II SA/Bd 529/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 18 kwietnia 2013 r. J.K. – dalej skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki. Pismem z dnia 20 kwietnia skarżący wniósł o zwolnienie go z kosztów postępowania sądowego wskazując na jego ciężką sytuację materialną, podeszły wiek. W dniu 6 czerwca 2013 r. skarżący złożył do Sądu wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W treści formularza skarżący oświadczył, że w gospodarstwie domowym prowadzonym wspólnie z żoną i córką dochód miesięczny wynosi [...] zł brutto. Wedle oświadczenia, rodzina skarżącego posiada mieszkanie [...] m2, natomiast nie posiada żadnych oszczędności, ani innego majątku. Jednocześnie skarżący wskazał, że córka jest osobą niepełnosprawną niezdolną do samodzielnej egzystencji. Podkreślił, że znaczą część miesięcznych dochodów rodziny pochłaniają koszty zakupu leków dla córki, jak również dla niego w związku z przebytym zawałem. Natomiast pozostałe środki przeznaczane są na pokrycie bieżących wydatków takich jak czynsz, energia elektryczna czy zakup żywności. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 25 czerwca 2013 r. oddalono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia w przewidzianym w ustawie terminie wpłynął sprzeciw, w którym skarżący powołuje się trudną sytuacje materialną swojej rodziny, chorobę swoją i córki jednakże na poparcie swych twierdzeń nie przedstawił żadnych dokumentów po za swoją kartą informacyjną leczenia szpitalnego oraz orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności córki. W związku z powyższym, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie w terminie 14 dni: 1/ aktualnych dokumentów wykazujących wysokość uzyskiwanych przez stronę skarżącą oraz osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym dochodów z tytułu: umowy o pracę, diet, stypendiów, renty, emerytury, najmu, dzierżawy, prac dorywczych lub sezonowych, działalności gospodarczej, rolniczej, stażu itp.; 2/ oświadczenia o łącznej wysokości przeciętnych comiesięcznych wydatków związanych wyłącznie z koniecznym utrzymaniem strony skarżącej i ewentualnie rodziny oraz ponoszonych i udokumentowanych opłat związanych z domem takich jak: czynsz, energia elektryczna, gaz, opał itp.; 3/ kopii rachunków potwierdzających, że skarżący lub osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym ponoszą koszty zakupu niezbędnych dla ochrony życia leków; 4/ wskazania i udokumentowania wysokości rat spłacanych kredytów; 5/ oświadczenia czy strona skarżąca lub osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są posiadaczami pojazdów mechanicznych, jeżeli tak to należy wskazać rok produkcji, markę oraz wartość pojazdu a także przeciętną miesięczną wysokość wydatków związanych z użytkowaniem pojazdu. 6/ wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. 7/ potwierdzone przez właściwy US pełne kopie zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za ostatnie dwa lata Powyższe wezwanie odebrała żona skarżącego w dniu 14 sierpnia 2013 r. J.K. nie wykonał wezwania Sądu i nie nadesłał ww. dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy jest w całości rozpoznawany przez Sąd w świetle przesłanek z art. 246 powołanej ustawy, a Sąd – orzekając w tym zakresie – nie jest w żaden sposób związany wcześniej wydanym w tym przedmiocie postanowieniem. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 ww. ustawy). Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 i 2 cyt. ustawy). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Użyty w tym przepisie zwrot "gdy osoba ta wykaże", oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić i przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy. Zatem ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. To zainteresowany przyznaniem prawa pomocy powinien wykazać zasadności wniosku w świetle ustawowych przesłanek. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia z urzędu dochodzeń, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane wobec uchylania się wnioskodawcy od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie (zob. H. Knysiak-Molczyk, Zwolnienie od kosztów sądowych, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Warszawa 2011, s. 973 i cyt. tam orzecznictwo). Natomiast zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości strona jest obowiązana złożyć na wezwanie sądu dodatkowe oświadczenie lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentów, dokonując ich szczegółowego wyliczenia. Ich analiza dałaby możliwość potwierdzenia sytuacji majątkowej skarżącego. Wobec braku stosownych dokumentów nie ma możliwości weryfikacji danych dotyczących zarówno wysokości dochodów skarżącego jak i sposobu ich wykorzystywania. W ocenie Sądu, po przeanalizowaniu pism wnioskodawcy, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie wykazał on, iż spełnia przesłankę warunkującą przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie uzupełnił brakujących danych, a złożone oświadczenie nie pozwala na ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżący nie przekazując żadnych dokumentów, nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa przemawiała za zwolnieniem go od kosztów sądowych. J.K. nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej, nie uprawdopodobnił, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 255 i 260 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji postanowienia.