystania z nieruchomości sąsiedniej, a także terminu korzystania z tej nieruchomości, liczonego od daty uzyskania przez decyzję przymiotu ostateczności. W uzasadnieniu natomiast organ obowiązany jest do wykazania powodu niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Jak wynika z treści decyzji pierwszoinstancyjnej wydanej w niniejszym postępowaniu, wydający decyzję organ określił roboty budowlane, jako polegające na wykonaniu elewacji, które winny nastąpić w granicach niezbędnych potrzeb (pas działki wzdłuż ściany budynku gospodarczego o wymiarach 1,50m x 8,10m), a polegać mają na wykonaniu skucia 5 – 6 cm cokołu fundamentu wraz z ławami fundamentowymi i uporządkowaniu terenu budowy. Termin wykonania robót wskazany został jako "możliwie najkrótszy technicznie uzasadnionym termin - 7 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, w okresie letnim lub jesiennym." Organ zastrzegł w decyzji, że prace wykonywać należy w sposób nieuciążliwy dla sąsiada z zachowaniem jego uzasadnionych interesów, określonych w art. 5 pb, oraz że inwestor po zakończeniu robót jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości na zasadach określonych w Kodeksie Cywilnym. Analizując treść przytoczonego rozstrzygnięcia należy stwierdzić, że organy w sposób wadliwy określiły termin wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, albowiem jest on nieprecyzyjny i budzi trudności interpretacyjne, wpływające na trudności w wyegzekwowaniu wykonania decyzji. Określenie "7 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, w okresie letnim lub jesiennym" jest bardzo nieścisłe. Nie sposób bowiem przewidzieć, kiedy ostateczna stanie się decyzja w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, z uwagi na możliwość zaskarżenia decyzji przez każdego z uczestników postępowania administracyjnego, a następnie możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego, co zresztą miało miejsce. Organ nie wyjaśnił, dlaczego wykonanie prostych prac budowlanych ograniczył jedynie do sezonu letniego lub jesiennego i na jakiej podstawie przewidział, że czas ten zbiegnie się z czasem uzyskania przez decyzję waloru decyzji ostatecznej. Postanowienia aktu administracyjnego powinny być klarowne i nienastręczające wątpliwości interpretacyjnych, w sprawie niniejszej decyzja nakładająca obowiązek tego wymogu nie spełnia. Kontrowersyjny jest głównie wskazany już zapis dotyczący wykonywania prac w okresie letnim lub jesiennym, organ nie wyjaśnił bowiem dlaczego za dopuszczalne uznał tylko wymienione pory roku, których nie dookreślił zresztą konkretnymi datami. Ponadto wskazać należy, że określone w decyzji prace polegające na wykonaniu skucia 5 – 6 cm cokołu fundamentu wraz z ławami fundamentowymi i uporządkowaniu terenu budowy, w ocenie Sądu, są pracami nieskomplikowanymi i nie jest zrozumiałe z jakich względów organ przeznaczył aż siedem dni na ich wykonanie. Kwestia określenia jedynie niezbędnego czasu na wykonanie prac jest w przedmiotowej sprawie tym bardziej istotna, że z akt sprawy wynika, że właściciele nieruchomości sąsiednich, działek numer [...] i [...] w A. K., pozostają ze sobą w głębokim konflikcie. Akta zawierają kserokopię odpisu aktu oskarżenia z dnia [...] października 2009r. przeciwko uczestnikowi postępowania o przestępstwo polegające na kierowaniu gróźb karalnych wobec małżonki skarżącego. Akta zawierają także pierwszą stronę wyroku wydanego w dniu [...] grudnia 2010r. w sprawie o sygnaturze akt [...], w sprawie syna uczestników postępowania, oskarżonego o kierowanie groźby pozbawienia życia wobec skarżącego i jego małżonki oraz wybicie trzech szyb w oknie budynku należącego do żony skarżącego. Powyżej wskazane okoliczności dowodzą konieczności szczególnie wnikliwego rozpatrzenia wniosku w przedmiocie wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej. Akta nie zawierają ani wyroku skazującego uczestnika postępowania za zarzucany mu czyn, ani dalszej części wyroku skazującego syna uczestników postępowania. Organ winien był zbadać, jak zakończyły się obie sprawy karne, w przypadku bowiem uznania oskarżonych winnym zarzucanych im czynów kierowania gróźb karalnych wobec skarżącego i jego żony, uznać należy uzasadnioną obawę właścicieli nieruchomości nr [...] o swoje zdrowie, jak i życie, co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie wejścia na teren ich nieruchomości. Wskazać należy, że organ nie wykazał, że podjął czynności zmierzające do zrównoważenia interesów stron w niniejszym postępowaniu. Przy tak wysokim poziomie skonfliktowania stron, konieczne jest racjonalne uwzględnienie racji uczestników konfliktu. Wymagane w takiej sytuacji było zastosowanie się organu do przepisu art. 89 § 1 kpa, stanowiącego o powinności przeprowadzenia rozprawy, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron. Wbrew też przepisowi art. 13 § 2 kpa, organ zaniechał podjęcia prób zawarcia ugody pomiędzy stronami (art. 13 § 1 kpa, obowiązujący w dacie wydawania decyzji obu instancji stanowił, że sprawy, w których uczestniczą strony o spornych interesach, mogą być załatwiane w drodze ugody sporządzonej przed organem administracji publicznej, jak natomiast wynika z art. 13 § 2 kpa, organ administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie w sprawie, powinien w tych przypadkach podejmować czynności skłaniające strony do zawarcia ugody). W aktualnym stanie prawnym odpowiednikiem ww. przepisu jest zasada polubownego załatwiania spraw, ukonstytuowana w art. 13 kpa. Jak stanowi § 1 tego przepisu, organy administracji publicznej w sprawach, których charakter na to pozwala, dążą do polubownego rozstrzygania kwestii spornych oraz ustalania praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania w należących do ich właściwości sprawach, w szczególności przez podejmowanie czynności skłaniających strony do zawarcia ugody, w sprawach, w których uczestniczą strony o spornych interesach oraz niezbędnych do przeprowadzenia mediacji. Organy administracji publicznej podejmują wszystkie uzasadnione na danym etapie postępowania czynności umożliwiające przeprowadzenie mediacji lub zawarcie ugody, a w szczególności udzielają wyjaśnień o możliwościach i korzyściach polubownego załatwienia sprawy (art. 13 § 2). Powyższa regulacja winna zostać wykorzystana przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skoro organ w prowadzonym postępowaniu zaniechał uzyskania stanowiska stron postępowania i podjęcia próby ugodowego załatwienia sprawy, winien był szczegółowo uzasadnić przyjęte stanowisko. Tymczasem organy ograniczyły się do stwierdzenia, że niezbędność wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości nie budzi wątpliwości w świetle konieczności wykonania obowiązków nałożonych w drodze decyzji z dnia [...] sierpnia 2016r. Organy były także zobowiązane do dokładnego określenia warunków i terminu korzystania z nieruchomości skarżącego. Przede wszystkim organ zobowiązany jest do precyzyjnego określenia terminu korzystania z nieruchomości sąsiedniej i uzasadnienia długości tego terminu z uwzględnieniem zakresu prac, do którego wyznaczony termin winien być proporcjonalny. Organ winien tez rozważyć ewentualny zapis o zleceniu wykonania prac osobom trzecim (wynajętym pracownikom), zwłaszcza w świetle treści wyroków wydawanych w sprawach uczestników postępowania. Wyżej wskazane uchybienia spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przez organ ww. przepisów w zw. z art. 7, art. 77 kpa. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t. jedn. Dz. U. z 2017., poz. 1369) orzeczono, jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ww. ustawy, zasądzając na rzecz skarżącego kwotę uiszczonego wpisu. Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do wskazanych wyżej rozważań.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło