II SA/Bd 529/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lipca 2011 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia o przekazaniu sprawy według właściwości oddala skargę. II SA/Bd 529/11 Uzasadnienie W dniu [...] września 2010 r. E. Ł., wychowanka Ośrodka Wychowawczego w S. złożyła wniosek do Wójta Gminy S. o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym. Wójt Gminy S. przekazał wniosek Prezydentowi Miasta R., jako organowi właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania E. Ł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z [...] grudnia 2010 r. stwierdziło nieważność postanowienia Wójta Gminy S. z [...] października 2010 r., podając jako podstawę prawną art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. W ocenie Kolegium Wójt Gminy w S. jest organem właściwym do podjęcia decyzji w sprawie przyznania stypendium. Uprzednio SKO stwierdziło niedopuszczalność zażalenia Prezydenta Miasta R. na postanowienie Wójta Gminy S. Na postanowienie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o przekazaniu sprawy skargę wniósł Prokurator Okręgowy w B. podnosząc, że SKO rozpoznało spór o właściwość, do czego nie było uprawnione. Prokurator zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa postępowania, tj. art. 156 § 1 i art. 22 § 1 K.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia Wójta Gminy S. z dnia [...] października 2010 r. o przekazaniu Prezydentowi Miasta R. do rozpatrzenia według właściwości wniosku E. Ł. o przyznaniu pomocy materialnej jako wydanego z naruszeniem przepisów o właściwości, podczas gdy de facto postanowieniem tym Samorządowe Kolegium Odwoławczego rozpoznało spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Wójt Gminy S. przekazał podanie E. Ł. - wychowanki Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w S. - do Prezydenta Miasta R., albowiem w R. była zameldowana na stałe. Prezydent Miasta R. wniósł zażalenie na to postanowienie, jednakże SKO w B. stwierdziło niedopuszczalność tego zażalenia. Jednocześnie SKO wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Wójta Gminy S. o przekazaniu wniosku E. Ł. i postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. stwierdziło nieważność tego postanowienia, przywołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisy art. 19, 126, 156 §1 w zw. z art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 §1 K.p.a., a jako przyczynę stwierdzenia nieważności podało przepis art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. W ocenie prokuratora wydane przez SKO postanowienie rażąco narusza prawo, albowiem po wydaniu przez Wójta Gminy S. postanowienia z [...] października 2010 r. powstał między organami samorządu terytorialnego, nie posiadającymi wspólnego organu wyższego stopnia, spór kompetencyjny do którego rozpatrzenia, zgodnie z przepisem art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a. właściwy jest sąd administracyjny i tylko w tym trybie, kwestionujący swoją właściwość Prezydent Miasta R. mógł domagać się rozstrzygnięcia sporu. Nieuprawnionym było zatem stwierdzenie przez SKO, że Wójt Gminy S. wydając postanowienie z dnia [...] października 2010 r. naruszył przepisy o właściwości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. W ocenie SKO nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie nie powstał spór kompetencyjny. Odwołując się do orzeczenia sądowego wskazano, że spór pomiędzy organami administracji publicznej powstaje dopiero wówczas, gdy organ, który uznał się za niewłaściwy do załatwienia sprawy, przekaże je w odpowiedniej formie organowi, który według niego jest właściwy, zaś ten uznając się także niewłaściwym, występuje w stosownym trybie o rozstrzygnięcie zawisłego pomiędzy nimi sporu. Prezydent R., który kwestionował swoją właściwość winien wystąpić o rozstrzygnięcie sporu do Naczelnego Sądu Administracyjnego na zasadach określonych w art. 22 K.p.a. Powołano się na poglądy zawarte w komentarzu do K.p.a. (B. Adamiak J. Borkowski, C. H. Beck, Warszawa 2006 r., str. 370 -371), które dopuszczają możliwość stwierdzenia nieważności wydanego w takiej sytuacji postanowienia dopóki nie zaistnieje spór kompetencyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Prokurator zarzucił rażące naruszenie art. 156 § 2 i art. 22 § 1 K.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia Wójta S. z [...] października 2010 r. o przekazaniu Prezydentowi Miasta R. do rozpatrzenia według właściwości wnioski E. Ł. o przyznanie pomocy materialnej jako wydanego z naruszeniem przepisów o właściwości, podczas gdy de facto postanowieniem tym SKO rozpoznało spór o właściwość. Inaczej mówiąc, prokurator upatruje nieważność postanowienia poprzez skutki jakie to postanowienie wywiera. Przepis art. 156 § 1 K.p.a., naruszenie prokurator zarzuca, w § 1 wymienia 7 przyczyn, z powodu których można stwierdzić nieważność decyzji bądź postanowienia. Ze względu na ogólnikowe powołanie się na art. 156 § 1 K.p.a. nie wiadomo o jaki punkt art. 156 § 1 K.p.a. chodzi i jaka ma być konkretna przyczyna stwierdzenia nieważności. W dalszym ciągu wymieniono przepis " i art. 22 § 1". Przepis ten nie był stosowany w zaskarżonym postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego i tym samym nie można było dopuścić się jego naruszenia. Jedynie w końcowym fragmencie uzasadnienia skargi wskazano na art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym mającym na celu jedynie stwierdzenie, czy zachodzą wymienione przyczyny nieważności. W zależności od poczynionych ustaleń następuje "rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji" - (art. 158 § 1 K.p.a.). W niniejszej sprawie nie doszło do wszczęcia sporu kompetencyjnego albowiem takiego sporu nie wszczął Prezydent R., któremu przekazano sprawę według właściwości. W tej sytuacji nie było przeszkód do wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zaskarżonego postanowienia. Na postanowienie o przekazaniu sprawy do organu właściwego służy zażalenie (art. 65 § 1 K.p.a.). Nieważność można stwierdzić tylko w stosunku do postanowień, od których przysługuje zażalenie. Wymóg art. 126 K.p.a. został zatem spełniony. Zgodnie z art. 90 b ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) uczniowi przysługuje prawo do pomocy materialnej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa lub budżecie właściwej jednostki samorządu terytorialnego, a pomoc materialna przysługuje wychowankom publicznych i niepublicznych ośrodków umożliwiających dzieciom i młodzieży, o których mowa z art. 16 ust. 7, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację odpowiednio obowiązku szkolnego i obowiązku nauki - do czasu ukończenia realizacji obowiązku nauki. Świadczenie pomocy materialnej o charakterze socjalnym przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta), a udzielenie świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym (świadczeniami pomocy materialnej o charakterze socjalnym za stypendium szkolne i zasiłek szkolny) jest zadaniem własnym gminy. SKO trafnie stwierdziło, że E. Ł. faktycznie zamieszkiwała w S. gm. S. i Wójt tej gminy był właściwy do podjęcia decyzji w sprawie przyznania wnioskowanego stypendium. W konsekwencji postanowienie Wójta Gminy S. o przekazaniu sprawy zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. W ocenie Sądu nie było przeszkód do stwierdzenia nieważności postanowienia tego Wójta z dnia [...] października 2010 r. Należy podnieść, że E. Ł. z chwilą ukończenia 18 lat, tj. z dniem [...] grudnia 2010 r. opuściła ośrodek wychowawczy w S. i ewentualny spór kompetencyjny stracił rację bytu. Uzasadnia to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalenie skargi.