II SA/Bd 527/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-09-03
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Anna Klotz, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne z powodu jego bezprzedmiotowości, jeśli nie ustalił jednoznacznie, czy roboty budowlane zostały wykonane legalnie, a w szczególności czy uzyskano wymagane pozwolenie na budowę?Ratio decidendi
Organ administracji nie może umorzyć postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, jeśli nie ustalił jednoznacznie, czy roboty budowlane zostały wykonane legalnie, w tym czy uzyskano wymagane pozwolenie na budowę. Bezprzedmiotowość postępowania wymaga braku podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy, co nie może być stwierdzone bez uprzedniego ustalenia stanu faktycznego i prawnego, w tym właściwych przepisów prawa materialnego i ich zastosowania do konkretnego przypadku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zawiadomienia o możliwości popełnienia samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu instalacji wodociągowej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu braku dowodów na wykonanie przyłącza bez pozwolenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił tę decyzję, stwierdzając, że PINB nie ustalił legalności wykonanych robót. M. F. zaskarżyła decyzję WINB, domagając się utrzymania w mocy decyzji PINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2014 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
W następstwie dokonania przez R. S. (właścicielkę działki nr [...] w R. przy ul. [...]) pismem z dnia [...] zawiadomienia o możliwości popełnienia samowoli budowlanej na działce nr [...] polegającej na zrealizowaniu przez nią instalacji wodociągowej prowadzącej od ul. [...] do posesji na działce nr [...], a także przeprowadzenia przez organ postępowania administracyjnego w tym przedmiocie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. (dalej PINB) decyzją z dnia [...] nr [....], na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej powoływanej jako kpa) orzekł o umorzeniu w całości wszczętego w dniu [...] postępowania administracyjnego w sprawie przyłącza wodociągowego na działkach nr [....] w R. ul. [...].
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania wynika, iż na działce nr [...] w R. przy ul. [...] (stanowiącej własność K. i A. S.) znajduje się studzienka wodomierzowa, od której wykonano przyłącze wodociągowe poprzez działkę nr [....] (droga gruntowa) do budynku mieszkalnego na działce nr [...] (będącej własnością M. F.) o łącznej długości około [...] m (dowód: protokół kontroli przeprowadzonej przez pracowników organu w dniu [...]), że sporne przyłącze wodociągowe zostało wykonane w [...] przez nieżyjącego od [...] męża M. F. – J. F., który wcześniej wybudował na działce nr [...] dom (dowód: wyjaśnienie M. F. w toku kontroli z dniu [...], dokumenty wystawione przez Przedsiębiorstwo [....] we W. o/R.) oraz, że wszystkimi pracami i formalnościami związanymi z realizacją przyłącza wodociągowego zajmował się zmarły mąż M. F., w związku z czym nie posiadała ona w trakcie przeprowadzonej w dniu [...]kontroli żadnych dokumentów dotyczących wykonania spornego przyłącza (dowód: wyjaśnienie M. F. w toku kontroli z dniu [...]). Organ powołał się również na przedłożony do organu w dniu [...] przez pracownika K. Sp. w R. (spółka, która obecnie zarządza m.in. gospodarką wodną na terenie miasta R.) "Projekt techniczny przyłącza wodociągowego do budynków mieszkalnych A. S, i J. F. przy ul. [...] w R.", sporządzony w [....] przez p. A. C. upr. bud. [...], zaznaczając że rzeczony dokument obejmuje przyłącze od wodociągu przy ul. [...] do studzienki wodomierzowej na działce nr [...] i nie dotyczy przyłącza od studzienki wodomierzowej poprzez działkę nr [....] do działki nr [....]. Ponadto wskazał, że w dniu [....] M. F, przedłożyła dokumenty dotyczące budowy przyłącza wodociągowego wystawione przez Przedsiębiorstwo [...] we W. o/R. m.in. warunki podłączenia do sieci miejskiej i jednocześnie wytyczne dotyczące przyłącza domowego z dnia [...] oraz umowę o wykonanie przyłącza wodociągowego z dnia [...]. Organ podkreślił też, że w toku postępowania wystąpiono kilkukrotnie z zapytaniami do Burmistrza Miasta R. w przedmiotowej sprawie (organ kompetentny do wydawania pozwoleń na budowę w okresie budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] oraz przyłącza wodociągowego na działkach nr [...]), jednakże z udzielonych odpowiedzi wynika, że rejestry pozwoleń na budowę z lat [...] oraz dokumentacja archiwalna z danego okresu znajdujące się w archiwum Urzędu Miejskiego w R. są niekompletne.
Zdaniem organu w sprawie istnieje prawdopodobieństwo, że inwestor przed przystąpieniem do wykonywania robót budowlanych związanych z budową spornego przyłącza uzyskał stosowne pozwolenie, bowiem decyzją z dnia [....] nr [....] udzielono J. F. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i mogło ono również obejmować infrastrukturę towarzyszącą jak np. przyłącze wodociągowe. Poza tym inwestor mógł uzyskać odrębne pozwolenie na budowę przyłącza wodociągowego czego jednak nie udało się sprawdzić z uwagi na niekompletność dokumentacji znajdującej się w archiwum Urzędu Miejskiego w R. Na okoliczność uzyskania stosownego pozwolenia wskazuje także zdaniem organu "Projekt techniczny przyłącza wodociągowego do budynków mieszkalnych A. S. i J. F. przy ul. [...] w R." przedłożony przez K. Sp. w R. pomimo, iż nie dotyczy on przyłącza od studzienki wodomierzowej poprzez działkę nr [....] do działki nr [...], niemniej z uwagi na jego tytuł można domniemać, iż jest on niekompletny. W ocenie organu także wyjaśnienie C. S. dotyczące braku urzędowej korespondencji w sprawie budowy przyłącza wodociągowego na działkach nr [...] nie stanowią niezbitego dowodu potwierdzającego realizację spornego obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę, gdyż mógł on zostać pominięty jako strona postępowania.
Reasumując organ stwierdził, że skoro zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy nie potwierdził ponad wszelką wątpliwość faktu zrealizowania przyłącza wodociągowego na działkach nr [...] w R. bez uprzedniego pozwolenia, to istnieje prawdopodobieństwo, że takowo pozwolenie obiekt otrzymał. To natomiast, zdaniem organu, świadczy o bezprzedmiotowości wszczętego w sprawie postępowania administracyjnego i uzasadnia konieczność jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 kpa. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to bowiem brak przedmiotu postępowania. Przedmiotem niniejszego postępowania było zaś przyłącze wodociągowe zrealizowane bez pozwolenia na budowę, a tego jednak zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził.
Od powyższej decyzji R. S. złożyła odwołanie. Zarzucając organowi brak pełnego wyjaśnieniu sprawy, wniosła o ponowne przeanalizowanie dokumentów sprawy. Odwołująca wskazała, że PINB nie wzięto pod uwagę chociażby faktu, że działka nr [...] na którą otrzymano pozwolenie na budowę przyłącza wodociągowego za zgodą właściciela tej działki oraz działka nr [...] sąsiadują ze sobą i tamtędy w linii prostej, a nie dookoła miała prowadzić inwestycja. Dlatego też, jak stwierdziła, nikt nie starał się o zgodę właściciela działki nr [...] i nigdy takiej zgody nie uzyskał, i dlatego też brak jest pozwolenia na budowę przyłącza wodociągowego do działki nr [...] poprzez działkę [...]. Podkreśliła, że w sprawie istnieje tylko domniemanie.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej WINB) decyzją z dnia [....] nr [....], na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 105 § 1 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Podkreślając w uzasadnieniu decyzji, że decyzję o umorzeniu postępowania wydaję się jeśli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, co ma miejsce wtedy, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania, WINB stwierdził, że w kontrolowanej sprawie nie można uznać, że zaistniała wskazana przesłanka umorzenia postępowania administracyjnego, gdyż nie zostało ustalone, czy przedmiotowe roboty budowlane polegające na wykonaniu przyłącza wodociągowego do nieruchomości na działce nr [...] zostały wykonane w sposób legalny. Zdaniem WINB, jeżeli strona domaga się rozstrzygnięcia organu opierając swój wniosek na obowiązujących przepisach prawa materialnego, to nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, i organ nie może uchylać się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji więc gdy uprawniony podmiot ma interes prawny w żądaniu rozstrzygnięcia sprawy, czyli sprawdzenia legalności przedmiotowego przyłącza poprowadzonego na terenie jego działki, to nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania. Organ II instancji zakwestionował stanowisko PINB, według którego w przypadku gdy nie można wykazać, że sporne przyłącze jest wybudowane samowolnie, to należy uznać, że zostało ono wykonane legalnie. To bowiem na właścicielu lub zarządcy, jak podkreślił, ciąży obowiązek przechowywania dokumentów dotyczących obiektu budowlanego przez cały okres istnienia tego obiektu, by w razie konieczności udostępnić je właściwym organom administracji. Obowiązek ten wynika, jak podkreślił WINB, nie tylko z obecnej regulacji prawa budowlanego tj. z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, ale także z poprzednio obowiązujących ustaw i rozporządzeń tj. art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz z § 55 w związku z § 34 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, a także z art. 61 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane. Brak więc przedmiotowych dokumentów może jedynie świadczyć, jak podsumował WINB, iż niniejsze przyłącze powstało w warunkach samowoli budowlanej.
W tym stanie rzeczy, powołując się na brak podstaw do umorzenia postępowania, WINB wskazał, iż organ I instancji winien dokonać analizy, czy wzniesiony obiekt narusza aktualnie obowiązujące przepisy bądź nie, a następnie rozważyć nałożenie obowiązków na inwestora w celu zalegalizowania przedmiotowego przyłącza. Wówczas, po dokonaniu ww. analizy, organ winien rozważyć możliwość zastosowania w przedmiotowym postępowaniu art. 81c lub art. 51 Prawa budowlanego. Przy czym, za stan zgodny z prawem, należy zdaniem WINB uznać także taką sytuację, w której uwzględnione są również interesy osób trzecich. Organ II instancji stwierdził, że PINB powinien też przeanalizować czy przedmiotowe roboty stanowią przyłącze wodociągowe czy wewnętrzną sieć wodociągową, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym przede wszystkim z ustawą z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Poza tym zarzucił PINB, że nie odniósł się on w podjętej decyzji do poruszonej we wniosku R. S. kwestii kolidowania spornego przyłącza z planowanymi robotami na działce nr [...].
Powołując się w związku z powyższym na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego od początku, WINB wskazał na zasadność wydania w sprawie rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 138 § 2 kpa.
Na ww. decyzję WINB M. F. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa budowlanego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji WINB i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła, że brak stosownych dokumentów świadczących o legalności wykonanych robót (decyzji o pozwoleniu na wykonanie przyłącza), nie daje podstaw do przesądzenia o samowoli budowlanej, zwłaszcza w sytuacji gdy dany urząd nie posiada kompletnej dokumentacji archiwalnej. Skarżąca powołała się również na przedłożoną przez K. Sp. z o.o. w R. dokumentację projektową przyłącza wodociągowego oraz na dołączone w dniu [...] do akt sprawy pismo Przedsiębiorstwa [....] we W. o/R. i umowę o wykonanie przyłącza wodociągowego. Zaznaczyła, że zachowała się część dokumentacji projektowej i odbiorowej, jak również protokoły odbiorów, świadczące o przestrzeganiu przez inwestora wymaganych prawem procedur związanych z legalnym wykonaniem robót budowlanych. Ponadto skarżąca zarzuciła, że w decyzji WINB wskazuje się na ciążący na właścicielu lub zarządcy obowiązku przechowywania dokumentów dotyczących obiektu budowlanego przez cały okres istnienia tego obiektu, przywołując przy tym obecnie obowiązującą regulację prawa budowlanego tj. art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, która to nie obowiązywała w chwili budowy przyłącza wodociągowego, gdyż wówczas obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (lex retro non agit). Ponadto, jak podkreśliła, powołany w dalszej części uzasadnienia art. 56 ust 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, mający odnosić się do poprzednio obowiązujących ustaw i rozporządzeń, w rzeczywistości odnosi się do przepisów Rozdziału 10 - Zadania organów administracji państwowej. Te zaś wskazują, że organ w trakcie prowadzonego postępowania ma prawo żądać przedłożenia dokumentów, nie stanowią natomiast o konieczności przechowywania ich przez inwestora przez cały okres istnienia obiektu. Skarżąca podniosła również, że działania R. S. wskazują wyłącznie na brak zachowania dobrej woli w przedmiotowym postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Kontrola zaskarżonej uchwały w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej powoływanej jako ppsa), nie uzasadnia zdaniem Sądu uwzględnienia wniesionej w sprawie skargi na decyzję WINB, choć Sąd nie podziela wszystkich wymienionych w niej przez WINB argumentów.
Istota przedmiotowej sprawy oraz sporu między stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii czy w kontrolowanej sprawie zaistniały warunki do umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość, jak stwierdził to organ I instancji i na co powołała się strona skarżąca, czy też takie warunki nie wystąpiły jak przesądził to organ II instancji, w zaskarżonym do Sądu rozstrzygnięciu.
Poddając zatem analizie zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wystąpienia w sprawie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, należy w pierwszej kolejności pokreślić, iż bezprzedmiotowość postępowania występuje w sytuacji, gdy brak jest któregokolwiek z elementów konstruujących przedmiot postępowania (sprawę administracyjną), dla zrealizowania którego postępowanie zostało wszczęte, co organ powinien rozważyć w świetle przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie i ustalonego stanu faktycznego w dniu podejmowania decyzji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1995 r., sygn. akt III ARN 50/95). Innymi słowy, z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Łd 2424/94 - dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, jako konsekwencja bezprzedmiotowości sprawy administracyjnej, która miała być rozstrzygnięta w trybie tego postępowania, może być spowodowana zarówno przyczynami o charakterze podmiotowym, jak i przedmiotowym, gdyż stanowiąca przedmiot tegoż postępowania sprawa administracyjna, jako sprawa indywidualnie załatwiana w drodze decyzji administracyjnej przez właściwy organ administracji publicznej (art. 1 pkt 1 kpa), jest połączeniem elementów tak podmiotowych, jak i przedmiotowych. Na tle art. 1 pkt 1 kpa możemy wyróżnić następujące przesłanki konstruujące postępowania administracyjne (sprawę administracyjną będącą jego przedmiotem), tj. typ organu stosującego normę prawną, właściwość organu, charakter sprawy będącej przedmiotem postępowania oraz rodzaj rozstrzygnięcia. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, aby droga administracyjna była dopuszczalna i jednocześnie istniał przedmiot postępowania. Odnosząc się do elementów przedmiotowych tworzących przedmiot postępowania administracyjnego (sprawę administracyjną) należy wskazać, iż ustawodawca dla ich określenia posłużył się pojęciem "sprawy indywidualnej" rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej. Przez pojęcie to należy rozumieć przewidzianą w przepisach prawa materialnego możliwość konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracyjny i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi. Tak rozumiana sprawa indywidualna staje się przedmiotem postępowania z chwilą złożenia przez ten podmiot żądania wszczęcia postępowania lub też z chwilą wszczęcia postępowania z urzędu przez organ administracyjny (patrz Rober Kędziora Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2005, str. 24). Postępowanie administracyjne bowiem, w myśl art. 61 § 1 kpa, wszczyna się na żądania strony lub z urzędu.
Kontrolowaną sprawę zainicjowało zawiadomienie R. S. o możliwości popełnienia samowoli budowlanej na stanowiącej jej własność działce nr [...] polegającej na zrealizowaniu przez nią przez właściciela działki nr [...] instalacji wodociągowej prowadzącej od ul. [...] do budynku na działce nr [...]. Przedmiotem zatem wszczętego w następstwie wskazanego zawiadomienia postępowania administracyjnego było zbadanie legalności wykonanego w [...] obiektu (instalacji, przyłącza wodociągowego) poprowadzonego przez teren działki nr [...]. Jak podkreślono powyżej bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że nie ma przedmiotu w postaci praw i obowiązków stron, które miałyby być skonkretyzowane w toku postępowania administracyjnego na podstawie przepisów prawa. Z tej perspektywy kluczową rolę w sprawie dotyczącej legalności wykonanych w [...] robót budowlanych odgrywało po pierwsze jednoznaczne ustalenie przez organ jakie przepisy prawa powinny mieć zastosowanie w sprawie tj. czy przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. czy 1994 r., gdyż tylko właściwe, obowiązujące w danym wypadku przepisy mogą stanowić podstawę konkretyzacji praw i obowiązków, a skoro sporny obiekt został wybudowany w świetle ustaleń PINB w [....], to ma to niewątpliwe znaczenie z punktu widzenie regulacji intertemporalnych (art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r.), po drugie czy w świetle mających zastosowanie do zrealizowanego obiektu przepisów prawa doszło rzeczywiście do naruszenia prawa, w tym do samowoli budowlanej. Poczynienie powyższych ustaleń wymagało w pierwszej kolejności określenia jakiego rodzaju obiekt stanowią wykonane roboty budowlane i jakie wymogi stawiane były realizacji takiego obiektu w danym reżimie prawnym, a dopiero w dalszej kolejności czy zostały one w danych okolicznościach spełnione czy też nie, a więc czy dany obiekt został wzniesiony np. bez pozwolenia na budowę, zgody, zgłoszenia, zawiadomienia lub niezgodnie z ich warunkami, i jakie to może rodzić konsekwencje prawne dla danego podmiotu w danym reżimie prawnym.
W przedmiotowej sprawie organ I instancji odniósł się jedynie do kwestii konsekwencji nie wykazania - z uwagi na brak dokumentu w postaci pozwolenia na wykonanie obiektu - faktu legalności wykonanych robót, przy jednoczesnym jego nie wykluczeniu, a wręcz domniemaniu jego istnienia, stwierdzając że w sytuacji nie potwierdzenia ponad wszelką wątpliwość przez materiał dowodowy sprawy faktu zrealizowania obiektu bez uprzedniego pozwolenia zachodzi bezprzedmiotowość wszczętego postępowania administracyjnego. W ocenia Sądu taka teza organu jest co najmniej przedwczesna. Nie można bowiem oceniać legalności wykonanych robót budowlanych i tym samym rozstrzygać kwestii istnienia przedmiotu sprawy, w oderwaniu od norm prawa materialnego i stawianych przez nie wymogów, które są zróżnicowane w zależności od rodzaju, miejsca i czasu zrealizowanego obiektu, jak nieprawidłowo uczynił to organ I instancji. To bowiem przepisy prawa materialnego przewidują możliwość konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, i to w konsekwencji one determinują istnienie sprawy administracyjnej. Wyraźnie określenie ich zatem w podjętej decyzji, jest podstawowym obowiązkiem organu, oceniającym legalność wykonanego obiektu. Na marginesie należy podkreślić, że w świetle art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. można stosować wyłącznie przy ustaleniu, że sporna inwestycja została zrealizowana w latach 80-tych bez uzyskania pozwolenia na budowę, które było wówczas wymagane, a więc w warunkach wyczerpujących znamiona art. 48 ustawy Prawo budowlanego z 1994 r. W pozostałych zaś przypadkach rodzajów samowoli budowlanej, nie ma warunków do stosowania dotychczasowych regulacji tj. ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i dokonywania w oparciu o nią oceny legalności tak zrealizowanej inwestycji.
W związku z tym, że w sprawie PINB orzekł o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość beż poczynienia wskazanych przez Sąd ustaleń dotyczących charakteru i wymogów stawianych w danym reżimie prawnym wykonanemu obiektowi, a także nie wskazał wprost norm prawa materialnego z punktu widzenia których oceniał legalność zrealizowanej inwestycji, stwierdzić należy, że WINB prawidłowo uznał w zaskarżonej decyzji, iż organ I instancji w sposób niezgodny z art. 105 § 1 kpa orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego.
Na marginesie poczynionych uwaga należy zaakcentować, że przepisy ustawy Prawo Budowlane z 1974 r. nie zawierały odpowiednika art. 63 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Właściciel obiektu budowlanego nie był zatem w ich świetle obciążany obowiązkiem archiwizowania dokumentacji, o którym mowa w treści obecnie obowiązującego art. 63. Oznacza to, że obowiązki wynikające z przepisu art. 63 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. nie mogą odnosić się do obiektów budowlanych wybudowanych przed wejściem w życie tej ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r. (wyroki NSA z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 394/06 i z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1705/11, wyrok WSA w Poznaniu z 20 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1091/13 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Powyższa konstatacja w żaden sposób nie zwalniała jednak PINB od obowiązku spełnienia w sprawie wymogów wynikających z art. 7 i art. 107 ust. 3 kpa, a więc od wymogu podjęcia niezbędnych kroków zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, w szczególności poczynienia wskazanych przez Sąd i WINB ustaleń, znajdujących odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na postawie art. 151, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło