II SA/Bd 528/11

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-10-18

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pozbawiona wolności, inwalida, otrzymująca rentę inwalidzką i świadcząca alimenty, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, powinna otrzymać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, będący osobą pozbawioną wolności, inwalidą z rentą inwalidzką i ponoszący koszty alimentów na rzecz córki, wykazał zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Odmowa przyznania pomocy w tej sytuacji stałaby w sprzeczności z konstytucyjnym prawem do sądu, biorąc pod uwagę jego dochody, wydatki i zobowiązania.
Stan faktyczny
Skarżący D. P. złożył skargę na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w przedmiocie zdolności do służby wojskowej. Po odrzuceniu skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek został oddalony przez referendarza sądowego. Skarżący wniósł sprzeciw, wskazując na swoją trudną sytuację finansową (pozbawienie wolności, inwalidztwo, renta, alimenty) oraz powołując się na wcześniejsze przyznanie prawa pomocy w innym sądzie. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono na rzecz skarżącego radcę prawnego i oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. P. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej postanawia 1. ustanowić na rzecz skarżącego radcę prawnego, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę D. P. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia[...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej. Pismem z dnia [...] sierpnia 2011r. skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący jest osobą pozbawioną wolności od [...] r. Nie pracuje, ponieważ jest inwalidą, zdolnym do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej, dochód jego stanowi renta inwalidzka w wysokości [...] zł. Skarżący wskazał, iż świadczy alimenty na rzecz pełnoletniej, uczącej się córki. Alimenty te, zgodnie z twierdzeniem skarżącego, zasądzone zostały na kwotę [...] zł, z czego płaci on ok. [...] zł, wobec czego skarżący dysponuje kwotą [...] zł, którą w całości przeznacza na uregulowanie bieżących opłat. Skarżący podniósł, iż oprócz mieszkania służbowego o powierzchni [...] m² nie dysponuje żadnym majątkiem i oszczędnościami. Postanowieniem z dnia 29 września 2011r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek skarżącego. We wniesionym sprzeciwie, skarżący podniósł, iż spełnia wszelkie kryteria przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazał na postanowienie Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2011r. (sygn. akt II SA/Wa 672/11), którym przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zatem, w świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony rzetelnie i powinny w nim się znaleźć wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę w tym zakresie. Jak wynika z zawartych w przedłożonym przez skarżącego formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy informacji, skarżący jest osobą pozbawioną wolności i przebywającą w zakładzie karnym. Z uwagi na inwalidztwo, dochód skarżącego stanowi świadczenie rentowe w wysokości [...] zł miesięcznie. Jak ponadto wynika z wniosku skarżącego, na jego utrzymaniu pozostaje córka, która z uwagi na kontynuowanie nauki w szkole wyższej, nie podejmuje pracy. Skarżący wskazał, iż ponad połowa jego miesięcznego dochodu przeznaczana jest na utrzymanie córki, pozostałe natomiast środki skarżący przeznacza na utrzymanie mieszkania. Biorąc pod uwagę powyższe, uznać należy, iż skarżący wykazał zasadność swojego wniosku, bowiem bez wątpienia nie posiada on środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w niniejszej sprawie. Zwrócić uwagę należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Przedmiotem postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie jest orzeczenie wydane w przedmiocie zdolności do służby wojskowej, mieści się ono zatem w kategorii spraw ze stosunków pracy i stosunków służbowych, w związku z czym strona w niniejszej sprawie nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, wobec niezasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, sąd oddalił wniosek w tej części. Na uwzględnienie jednak zasługuje wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia na jego rzecz adwokata. Zważywszy bowiem na dochód skarżącego w zestawieniu z jego wydatkami i zobowiązaniami, uznać należy, iż nie jest on w stanie wygenerować żadnych dodatkowych środków, umożliwiających mu opłacenie pełnomocnika, odmowa zatem przyznania pomocy, stałaby w sprzeczności z zagwarantowanym skarżącemu prawem do sądu. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd nie uwzględniając w całości wniosku skarżącego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło