II SA/Bd 52/24
WyrokWSA w Bydgoszczy2025-09-10
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Joanna Janiszewska-Ziołek, Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek przeprowadzenia wizji lokalnej lub powołania biegłego w celu weryfikacji analizy nasłonecznienia i przesłaniania, przedstawionej przez inwestora w projekcie budowlanym, zwłaszcza gdy strona kwestionuje jej rzetelność i wpływ inwestycji na sąsiednie nieruchomości?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma obowiązku przeprowadzania wizji lokalnej ani powoływania biegłego w celu weryfikacji analizy nasłonecznienia i przesłaniania, jeśli projekt budowlany został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia, a przedstawione oświadczenia nie budzą wątpliwości. Kompetencje organu w tym zakresie zostały ograniczone, a odpowiedzialność za projekt spoczywa na projektancie i osobie sprawdzającej. Organ powinien sięgać po dodatkowe środki dowodowe tylko w okolicznościach szczególnych.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skarżąca zarzuciła organom nieuwzględnienie jej zastrzeżeń dotyczących wpływu inwestycji na nasłonecznienie jej nieruchomości oraz brak rzetelnej weryfikacji analizy przedstawionej przez inwestora. Organy obu instancji uznały, że projekt budowlany jest zgodny z przepisami i warunkami zabudowy, a analiza nasłonecznienia jest wystarczająca.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2025 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...] oddala skargę.
Prezydent B. (zwany dalej "Prezydentem"), działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36, art. 71, art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 682), po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. w B. (tj. Inwestora), decyzją z [...] kwietnia 2023 r., nr [...] zatwierdził projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz z infrastrukturą techniczną przy ul. [...] w B. (działka o nr ew. [...] w obrębie [...]).
W uzasadnieniu decyzji Prezydent podniósł, iż po dokonaniu analizy projektu budowlanego postanowieniem z [...] sierpnia 2022 r. nałożył na Inwestora obowiązek usunięcia braków i nieprawidłowości występujących w przedłożonych dokumentach. W zakreślonym terminie wpłynęło pismo stanowiące częściowe uzupełnienie oraz odpowiedź na uwagi stron wraz z projektem zagospodarowania terenu oraz projektem architektoniczno - budowlanym. W dniu [...] marca 2023 r. do organu wpłynęło pismo stanowiące kompletne uzupełnienie wraz z projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz projektem architektoniczno - budowlanym. Odnosząc się do wniesionych uwag stron pełnomocnik Inwestora wyjaśnił, że wykonano ekspertyzę techniczną dla budynku zlokalizowanego na terenie działki o nr ew. [...], w obrębie [...] w bezpośrednim sąsiedztwie z działką o nr ew. [...], w obrębie [...] i załączono ją do projektu. Z ekspertyzy wynika, iż jest możliwość wykonania przedmiotowego zamierzenia budowlanego pod warunkiem wykonania zabezpieczeń lokalnych wzmocnień sąsiedniej zabudowy - fundamentów; wykonano kompletną analizę nasłonecznienia i przesłaniania dla budynku projektowanego i budynków sąsiednich, wykazującą spełnienie wymagań dotyczących czasu nasłonecznienia wszystkich pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku.
Organ I instancji zwrócił też uwagę, że przedłożony projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno - budowlany został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, należą do właściwych izb samorządu zawodowego, które złożyły oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] oraz M. A.. Wspólnota w swoim odwołaniu wskazała, że pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. skierowanym do Prezydenta złożone zostały zastrzeżenia w zakresie projektu tej inwestycji. Podniesiono w nich brak oceny skutków oddziaływania tej inwestycji na nieruchomość przy ul. [...], w szczególności w zakresie nasłonecznienia. Wskazano też, że budowa obiektu pod adresem [...] spowoduje przy tej wysokości całkowite pozbawienie bezpośredniego napływu światła dla kilku (a nawet kilkunastu) lokali mieszkalnych przy ul. [...]. W zastrzeżeniach zaproponowano, by doszło do skrócenia długości budynku tak, by nie był on budowany w granicy działki przy ul. [...] oraz jego obniżenie tak, by mieszkańcy budynku przy ul. [...] nie zostali pozbawieni naturalnego nasłonecznienia, co wpłynie na wartość ich lokali i jakość życia. Składając odwołanie zauważono, że do chwili otrzymania zaskarżonej decyzji, ze strony urzędu nie wpłynęły żadne informacje, pisma czy zapytania do Wspólnoty, które odnosiłyby się do zgłaszanych zastrzeżeń. Działanie urzędu (organu) już tym samym wskazuje na pomijanie Wspólnoty w ustalaniu ostatecznych warunków zabudowy działki przy ul. [...], pomimo tak istotnego wpływu na działkę Wspólnoty. W konsekwencji zarzucono, że działanie organu narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego zawarte w art. 7 do 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.").
Zdaniem Wspólnoty zgłaszane wątpliwości i sugestie do projektu inwestycji przy ul. [...], nie mogą być sanowane nadesłaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, kiedy realnie całość postępowania prowadzona była z pominięciem zainteresowanej Wspólnoty, która zgłosiła zastrzeżenia. W toku postępowania o wydanie decyzji przez organ I instancji, po złożonych przez Wspólnotę zastrzeżeniach, organ przekazał Inwestorowi te zastrzeżenia do ustosunkowania. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżanej decyzji, Inwestor wyłącznie wyjaśnił, że wykonał kompletną analizę nasłonecznienia wskazującą na spełnienie wymagań dotyczących nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych do pobytu ludzi. Organ, wydając decyzję oparł się wyłącznie na stanowisku Inwestora, które z natury rzeczy jest nastawione na realizację inwestycji, a zaniechał weryfikacji poprawności analizy, nie dokonując jej oceny merytorycznej, nie analizując podstaw, na których miała być oparta, czy choćby nie badając jej rzetelności.
Skarżąca oświadczyła, że nikt z ramienia Inwestora nigdy nie zgłosił się ani do Wspólnoty, ani do żadnego jej członka, w celu wejścia na teren posesji lub lokali, co podważa zaufanie do nieznanego dokumentu, na który powołał się inwestor w swoich wyjaśnieniach, a którego organ nie zweryfikował. Co więcej, nawet dokonując rozbiórki starego budynku, nikt z ramienia Inwestora nie kontaktował się ze Wspólnotą, a czynności rozbiórki, mimo konieczności wchodzenia na teren Wspólnoty, nie były zgłaszane, ani nikt nie prosił o zgodę na wejście na teren wspólnoty - potwierdza to sposób działania Inwestora nieliczący się z prawem właścicieli sąsiednich nieruchomości. Inwestycja tego rodzaju, co przy ul. [...] ma charakter trwale i w sposób nieodwracalny zmieniający stosunki lokalne, w tym nasłonecznienie. Interes członków Wspólnoty został więc zagrożony bez rzetelnej oceny skutków inwestycji przy ul. [...]. Powyższe wskazuje na pobieżne, jednostronne i przychylne inwestorowi podejście organu do kwestii koniecznych i istotnych przy zezwoleniu na budowę tak dużego obiektu i to w granicach działek sąsiednich.
Zdaniem Wspólnoty, organ winien w takim przypadku dokonać wizji lokalnej i samodzielnie ustalić spełnienie wymagań zakresie skutków dla lokali na działce przy ul. [...].
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] września 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że przedmiotem zamierzenia inwestycyjnego jest budowa budynku sześciokondygnacyjnego (pięć kondygnacji naziemnych). Na potrzeby budynku zaprojektowano parking powierzchniowy na 28 miejsc postojowych (w tym 2 dla osób niepełnosprawnych). Wjazd na parking odbywa się zjazdem od ulicy [...]. Powierzchnia terenu, na którym realizowana jest inwestycja, wynosi [...] m˛, powierzchnia zabudowy wynosi [...] m˛, powierzchnia biologicznie czynna wynosi [...] m˛ (z uwzględnieniem 50% powierzchni dachów zielonych). Wysokość zabudowy wynosi [...] m, szerokość elewacji frontowej [...] m. Obszar, na którym zlokalizowano projektowany budynek, nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wobec powyższego dla realizacji projektowanego zamierzenia inwestor uzyskał decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] listopada 2021 r., nr [...] o warunkach zabudowy. W decyzji określono parametry zabudowy i zagospodarowania terenu, zgodnie z którymi stosunek powierzchni zabudowy do powierzchni terenu określono przedziałem: 38% - 68%, powierzchnia biologicznie czynna miała wynosić min. 25% , szerokość elewacji do 17,5m, wysokość budynku od 10 m do 15 m, geometria dachu płaska do 5°.
W ocenie organu odwoławczego projektowany budynek jest zgodny z zapisami warunków zabudowy.
W związku z żądaniami stron pojawiającymi się w toku postępowania, a dotyczącymi żądania zmniejszenia wysokości projektowanego budynku, Wojewoda wskazał, że organ administracji architektoniczno-budowlanej jest związany parametrami, ustalonymi w decyzji o warunkach zabudowy, a w związku z tym nie może żądać od inwestora zmniejszenia lub zwiększenia wysokości projektowanego budynku lub jego innych parametrów, jeżeli parametry projektowanego budynku są zgodne z ustaleniami wyżej wskazanej decyzji o warunkach zabudowy. Organ odwoławczy wskazał również, że odwołujący byli stronami postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta B. nr [...] o warunkach zabudowy, w której ustalono wysokość zabudowy na 10-15 m i nie wnosiły odwołania od tej decyzji (choć w analizie obszaru stanowiącej załącznik do decyzji o warunkach zabudowy, średnią wysokość elewacji frontowej budynku określono na 12 m).
Przystępując do oceny zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy teren położony w między ulicami [...], [...], [...], [...] w bezpośrednim zbliżeniu do tych ulic, przeznaczony jest pod zabudowę śródmiejską. Powyższe ma istotne znaczenie dla niniejszej sprawy, bowiem oznacza, że wymagany czas nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych w budynkach przy ulicy [...] i [...], w dniach równonocy, ograniczony jest do 1,5 godziny, a wymagana odległość budynku od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi tzw. "przesłanianie" ograniczona została o połowę.
Analizując projekt budowlany organ odwoławczy stwierdził, że przedstawiona na rysunkach S1 - S3 analiza nasłonecznienia nie potwierdza, iż zachowany został wymagany półtoragodzinny czas nasłonecznienia pomieszczeń budynków zlokalizowanych. W związku z powyższym postanowieniem z [...] lipca 2023 r. organ odwoławczy wezwał Inwestora do przedłożenia szczegółowej analizy nasłonecznienia dla budynków przy ulicy [...] i [...] oraz projektowanego budynku przy ul [...]. Pismem z [...] lipca 2023 r. Inwestor przedłożył szczegółową analizę nasłonecznienia wyżej wskazanych nieruchomości, z której wynika, że wszystkie okna budynków przy [...] mają zapewniony minimalny czas nasłonecznienia zaś okna budynku przy ulicy [...], które od strony wschodniej nie mają minimalnego czasu nasłonecznienia, należą do lokali posiadających okna również od strony zachodniej, gdzie parametr minimalnego czasu nasłonecznienia jest spełniony. Wobec powyższego warunek prawidłowego oświetlenia i nasłonecznienia został spełniony dla wszystkich lokali mieszkalnych budynków przy ulicy [...] i [...].
Organ odwoławczy ustalił, że spełnione zostały wymagania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225) dotyczące odległości budynku od granicy z nieruchomościami sąsiednimi, odległości miejsc postojowych od okien lokali mieszkalnych oraz miejsca gromadzenia odpadów stałych. Budynek spełnia także przepisy przeciwpożarowe i posiada ścianę oddzielenia przeciwpożarowego od strony granicy z nieruchomościami sąsiednimi.
Dokonując oceny w oparciu o art. 35 ust 1 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego organ odwoławczy stwierdził, że projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, został wykonany i sprawdzony przez osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, które złożyły oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, o którym mowa w art. 34 ust 3d pkt 3 Prawa budowlanego.
Po analizie i uzupełnieniu akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że projektowany budynek i jego usytuowanie jest zgodne z decyzją Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] listopada o warunkach zabudowy oraz przepisami techniczno-budowlanymi w tym z zakresu bezpieczeństwa pożarowego. Projekt budowlany jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu (lub jego sprawdzenia) zaświadczeniami. W świetle powyższego, wobec spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 w związku z art. 35 ust. 4 prawa budowlanego - organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W skardze do Sądu Wspólnota Mieszkaniowa [...] wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego, zarzucając naruszenie
1) art. 5 pkt 9 oraz art. 28 ust. ust. 2, art. 35 ust. 3 i 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane;
2) § 13, § 57 ust. 1 oraz § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
3) art. 7 - 11, art. 75, art. 77 § 1, art. 78 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zdaniem Skarżącej poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji postępowanie prowadzone było w oderwaniu od podstawowych zasad nim rządzących, a aktywność organu ograniczała się do formalności, czyli wymaganych prawem zawiadomień stron i udostępniania akt sprawy, natomiast przepisy art. 6 i 7 k.p.a. nakładają na organy administracji publicznej obowiązek stania na straży praworządności, szczególnie uwypuklając jego rolę w procesie dochodzenia do prawdy materialnej.
Skarżąca wskazała, że nieruchomość przy ul. [...] znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji przy ul. [...] w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane. W procesie ustalania obszaru oddziaływania nie chodzi o jednoznaczne przesądzenie negatywnego wpływu projektowanego obiektu na znajdujące się w otoczeniu nieruchomości, w tym obiekty budowlane na tych nieruchomościach, ale o realną możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2016 r., sygn. akt ll OSK 827/15, ONSAiWSA 2018, nr 3, poz. 49). Co istotne, art. 3 pkt 20 ustawy zawierający definicję "obszaru oddziaływania obiektu" należy interpretować łącznie z art. 5 ust. 1 pkt 9 tej ustawy, bowiem jedną z podstawowych zasad procesu inwestycyjnego jest poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, co dotyczy przede wszystkim właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji.
Zgodnie z powyższym, w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta B. nr [...] z [...] kwietnia 2023 r. zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz z infrastrukturą techniczną przy ul. [...] w B. (działka o nr ew. [...] w obrębie [...]), podniesiono brak oceny skutków oddziaływania tej inwestycji na nieruchomość przy ul. [...], w szczególności w zakresie nasłonecznienia. Zarzucono organowi brak działania zmierzającego do ustalenia prawdy obiektywnej. Po złożonych przez Skarżącą zastrzeżeniach do decyzji o pozwoleniu na budowę, Inwestor został wezwany do ustosunkowania się do nich. W odpowiedzi wyłącznie wyjaśnił, że dokonał kompletnej analizy nasłonecznienia, wyniki której wskazują na spełnienie wymagań dotyczących nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.
Organ wydając zaskarżaną decyzję, poprzestał wyłącznie na zapewnieniu wnioskodawcy, z natury rzeczy posiadającemu interes w zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, nie konfrontując przestawionego rysunku z opisem. Ani inwestor, ani organ nigdy nie zwrócili się do Skarżącej o udostępnienie nieruchomości przy ul. [...] w celu wizji lokalnej lub jakichkolwiek dokumentów dotyczących jej konstrukcji oraz otoczenia, na podstawie których możliwe byłoby miarodajne określenie zgodności inwestycji z przepisami § 13, § 57 ust. 1 oraz § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Statuowana przez art. 7 k.p.a. zasada prawdy materialnej w związku z art. 75 nakazuje dopuszczenie jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Skarżąca zwróciła uwagę, że zignorowanie inicjatywy dowodowej strony narusza jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 w zw. z art. 78 k.p.a.). Podważa zaufanie do Organu brak weryfikacji materiałów składanych przez Inwestora, w szczególności w kontekście okoliczności, iż Organ, na etapie procedowania wniosku Inwestora, otrzymywał od Skarżącego już wówczas, sygnały i zastrzeżenia co do planowanej inwestycji, a dokładnie jej posadowienia i rozmiaru. Zdaniem Skarżącej, sytuacja taka winna doprowadzić do szczególnie pogłębionej analizy materiałów składanych przez Inwestora, zwłaszcza skutkować działaniem z urzędu w zakresie ustalenia skutków inwestycji dla nieruchomości pod adresem [...]. Pomijając takie działanie, w ocenie skarżącej organ nie tylko podważa zaufanie do swoich czynności, ale także czyni uzasadnionym podejrzenie o działanie uproszczone i z naruszeniem bezstronności, wobec bezkrytycznego przyjęcia materiałów od Inwestora (art. 8 k.p.a.).
Wspólnota zauważyła, że nie jest profesjonalistą w zakresie prawa budowlanego, a stanowi ogół właścicieli - osób fizycznych - których lokale wchodzą w skład nieruchomości przy ul. [...], dlatego po stronie organu nadzoru budowlanego leży obowiązek ochrony ich praw. Przy czym ochrona ta winna być efektywna. Poszanowanie zasad kreowanych przez art. 9-11 k.p.a. wymaga, by organ władzy publicznej zapewnił stronie możliwość faktycznego uczestnictwa w postępowaniu, co w okolicznościach tej sprawy winno skutkować równoprawnym traktowanie stron i uwzględnieniem słusznego interesu mieszkańców bloku przy ul. [...]. Zasada ogólna informowania (art. 9 k.p.a.) zwana jest w doktrynie zasadą czuwania nad interesem strony i innych osób biorących udział w postępowania. Zasada obowiązku udzielania informacji przez organ administracji publicznej stronom oraz innym uczestnikom postępowania administracyjnego czy zasada udzielania przez organ administracji publicznej informacji faktycznej i prawnej.
W niniejszej sprawie Prezydent w piśmie do Wojewody przyznał, że poprzestał na przedłożonej przez Inwestora analizie w formie rysunkowej i opisowej, która została załączona do projektu architektoniczno - budowlanego, nie podejmując czynności jej weryfikacji. Po zastrzeżeniach Wspólnoty, za wystarczające uznał zapewnienie Inwestora, że czas nasłonecznienia lokali mieszkalnych wielopokojowych spełnia minimalne wymogi.
Skarżąca w piśmie z [...] kwietnia 2023 r. domagała się przeprowadzenia stosownych pomiarów oraz opinii niezależnego eksperta (biegłego). Organ nie realizując tego wniosku, w jej ocenie dopuścił się naruszenia art. 75, 77 § 1 oraz 78 § 1 k.p.a. Przepisy te, stanowiące realizację zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) nakazują przeprowadzenie wszelkich dopuszczalnych prawem dowodów na okoliczności mające znaczenie dla sprawy i obowiązek realizacji wniosków strony w tym zakresie. W okolicznościach tej sprawy Organ winien więc podjąć działanie nawet z urzędu. Organ publiczny, jakim jest Prezydent powołany jest do stania na straży poszanowania praw jego mieszkańców. Tymczasem w ogóle nie wykazał zainteresowania zgłaszanymi przez członków Wspólnoty zastrzeżeniami, gdy stanowisko i dokumenty przedłożone przez Inwestora i sporządzone na jego zlecenie, traktuje automatycznie jako wiarygodne, przydając im walor dobrej wiary. Jest to sprzeczne z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 k.p.a.).
Skarżąca podkreśliła, że bierność organu stanowi naruszenie prawa, bez względu na to, w jakiej fazie postępowania miało miejsce (art. 9 k.p.a.). Decyzja Wojewody z [...] kwietnia 2023 r. winna zostać uchylona, albowiem w całości konsumuje stanowisko Prezydenta i poprzestaje na ocenie wymogów formalnych przełożonego projektu budowlanego, tj. kompletności i kwalifikacji jego twórców, nie podejmując problematyki jego merytorycznej treści i zgodności z przepisami.
Reasumując skarżąca podniosła, że mimo formalnych zawiadomień jej wnioski i zastrzeżenia zostały zignorowane. Organy prowadzące postępowanie w sposób bezkrytyczny przyjmowały natomiast dokumenty i wyjaśnienia Inwestora. Zaangażowanie Prezydenta w wyjaśnienie sprawy było minimalne, a aktywność ograniczona do działań formalnych. W żadnym momencie nie odniesiono się do konkretnych skutków posadowienia wysokiego, dużego budynku w sąsiedztwie mieszkań należących do członków Wspólnoty [...]. Dyskrecjonalnie przyjęto, że projekt z załącznikami sygnowany przez osoby legitymujące się wymaganymi uprawnieniami, jest zgodny ze stanem prawnym i faktycznym, a zaskarżaną decyzję wydano wyłącznie na podstawie dokumentów i oświadczeń Inwestora, wykonanych na jego zlecenie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm., w skrócie "p.b."). Zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 p.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:
a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
b) informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b,
c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,
d) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz aktualność zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Zgodnie zaś z art. 32 ust. 4 p.b., pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:
1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z 21 III 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 2169 oraz z 2020 r. poz. 284), jeżeli są one wymagane;
2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W zaskarżonej decyzji jednoznacznie wykazano, że konkretny projekt budowlany spełnia określone wyżej wymagania w zakresie wynikającym z rodzaju i charakteru inwestycji. W decyzji odwoławczej Wojewoda w sposób kompleksowy i rzetelny wyjaśnił podstawę prawną i faktyczną rozstrzygnięcia, odniósł się do wszystkich istotnych aspektów sprawy, wykazując istnienie podstaw do wydania decyzji pozytywnej. Wojewoda w kwestionowanej decyzji przeprowadził szeroką ocenę przedłożonego projektu budowlanego przez pryzmat wymagań wynikających z obowiązujących przepisów, w tym ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i określonych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sąd podziela dokonaną pod tym kątem ocenę przedłożonego projektu budowlanego.
W sytuacji, gdy organ stwierdzi, iż spełnione zostały wskazane wyżej wymagania, w tym również, że inwestycja zaprojektowana została z poszanowaniem występujących w obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.), zobowiązany jest wydać decyzję o pozwoleniu na budowę. Jest to typowy przykład normy prawnej o charakterze związanym, kiedy organ nie ma żadnego "luzu decyzyjnego" i jeśli spełnione są przesłanki przewidziane wyżej powołanymi przepisami, to nie może wydać decyzji odmownej (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2023 r., sygn. II OSK 2763/22, dostępny, podobnie jak inne orzeczenia przywoływane w niniejszym uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej również jako: "CBOSA"). W taki sposób może być zapewniona realizacja zasady wynikającej z art. 4 p.b., który stanowi, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości, jeżeli wykaże prawo do dysponowania terenem na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, albowiem tylko postępowanie przeprowadzone zgodnie z jego wymogami gwarantuje prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i podjęcie na jego podstawie rozstrzygnięcia. W skardze podniesiono zaś błędy postępowania dowodowego, a przyznać należy, że zasadniczym celem procesowym postępowania administracyjnego jest przeprowadzenie zorganizowanego ciągu czynności w kierunku dokonania ustaleń faktycznych i prawnych na okoliczności istotne w sprawie. Wynika to z zasady legalizmu (art. 6 k.p.a.) i z zasady prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.).
Skarżąca zarzuciła, że organ wydając zaskarżaną decyzję, poprzestał wyłącznie na zapewnieniu wnioskodawcy, z natury rzeczy posiadającym interes w zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, nie konfrontując przestawionego rysunku z opisem, przy czym ani inwestor, ani organ nigdy nie zwrócili się do Skarżącej o udostępnienie nieruchomości przy ul. [...] w celu wizji lokalnej lub jakichkolwiek dokumentów dotyczących jej konstrukcji oraz otoczenia, na podstawie których możliwe byłoby miarodajne określenie zgodności inwestycji z przepisami § 13, § 57 ust. 1 oraz § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej - "warunki techniczne").
W tym kontekście wskazać należy, że przedłożony projekt budowalny został sporządzony i podpisany przez projektantów oraz projektantów sprawdzających. W takiej sytuacji, gdy osoby legitymujące się przed organem ważnymi kwalifikacjami i uprawnieniami, składają pod rygorem odpowiedzialności karnej i dyscyplinarnej oświadczenie o konkretnej treści, o ile oświadczenia te nie budzą wątpliwości, organ nie ma podstaw do zakwestionowania takich oświadczeń i przeprowadzania w tym zakresie odrębnego postępowania dowodowego.
Nakaz przeprowadzania dowodu z "wizji lokalnej" (tj. oględzin) na okoliczność zgodności inwestycji z przepisami § 13, § 57 ust. 1 oraz § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie lub też zasięganie opinii niezależnego eksperta (biegłego) w zakresie czasu nasłonecznienia lokali mieszkalnych wielopokojowych celem spełnienia minimalnych wymogów, w każdej sprawie dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę, nie wynika z żadnej normy prawnej. Z pewnością powodowałby także przedłużanie postępowań i wzrost kosztów przedsięwzięcia, co przemawia za uznaniem, że po takiego rodzaju środek dowodowy organy powinny sięgać tylko w okolicznościach szczególnych, nietypowych.
Odnośnie kwestii nasłonecznienia i przesłaniania budynku Skarżącej przez projektowany budynek wskazać trzeba, że analiza dotycząca nasłonecznienia znajdująca się w aktach administracyjnych jest prawidłowa i wystarczająca do rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z jej treścią projektowana budowa budynku powinna umożliwiać naturalne oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach na działkach sąsiednich. Dołączona do projektu budowlanego analiza nasłonecznienia i przesłaniania nie budzi wątpliwości wykazując, że projekt budowlany spełnia warunki określone w § 13 i 60 warunków technicznych. Nie było zatem uzasadnionych podstaw do powoływania dodatkowego dowodu w postaci opinii specjalisty w tym zakresie. Za niezasadny wobec tego należy uznać zarzut naruszenia § 13, § 57 i § 60 warunków technicznych oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.
Nie doszło także do naruszenia art. 84 k.p.a. Zgodnie z treścią § 1 wskazanego przepisu, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Opinia biegłego jest zatem fakultatywna, zaś jak wskazano powyżej, analiza nasłonecznienia znajdująca się aktach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości co do jej trafności i jest wystarczająca dla dokonania oceny wpływu projektowanej budowy na nieruchomości sąsiednie.
Należy podkreślić, że ocena zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b.) została, po nowelizacji p.b. z 2003 r., znacznie ograniczona, jeśli chodzi o kompetencje organu architektoniczno-budowlanego, w wyniku uchylenia ust. 2 tego przepisu. Wprowadzona została zasada wyłącznej odpowiedzialności projektanta oraz osoby sprawdzającej za projekt architektoniczno-budowlany. Od 11 lipca 2003 r. organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest zatem uprawniony do badania zgodności całości projektu budowlanego z innymi przepisami prawa, w tym z przepisami techniczno-budowlanymi (warunkami technicznymi), a powinien skontrolować wyłącznie projekt zagospodarowania działki (stanowiący fragment projektu budowlanego) z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Organ, badając zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi, nie analizuje i nie ocenia jednak rozwiązań technicznych projektowanego zamierzenia. W myśl art. 20 ust. 2 p.b., projektant ma zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowalnymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno- budowlanej zostały ograniczone do przypadków ściśle określonych w art. 35 ust. 1 p.b., tym przypadkiem nie jest badanie zgodności projektu budowlanego, pod kątem przyjętych rozwiązań projektowych i możliwości technicznych jego wykonania (tak m.in. NSA w wyroku z 1 października 2021, sygn. akt II OSK 175/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA).
Należy wyraźnie również podkreślić, że o ile w toku realizacji inwestycji ujawnią się okoliczności poddające w wątpliwość, czy realizacja ta następuje w zgodzie z zatwierdzonym projektem budowalnym, to będzie to mogło stanowić asumpt do podjęcia czynności przez organy nadzoru budowalnego. Brak jest natomiast podstaw na etapie postępowania o zatwierdzenie projektu budowalnego do zakwestionowania samej treści przedłożonego projektu.
Oceniając zaskarżoną decyzję przez pryzmat wymagań materialnoprawnych również nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji. W zaskarżonej decyzji trafnie wykazano, że projekt budowlany spełnia określone wyżej wymagania w zakresie wynikającym z rodzaju i charakteru inwestycji. Wojewoda w kwestionowanej decyzji przeprowadził właściwą ocenę przedłożonego projektu budowlanego przez pryzmat wymagań wynikających z obowiązujących przepisów, w tym również warunków techniczno-budowlanych. Przeprowadzone postępowanie nie naruszało wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, jak również przepisów procesowych, tj. art. 7, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Organy właściwie oceniły cały zebrany materiał dowodowy, w tym zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Nie naruszono również zasady zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). Podniesione zarzuty nie mogły skutkować uwzględnieniem skargi. Z kolei niezadowolenie strony z wydanego rozstrzygnięcia, jak też subiektywne jej przekonanie o jego wadliwości, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi, skoro przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola sądowa nie wykazała naruszeń prawa.
Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło