II SA/Bd 517/19

WyrokWSA w Bydgoszczy2019-11-27

Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Grzegorz Saniewski, Elżbieta Piechowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. z powodu tożsamości sprawy z już rozstrzygniętą decyzją ostateczną, powinien podjąć czynności wyjaśniające w celu ustalenia rzeczywistej woli strony, zwłaszcza gdy podanie może być interpretowane jako odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, odmawiając wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. z powodu tożsamości sprawy z już rozstrzygniętą decyzją ostateczną, mają obowiązek podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, w tym zidentyfikować rzeczywistą wolę strony. Niewykonanie tego obowiązku, zwłaszcza gdy podanie może być interpretowane jako odwołanie, stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady dwuinstancyjności, i skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
Strona Z. I. złożyła wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Starosta odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak podjęcia czynności wyjaśniających i błędną interpretację jej podania z [...] stycznia 2019 r. jako nowego wniosku, zamiast jako odwołania od decyzji Starosty.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Z. I. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019r. [...] Starosta N. , na podstawie art. 73 ust. 1, art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 1998r. Nr 133 poz. 872 ze zm.) w zw. z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2018r. poz. 2204) oraz art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018r. poz. 2096 ze zm.), odmówił Z. I. wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, przejętą z mocy prawa na rzecz Powiatu N. , położoną w M. , gmina S., oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. [...] ha. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji wskazał, że Z. I. pismem z dnia [...] stycznia 2019r. (przekazane do Starostwa [...] lutego 2019r. przez Wojewodę z powodu niewłaściwości) wystąpił o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za przejęcie ww. nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w S. na dzień [...] grudnia 1998r. prowadził księgę wieczystą nr [...]. Organ stwierdził, że wniosek strony o tej samej treści z [...] grudnia 2018r. został już rozpoznany decyzją Starosty N. z dnia [...] stycznia 2019r. w sprawie odmowy ustalenia wysokości odszkodowania. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 2019r. Organ wyjaśnił, iż jedna z przyczyn odmowy wszczęcia postępowania, w rozumieniu art. 61a k.p.a. jest sytuacja, w której tożsama sprawa został już uprzednio załatwiona decyzją ostateczną. Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. decyzja rozstrzygająca sprawę już rozstrzygniętą decyzją ostateczna byłaby dotknięta wadą nieważności. Jednocześnie Starosta "uprzedzając ewentualne wątpliwości dotyczące interpretacji" pisma wnioskodawcy z [...] stycznia 2019r. jako odwołania od decyzji Starosty N. z dnia [...] stycznia 2019r. wskazał, że zgodnie z art. 128 k.p.a. – odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, wystarczy jeżeli wynika z niego że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Zdaniem organu z ww. pisma nie wynika jednak, aby wnioskodawca był niezadowolony z jego decyzji z dnia [...] stycznia 2019r. , ponieważ w jakikolwiek sposób nie powołuje się na tę decyzję. Z tego powodu organ uznał uznanie pisma za odwołanie za niedopuszczalne. W zażaleniu na powyższe postanowienie Z. I. podniósł szereg zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz naruszenia art. 7, art. 61a w zw. z art. 61 art. 64 § 2, art. 128, art. 133 i art. 134 przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na: niepodjęciu wszelkich czynności potrzebnych do ustalenia właściwego stanu faktycznego (art. 7), zaniechanie wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków jego pisma (art. 64 § 2), błędnym ustaleniu faktycznym, że nie wynika z niego, że strona jest niezadowolona z wydanej decyzji (art. 128), nieprzesłaniu odwołania organowi odwoławczemu (art. 133), wydaniu postanowienia w przedmiocie należącym do organu odwoławczego (art. 134) oraz niewłaściwym zastosowaniu art. 61a w zw. z art. 61 w związku z przyjęciem, że w sprawie miało miejsce wszczęcie nowego postępowania administracyjnego. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia przekazanie odwołania organowi odwoławczemu oraz orzeczenie przez ten organ co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji zgodnej z pierwotnie wnioskowaną czynnością lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019r. (znak [...]), na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 61a § 1 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy opisał okoliczności związane z podstawą nabycia z mocy prawa z dniem [...] stycznia 199r. przez Powiat N. prawa własności spornej nieruchomości (zaliczanej do kategorii dróg powiatowych), potwierdzonego ostateczną decyzją Wojewody z dnia [...] listopada 2015r. (znak [...]). Wskazał dalej na okoliczność, iż decyzją z [...] stycznia 2019r. Starosta [...] na podstawie art. 73 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną odmówił ustalenia wnioskodawcy odszkodowania z tytułu nabycia przez Powiat N. z dniem [...] stycznia 1999 r. z mocy prawa własności części nieruchomości położonej w miejscowości M. gmina S., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Przyczyną odmowy ustalenia odszkodowania było wygaśnięcie roszczenia w związku ze złożeniem wniosku po upływie ustawowego terminu, który upłynął z dniem [...] grudnia 2005r. Wojewoda stwierdził, że od powyższej negatywnej decyzji strona nie wniosła odwołania, i decyzja stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 2019r. Pismem z [...] stycznia 2019r. Z. I. złożył wniosek o ustalenie odszkodowania za tę samą nieruchomość do Wojewody, który to wniosek stosownie do art. 65 § 1 k.p.a. został przekazany według właściwości do Starosty N. W dalszej części uzasadnienia Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, że złożenie wniosku w sprawie załatwionej już decyzją ostateczną, stanowi inną uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a. Wskazał, że wniosek strony o ustalenie odszkodowania został rozpatrzony w decyzji Starosty N. z dnia [...] stycznia 2019r., w której wyjaśniono motywy rozstrzygnięcia, a wnioskodawca nie odwołał się od tej decyzji. Mając zatem na uwadze tożsamość wniosku z dnia [...] stycznia 2019r. z rozpatrzonym uprzednio wnioskiem z [...] grudnia 2018r. stosownie do treści art. 61 a k.p.a. kolejne postępowanie w tej sprawie nie mogło być wszczęte. Na tej podstawie organ odwoławczy uznał, iż zasadna była odmowa wszczęcia postępowania przez Starostę w skarżonym postanowieniu. Z. I., w skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wniósł o jego uchylenie oraz poprzedzającego je postanowienia Starosty N. i zobowiązanie organu do wydania postanowienia zgodnego z żądaniem zażalenia, w związku z rażącym naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które istotnie wpłynęło na rozstrzygnięcie. Jednocześnie skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do skargi. W skardze zarzucono naruszenie: 1. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego - art. 7 poprzez niepodjęcie wszelkich czynności koniecznych do ustalenia właściwego stanu faktycznego, - art. 9 poprzez niepodjęcie przez organ koniecznych czynności, w celu nie poniesienia przez stronę szkody z powodu nieznajomości prawa, - art. 64 § 2 w zw. z art. 140 poprzez zaniechanie wezwania skarżącego do usunięcia braków pisma, - art. 77 § 1 w zw. z art. 80 poprzez przyjęcie faktycznego istnienia działki [...] w nieruchomości będącej własnością skarżącego, - art. 128 poprzez błędne ustalenie faktyczne, iż z odwołania nie wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji, - art. 133 poprzez nieprzesłanie odwołania organowi odwoławczemu, - art. 134 poprzez wydanie postanowienia w przedmiocie należącym do kompetencji organu odwoławczego, - art. 61a w zw. z art. 61 poprzez niewłaściwe zastosowanie w związku z przyjęciem przez organ, że w niniejszej sprawie miało miejsce wszczęcie nowego postępowania administracyjnego. 2. prawa materialnego: - art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. poprzez nieprzyznanie słusznego odszkodowania, - art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami poprzez niewydanie w sprawie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, - art. 98 ust. 3 w zw. z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami poprzez nieprzyznanie odszkodowania i nieuzgodnienie jego wysokości między właścicielem nieruchomości i organem, - art. 128 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami poprzez wywłaszczenie bez przyznania prawa do odszkodowania, - art. 129 ust. 1 oraz 5 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami poprzez niewydanie decyzji o odszkodowaniu za wywłaszczenie, - art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami poprzez nieprzyznanie nieruchomości zamiennej. - art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczna poprzez przejęcie na własność nieruchomości skarżącemu bez przyznania odszkodowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonym postanowieniu. Na rozprawie w dniu [...] listopada 2019r. skarżący podtrzymał skargę, akcentując okoliczności wskazujące jego zdaniem na brak podstaw prawnych do przejęcia z mocy prawa części jego nieruchomości, która nie została formalnie wydzielona, na rzecz Powiatu N. . Powołując się na art. 21 ust. 2 Konstytucji RP skarżący zarzucił, że organy administracji pozbawiły go własności i nie chcą wypłacić należnego odszkodowania. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, albowiem dokumenty te zawarte są w aktach administracyjnych sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie oznacza to, że sądowoadministracyjnej kontroli legalności na skutek skargi zostało poddane postanowienie o charakterze formalnym, które nie rozstrzyga merytorycznie w zakresie pozytywnym ani negatywnym o zasadności żądania wnioskodawcy. Nie mogły zatem odnieść w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej zamierzonego skutku zarzuty skargi i zażalenia naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego, dotyczące kwestionowanych przez stronę skarżących podstaw merytorycznych wydania niekorzystnej uprzedniej decyzji Starosty [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za przejętą z mocy prawa na własność powiatu część nieruchomości. Na podstawie analizy całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego Sąd stwierdził, że zarzuty skargi określone w jej pkt 1 okazały się jednak zasadne. Wojewoda, całkowicie pomijając trafne zarzuty zażalenia, nie odnosząc się do nich jakkolwiek w uzasadnieniu skarżonego postanowienia – utrzymując w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] lutego 2019r. naruszył zasady ogólne i inne przepisy postępowania administracyjnego, pozbawiając w istocie stronę prawa do rozpoznania jej sprawy o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości w drugiej instancji. Wobec treści uzasadnień postanowień organów administracji obydwu instancji w rozpoznawanej sprawie, koniecznym jest podkreślenie jak ustawodawca określił zasadnicze obowiązki organów administracji publicznej rozstrzygających indywidualną sprawę administracyjną obywatela w postępowaniu administracyjnym. Wynikają one wprost z przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018r. poz. 2096 z późn.zm., dalej "k.p.a"). Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto w toku postępowania organy administracji publicznej współdziałają ze sobą w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania, przy pomocy środków adekwatnych do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy (art. 7b). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1). Zgodnie z art. 9 k.p.a., są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W myśl art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 16 § 1 zdanie pierwsze decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Kwestie odwołania regulują przepisy rozdziału 10 k.p.a. Tak więc od decyzji wydanej w pierwszej instancji (tu Starosta [...]) służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy – tu Wojewoda (art. 127 § 1 i 2). Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania (art. 128). Zgodnie z art. 129 § 1 i 2 odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Wnosi się je w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W myśl art. 133 k.p.a. organ administracji publicznej który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132. W rozpoznawanej sprawie przedmiot skargi stanowi postanowienie Wojewody z dnia [...] kwietnia 2019r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lutego 2019r. o odmowie wszczęcia, na wniosek skarżącego z [...] stycznia 2019r., postępowania w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną (położoną w M. gmina S. oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha). Organy zgodnie ustaliły, że zaistniała formalna przesłanka odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie, w rozumieniu art. 61a K.p.a., bowiem uprzedni wniosek skarżącego o tożsamej treści z dnia [...] grudnia 2018r. został już załatwiony decyzją Starosty [...] z [...] stycznia 2019r. w sprawie odmowy ustalenia wysokości odszkodowania. Decyzja stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 2019r. Stanowisko to kwestionuje skarżący, zarzucając między innymi, że organy nie podjęły wszelkich niezbędnych czynności dla wyjaśnienia istoty i rzeczywistej treści jego podania z dnia [...] stycznia 2019r., któremu winny nadać bieg jako kierowanemu do Wojewody odwołaniu od ww. negatywnej dla strony decyzji Starosty, a nie jako nowemu wnioskowi w tej samej sprawie. Wobec istoty sporu w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, należy zgodzić się ze skarżącym, iż na skutek niedostatecznie wnikliwego wyjaśnienia okoliczności sprawy i wynikającego z nich charakteru spornego podania, niezależnie nawet od jego literalnego brzmienia, organy przedwcześnie i niewłaściwie zinterpretowały oraz zakwalifikowały charakter prawny, skierowanego do Wojewody podania skarżącego z [...] stycznia 2019r. zatytułowanego "wniosek o przyznanie odszkodowania za przejętą nieruchomość". Nie budzi wątpliwości, iż charakter podania strony, zwłaszcza działającej w sprawie samodzielnie i nie mającej dostatecznego rozeznania prawnego, należy interpretować nie tylko uwzględniając jego tytuł i dosłowne brzmienie żądania, lecz w przypadku rodzących się wątpliwości, zwłaszcza gdyby mogło to skutkować pozbawieniem strony konkretnych praw - organ winien dążyć do wyjaśnienia rzeczywistej woli i zamiaru strony wnoszącej podanie. Obowiązek ten wynikający bezpośrednio z cytowanych przepisów prawa (art. 7, 7b art. 9 k.p.a.), nabiera tym bardziej znaczenia, gdy pozostaje w toku zainicjowane przez obywatela postępowanie administracyjne zmierzające do uzyskania przez niego konkretnego prawa. Wszakże ustawodawca jednoznacznie wskazał, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Tym obowiązkom nie zadośćuczyniły organy administracji orzekające w niniejszej sprawie. Nie podjęły one niestety żadnych kroków aby wyjaśnić ze skarżącym, czy w istocie w związku z wniesieniem do Wojewody spornego podania z [...] stycznia 2019r., podaniem tym zamierza odwołać się od negatywnej decyzji organu I instancji, bo nie jest z niej z przyczyn oczywistych zadowolony, czy też rezygnując z tego prawa składa nowy wniosek w tej samej sprawie. Wezwanie o wyjaśnienie tej kwestii winno jednocześnie zawierać pouczenie o konsekwencjach prawnych, aby strona nie poniosła szkody jedynie na skutek nieznajomości prawa). Tymczasem jak wynika z analizy akt administracyjnych sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2019r. ([...]) Starosta [...], po rozpoznaniu wniosku Z. I. z [...] grudnia 2018r., odmówił ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną z mocy prawa na rzecz Powiatu N. , położoną w M. gmina S. nr ewid. działki [...] o pow. [...]. Decyzja zawierała pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do Wojewody za pośrednictwem organu I instancji, w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że decyzja ta została doręczona stronie [...] stycznia 2019r. Oznacza to, że termin do wniesienia odwołania, od tej ewidentnie niekorzystanej decyzji, do organu drugiej instancji upływał dla skarżącego z dniem [...] stycznia 2019r. Jak już wskazano spornym podaniem z [...] stycznia 2019r. skarżący zwrócił się bezpośrednio do Wojewody (wpływ [...].01.2019r.) z wnioskiem "o przyznanie odszkodowania za przejętą nieruchomość", w którym sformułował żądnie przyznania odszkodowania za tę samą przejęta z dniem [...].12.1998r. nieruchomość – działa nr [...]. Nie jest sporne w sprawie, że treść wniosku stanowiła powielenie pierwotnego wniosku rozstrzygniętego już w pierwszej instancji decyzją Starosty N. z [...] stycznia 2019r. Nie budzi wobec tego wątpliwości, że sporne podanie zostało wniesione przez stronę w terminie otwartym dla niej do wniesienia odwołania od oczywiście negatywnej decyzji organu pierwszej instancji. Ta konstatacja winna wyznaczać kierunek dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego po pierwsze przez organ I instancji, a z pewnością przez organ odwoławczy wobec jednoznacznych zarzutów zażalenia. Należy zważyć, że po wpływie podania z [...] stycznia 2019r. bezpośrednio do Wojewody, w związku z brakiem odniesienia się w jego treści jakkolwiek do okoliczności wydania decyzji Starosty z [...] stycznia 2019r., czy też jej kwestionowania prawidłowa była czynność tego organu, polegająca na stwierdzeniu swej niewłaściwości do orzekania o ustaleniu odszkodowania (art. 73 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną) i przekazaniu podania organowi właściwemu (tu Staroście N. ), zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. W myśl § 2 podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, Wojewoda nie dopełnił zasadniczego warunku uznania tej czynności za w pełni skuteczną wobec strony, bowiem wbrew treści ww. przepisu nie zawiadomił o tym przekazaniu wnoszącego podanie. Nie wynika z akt sprawy aby takiego zawiadomienia dokonał wobec skarżącego. Tym samym skarżący nie dowiedział się, że jego podanie zostało przekazane jako ponowny wniosek z tym samy żądaniem do tego samego organu. Jedyną dalszą czynnością, którą podjął w sprawie Starosta [...], było wydanie postanowienia z [...] lutego 2019r. o odmowie wszczęcia ponownego postępowania w tożsamej sprawie na podstawie art. 61a k.p.a., w którym samodzielnie zakwalifikował podanie jako ponowny wniosek, bez wezwania strony do wyjaśnienia wątpliwości co do istoty i charakteru jej żądania. Budzi to tym bardziej wątpliwości, iż o ile podanie z [...] stycznia 2019r. w istocie miałoby stanowić, jak wynika z zażalenia, odwołanie do organu II instancji wobec niekorzystnej decyzji Starosty z [...] stycznia 2019r., to do czasu rozpoznania odwołania przez organ odwoławczy decyzja organu I instancji z pewnością nie była jeszcze ostateczna. Sąd zważył, iż organ I instancji naruszył wskazane przepisy postępowania, w szczególności zasadę dwuinstancyjności postępowania, dowolnie samodzielnie uznając, że skarżący gdyby miał dostateczne rozeznanie co do charakteru odwołania od decyzji odmawiającej przyznania mu wnioskowanego odszkodowania za przejęcie przez Powiat N. z mocy prawa nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, przy jednoczesnej niedopuszczalności ponownego wnioskowania do organu odwoławczego o rozstrzygniecie tożsamej podmiotowo i przedmiotowo sprawy nie doprecyzowałby charakteru swego podania z [...] stycznia 2019r. – jako odwołania od decyzji Starosty N. z [...] stycznia 2019r. Z kolei żadnych wątpliwości w tym zakresie nie mógł już mieć Wojewoda rozpoznając zażalenie skarżącego od postanowienia Starosty z [...] lutego 2019r., bowiem strona jednoznacznie i wprost zarzuciła właśnie organowi pierwszej instancji niedostateczne wyjaśnienie tej kwestii i nienadanie podaniu z [...] stycznia 2009r. biegu jako odwołaniu od wskazanej decyzji. Wobec powyższego organ odwoławczy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, uwzględniając także uprzednie własne uchybienie przepisowi art. 65 § 1 k.p.a., zgodnie z cytowanymi przepisami oraz art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. winien uchylić zaskarżone zażaleniem postanowienie Starosty o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, że podaniu skarżącego z [...] stycznia 2019r. należy nadać dalszy bieg jako odwołaniu od decyzji Starosty N. z [...] stycznia 2019r. W konsekwencji należy stwierdzić, że utrzymując w mocy wadliwe prawnie postanowienie organu pierwszej instancji – organ odwoławczy naruszył przepisy art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 61a i art. 128, a także art. 107 § 3 k.p.a., bowiem nie odniósł się do zasadniczych zarzutów zażalenia. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni ocenę prawną i wskazania wynikające z uzasadnienia wyroku, nadając dalszy bieg podaniu skarżącego z [...] stycznia 2019r. jako odwołaniu od kwestionowanej przez skarżącego decyzji Starosty N. z [...] stycznia 2019r. o odmowie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Na rozprawie skarżący cofnął wniosek o zwrot kosztów postępowania, zatem zgodnie z art. 199 i art. 210 § 1 p.p.s.a. nie orzeczono w tym zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło