II SA/Bd 526/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 września 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę Skarżący J. K. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. w dniu [...] jako osoba bezrobotna. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta B. orzekł o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 września 2009r. z uwagi na spełnienie przesłanek zawartych w art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.) – zwana dalej ustawą o promocji zatrudnienia. W dniu [..] Prezydent Miasta B. wydał decyzję orzekającą o utracie przez skarżącego prawa do zasiłku od dnia 10 marca 2009r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji, twierdząc, że nie posiada żadnego zatrudnienia a co za tym idzie żadnych dochodów z przyczyn niezależnych od niego. Wniósł o przywrócenie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w celu dalszego normalnego życia. Wojewoda K. po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [..] nr W [..] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji w swym uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z przepisem art.71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia, bezrobotnemu przysługuje prawo do zasiłku za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem, łącznie przez co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy. Dalej organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 1 i 2 ww ustawy okres pobierania zasiłku wynosi: - 6 miesięcy - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju; - 12 miesięcy - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na obszarze na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju lub dla bezrobotnych powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku (...). Zdaniem organu zastosowanie w przedmiotowej sprawie miał przepis art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia, zgodnie z którym okres pobierania zasiłku wynosi 6 miesięcy - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Na podstawie danych statystycznych ( obwieszczenie Prezesa GUS z dnia 24 września 2008r. w sprawie przeciętnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze powiatów M.P. Nr 76, póz. 684) organ ustalił, iż w dniu 30 czerwca 2008r. stopa bezrobocia na obszarze powiatu bydgoskiego wynosiła 8,6%, a w kraju 9,4%. 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju wyniosło więc 14,1%, co w konsekwencji oznaczało, iż stopa bezrobocia w powiecie bydgoskim (8,6%) nie przekroczyła 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Odnosząc się do treści przepisu art. 73 ust. 1 pkt 2 organ uznał, że przesłanki wymienione enumeratywnie w przepisie nie zaistniały w sytuacji skarżącego. W związku z powyższym miał on prawo do zasiłku w okresie 6 miesięcy tj. od dnia 10 września 2008r. do dnia 10 marca 2009r. W skardze do tutejszego Sądu na wyżej wskazaną decyzję skarżący wniósł o przywrócenie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, twierdząc, że jest osobą bezrobotną nie z własnej winy, że nie posiada żadnych dochodów, i że jest w trudnej sytuacji materialnej. Cały czas poszukuje pracy w swoim zawodzie lub zgodnej ze swoimi umiejętnościami - posiada wykształcenie wyższe pedagogiczne, ukończył historię na Akademii Bydgoskiej, posiada też uprawnienia i krótki staż w pracy jako wychowawca młodzieży. Jednak uważa, że szansę na znalezienie pracy w szkolnictwie są znikome, ponieważ jest tendencja do zwalniania a nie zatrudniania nowych nauczycieli. Ponadto powołał się na problemy zdrowotne, które uniemożliwiają mu podjęcie pracy fizycznej. Jego zdaniem zasiłek dla bezrobotnych - jak wskazuje jego nazwa - winien przysługiwać każdemu bezrobotnemu do czasu pozostawania bez zatrudnienia i dochodów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Dodatkowo skarżący przy piśmie procesowym z dnia 20 lipca 2009r. załączył kserokopie: listów motywacyjnych i podań o pracę z lat 2002-2004, umów o pracę z firmą N. oraz badania specjalistycznego i wniósł o uwzględnienie w dalszym toku sprawy przepisów prawa zawartych w Europejskiej Karcie Społecznej z dnia 18 października 1961r. oraz Międzynarodowym Pakcie Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych z dnia 16 grudnia 1966r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego, nie wkraczając przy tym w uprawnienia organów administracji do orzekania bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, że nie uchybia ona prawu. Podstawę materialnoprawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżenia decyzji stanowią niewątpliwie przepisy ustawy o promocji zatrudnienia (cyt. na wstępie). Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a tej ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy oraz, w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniami nie dotyczącymi niniejszej sprawy. Przepis art. 73 ust. 1 pkt 1 i 2 ww ustawy stanowi, że okres pobierania zasiłku wynosi: - 6 miesięcy - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju; - 12 miesięcy - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na obszarze na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju lub dla bezrobotnych powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku (...). Zatem generalna zasada odnośnie długości okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych została zapisana w art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia, i stanowi ona, że okres pobierania zasiłku wynosi 6 miesięcy - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Na podstawie danych statystycznych ( obwieszczenie Prezesa GUS z dnia 24 września 2008r. w sprawie przeciętnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze powiatów M.P. Nr 76, póz. 684) prawidłowo organ administracji ustalił, że w dniu 30 czerwca 2008r. stopa bezrobocia na obszarze powiatu bydgoskiego wynosiła 8,6%, a w kraju 9,4%, 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju wyniosło więc 14,1%, natomiast w powiecie bydgoskim 8,6%, co niewątpliwie oznacza, że stopa bezrobocia na obszarze tego powiatu nie przekroczyła 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. W związku z powyższym słusznie i przede wszystkim zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa skarżący uzyskał prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres 6 miesięcy tj. od dnia 10 września 2008r. do dnia 10 marca 2009r. W jego przypadku jak wynika to z akt sprawy nie zachodzą żadne szczególne okoliczności przewidziane przepisami prawa, które uzasadniałyby przedłużenie tego okresu. Należy przy tym podkreślić, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie jest uzależnione od sytuacji materialnej czy zdrowotnej bezrobotnego. Jest natomiast świadczeniem przeznaczonym dla osób zdolnych do pracy, w celu zapewnienia minimum środków utrzymania w okresie poszukiwania pracy. Ma pomóc w przetrwaniu okresu bezrobocia i mobilizować do intensywnego poszukiwania pracy. Istotą jego jest to, że nie dostarcza on środków pozwalających zaspokoić nawet usprawiedliwione potrzeby, a jedynie podstawowe potrzeby biologiczne (tak SA w Katowicach w wyroku z dnia 18.05.2005r., sygn. akt III AUa 3524/03, System Informacji Prawnej Lex, nr 448427). Wskazać należy także, że sąd nie jest władny do rozstrzygania czy bezrobotny powinien pobierać zasiłek przez okres krótszy czy też dłuższy, tak jak nie posiada prawa do ustalania jego wysokości. Może to uczynić tylko i wyłącznie ustawodawca. Podkreślić należy, że przytoczone przepisy ustawy o promocji zatrudnienia mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracyjnym ani sądowi administracyjnemu uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie zasiłku przyznanego bezrobotnym. Mając powyższe na uwadze, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Odnosząc się do zagadnień poruszonych w piśmie procesowym skarżącego z dnia 20 sierpnia 2009r. stwierdzić należy, że dotyczą one problematyki pomocy społecznej a nie kwestii bezrobocia, które jest przedmiotem niniejszej sprawy. Na marginesie można jedynie wskazać, że jeżeli skarżący uważa, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej to powinien rozważyć możliwość skorzystania ze świadczeń przewidzianych przepisami ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2008r., nr 115, poz. 728 ze zm.) Stosownie do treści art. 2 i 3 tej ustawy pomoc społeczna ma bowiem na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej i samorządowej, współpracując w tym zakresie, na zasadzie partnerstwa, z organizacjami społecznymi i pozarządowymi, Kościołem Katolickim, innymi kościołami, związkami wyznaniowymi oraz osobami fizycznymi i prawnymi. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnych sytuacji życiowych, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.