II SA/Bd 529/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2017-01-20
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Joanna Brzezińska, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca zamienny projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, wydana w postępowaniu naprawczym, może zostać utrzymana w mocy, jeśli istnieją wątpliwości co do zgodności nadbudowy z przepisami prawa budowlanego i warunkami zabudowy, a w szczególności co do cofnięcia ściany frontowej nadbudowy w głąb budynku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 K.p.a.) oraz prawo materialne (art. 51 ust. 4 P.b.). Kluczowym zarzutem było niewyjaśnienie przez organy kwestii, czy nadbudowana kondygnacja budynku od strony frontowej stanowi jego przedłużenie, czy też jest cofnięta w stosunku do ściany frontowej niższej części budynku, co było podnoszone przez stronę skarżącą i nie zostało jednoznacznie wyjaśnione w toku postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji zatwierdzającej zamienny projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych nadbudowy istniejącego budynku. W trakcie kontroli stwierdzono istotne odstępstwa od pierwotnego projektu budowlanego, w tym zwiększenie wysokości budynku i użycie innych materiałów. Inwestor przedłożył projekt zamienny, który został zatwierdzony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie utrzymany w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Strona skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. naruszenia przepisów postępowania, nieprawidłowości w projekcie zamiennym oraz braku wyjaśnienia istotnych kwestii technicznych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi R. Ł. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz R. Ł. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] listopada 2015 r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 4 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., dalej powoływana jako P.b.), po rozpatrzeniu wniosku M. P., inwestora robót budowlanych polegających na wykonaniu nadbudowy piętra oraz klatki schodowej nad istniejącym budynkiem mieszkalno-usługowym na działce nr [...] przy ul. N. w K., zatwierdził projekt budowlany zamienny obejmujący istotne zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę oraz udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, nakładając jednocześnie obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Organ wskazał w uzasadnieniu, że w dniu [...].08.2014 r. przeprowadzono kontrolę robót budowlanych ww. realizowanych na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...].09.2013 r., znak: [...], wydanego przez Starostę. Projekt budowlany przewidywał zdemontowanie istniejącego dachu do poziomu stropu nad pierwszym piętrem, wykonanie wieńca żelbetowego o szerokości ścian nośnych i wysokości 30 cm bezpośrednio na istniejącej ścianie budynku, ułożenie stropu prefabrykowanego, wykonanie ścian nośnych z pustaków ceramicznych, zamontowanie więźby dachowej oraz roboty wykończeniowe i instalacyjne. Projektant przyjął poziom zerowy na wysokości chodnika ul. N., natomiast poziom nowego stropu na wysokości 7,10 m (po odliczeniu warstwy styropianu gr. 10 cm i posadzki betonowej grubości 5 cm).
W dniu kontroli stwierdzono, że inwestor wykonał strop prefabrykowany oraz pomurował ściany nośne i działowe nadbudowywanej kondygnacji. W trakcie kontroli stwierdzono następujące odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego:
1. według oświadczenia kierownika budowy nie rozebrano istniejącej więźby dachowej,
2. strop wraz z wieńcem nadbudowywanej kondygnacji został ułożony bezpośrednio nad istniejącą więźbą dachową na dodatkowo pomurowanej ścianie o wysokości ok. 1,5 m,
3. poziom nowego stropu usytuowany jest na wysokości 9,4 m w stosunku do chodnika ul. N., tj. o 2,3 m wyżej, niż zakładał projekt,
4. ściany nadbudowy wykonane są z innego materiału, tj: zastosowano beton komórkowy zamiast pustaków ceramicznych.
Stwierdzono, że wysokość budynku została zwiększono o 2,3 m w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, co stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, której inwestor nie posiadał. W związku z powyższym, wstrzymano prowadzenie robót budowlanych, w dalszej kolejności nakładając na inwestora obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.
Inwestor zobowiązany został do uzupełnienia projektu budowlanego zamiennego o: kopie rysunków wchodzących w skład pierwotnego projektu budowlanego z naniesionymi zmianami, opis dokonanych odstępstw oraz inwentaryzacje dotychczas wykonanych robót budowlanych wraz z projektem przebudowy. Zamienny projekt budowlany przedłożony przez inwestora został pozytywnie zaopiniowany przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który poinformował jednocześnie o konieczności zharmonizowania kolorystyki elewacji z sąsiadującą zabudową w celu zachowania ładu estetycznego.
Zdaniem organu, przedłożony zamienny projekt budowlany spełnia wymagania ustalone w decyzji Burmistrza z dnia [...].05.2012 r., znak: [...] w sprawie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Powierzchnia zabudowy nadbudowywanego piętra nie przekracza dopuszczalnej powierzchni 245 m2 (karta projektu nr 34), ilość zaprojektowanych kondygnacji nie przekracza 3 (karta projektu nr 71), dach jest dwuspadowy o nachyleniu nie mniejszym niż 5° i nie większym niż 50° (karta projektu nr 71 i 73). Elewację frontową (karta projektu nr 74) stanowi ściana zlokalizowana wzdłuż ul. N., z której odbywa się główny wjazd na działkę. Wysokość elewacji frontowej mierzona od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku do okapu jest mniejsza niż 11,5 m (karta projektu nr 71) i wynosi: 9,80 m. Do wysokości elewacji nie wliczono wysokości lukarn, ponieważ zlokalizowano je w połaci dachowej.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. Ł. stwierdzając, że wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył art. 7, art. 8 i art. 11 K.p.a.
Odwołujący się wskazał, że w toku prowadzonego postępowania organ I instancji pominął ważne odstępstwo wykonawcze od projektu budowlanego podstawowego, polegające na "przedłużeniu ściany frontowej w górę, nie cofając jej o kilkadziesiąt centymetrów w głąb dachu". Czynności tej bowiem nie zawarto ani w opisie kontrolnym istniejącej budowy z dnia [...].08.2014 r., ani w opisie rzeczowym czynności do wykonania, stanowiącym składnik obecnej dokumentacji zamiennej.
Odwołujący się wskazał, że informacja bioz zawarta w projekcie zamiennym nie zawiera wytycznych dla ewentualnych rozbiórek ściany frontowej i bocznych. Nie opisuje ona ponadto prac wg treści § 2 ust. 3 pkt 1, 3, 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 23.06.2003 r.
Odwołujący się wniósł o wyjaśnienie, czy możliwe jest aby dla rozbiórki ściany o wys. 1,75 m (pozbawionej usztywnienia na długości 14 m), istniejącej na froncie budynku na wysokości 9,85 m (>8m), nie przewidywano zagrożeń bezpieczeństwa i zdrowia ludzi poruszających się wzdłuż chodnika i ruchliwej drogi krajowej nr [...], szczególnie gdy zabezpieczenie chodnika ul. N. wykonane jest z prowizorycznego lekkiego daszku zawieszonego na drucie wiązałkowym, a także czy rozbiórka bocznej ściany nie stwarza zagrożenia rozbicia stropu sąsiedniego niższego budynku spadającymi przedmiotami, czy przy tych rozbiórkach nie wystąpi strefa bezpieczeństwa wchodząca swym obszarem w drogę krajową [...] oraz czy mogą być użytkowane mieszkania w obrębie strefy upadku ściany w trakcie rozbiórki.
Odwołujący się podniósł, że na stronie 18 projektu zamiennego istnieje rysunek poddasza opisany jako wykonany w skali 1:100, co powoduje, że poprawki "naruszyły skalę rysunku", co narusza rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25.04.2012 r. Z analizy rysunku w tej skali wynika, że powierzchnia użytkowa pomieszczeń przyległych do frontu budynku jest mniejsza, np. pokój nr 16 winien mieć pow. 9,1 m² zamiast 11,4 m².
Odwołujący się wniósł o wyjaśnienie czego dotyczy rysunek elewacji (nr 5 wg metryki rysunku) na str. 12 (000069) dokumentacji, opracowany w skali 1:100, zawierający "czerwone linie" w rozstawie 2,52 cm (albo 2,52 m).
Wskazał również, że rysunek na str. 18 (projektu zamiennego) nie może być inwentaryzacją stanu wykonanego, gdyż kolejny rysunek na str. 19 zaznacza "kolorowo" elementy, które jeszcze nie istnieją.
Decyzją z dnia [...].03.2016 r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 4, art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 P.b. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podniósł, że podczas przeprowadzonej kontroli budowy PINB stwierdził, iż podczas robót budowlanych polegających na nadbudowie piętra oraz klatki schodowej nad istniejącym budynkiem mieszkalno-usługowym na działce nr [...] przy ul. N. w K., dokonano zmian istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].09.2013 r., znak: [...], wydanej przez Starostę, w związku z czym należało przeprowadzić procedurę naprawczą. Prawidłowe było zatem nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego istotne zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę. Ponadto PINB stwierdził, że przedłożony projekt budowlany zamienny jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].05.2012 r. i na tej podstawie zatwierdził go. Zdaniem WINB zatwierdzenie projektu przez powiatowy organ nadzoru budowlanego było prawidłowe, projekt zamienny wszystkie wymogi wynikające z przepisów prawa, a projektowana nadbudowa jest zgodna z ustaleniami decyzji Burmistrza o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz z przepisami techniczno-budowlanymi.
WINB wskazał, że w projekcie budowlanym zamiennym (karty 17-29) opisano i zaznaczono zmiany istotnie odbiegające od zatwierdzonego projektu. Zmiany zaznaczone kolorem czerwonym naniesiono na rysunki z pierwotnego projektu tak, aby wskazać różnice pomiędzy pierwotnie zatwierdzonym stanem a planowanymi robotami budowlanymi, które mają zostać wykonane po udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Odpowiadając na zarzut podniesiony w odwołaniu o niezachowaniu skali 1:100 na stronie 18 projektu zamiennego organ odwoławczy wskazał, że jest to jedynie szkic ukazujący zmiany, jakie nastąpiły w stosunku do pierwotnie zatwierdzonego projektu. Natomiast na karcie 71 projektu budowlanego zamiennego został umieszczony właściwy rzut nadbudowy wykonany w skali 1:50.
Podobnie na karcie nr 22 projektu budowlanego zamiennego (rysunek nr 5 wg metryki rysunku) zaznaczono zmiany w stosunku do pierwotnego wyglądu elewacji frontowej. Linie naniesione na szkicu wskazują, że elewacja uległa podwyższeniu o 2,52 m. Natomiast na karcie nr 75 umieszczono wygląd elewacji frontowej w skali 1:50.
Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu, że zawarta w projekcie budowlanym zamiennym informacja dotycząca Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia (tzw. bioz) nie jest kompletna (karta 42-43 projektu), zwracając uwagę, iż projektant sporządzający projekt budowlany zamienny wykazał istniejące obiekty budowlane (wskazując, że w bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się inne budynki) oraz elementy zagospodarowania terenu stwarzające zagrożenie bezpieczeństwa i zdrowia ludzi (wskazując m.in. na konieczność wydzielenia terenu prac przed mieszkańcami budynku, gdyż budynek jest użytkowany i prace będą prowadzone podczas normalnej eksploatacji), jak również określił kolejność realizacji poszczególnych robót (uznając, że projektuje się jednoczesną realizację całego zadania).
WINB nie zgodził się również z zarzutem, że organ I instancji uchybił przepisom art. 7, art. 8 i art. 11 K.p.a. Wszystkie odstępstwa od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty z dnia [...].09.2013 r. zostały wskazane zarówno w protokole z oględzin obiektu budowlanego przeprowadzonych w dniu [...].06.2015 r., jak i w projekcie budowlanym zamiennym (karta 17 projektu zawiera opis odstępstw, natomiast karty 18-29 zawierają szkic zmian, które zostały naniesione na strony z pierwotnie zatwierdzonego projektu budowlanego).
W skardze na powyższą decyzję R. Ł. podniósł, że organ odwoławczy prowadząc postępowanie uzupełniające wskazał w piśmie z [...].01.2016 r. organowi I instancji wadliwe elementy decyzji, które wymienił on w odwołaniu, uznając takie postępowanie za naruszenie art. 136 K.p.a.
Skarżący podniósł, że sprawdzenia dokumentacji zamiennej dokonano przy pomocy notatki służbowej, nie w postępowaniu administracyjnym, co spowodowało, iż w dokumentacji budowlanej zamiennej znalazły się rysunki ze stycznia 2016 r.
W ocenie skarżącego organ odwoławczy nie zapoznał się szczegółowo z treścią odwołania, myląc bioz wykonywany przez projektanta z bioz wykonanym przez kierownika budowy, dostarczenie którego nakazał organowi I instancji, wobec czego PINB przekazał organowi odwoławczemu oświadczenie kierownika, który w dniu [...].01.2016 r. przyjął do wykonania obowiązki kierownika budowy. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie nie ma kierownika budowy.
W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że szczegółowe merytoryczne uzasadnienie stanowiska organ zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Organ wskazał, że z uwagi na to, iż projekt przedłożony przez inwestora zawiera nieprawidłowość, w postaci braku oznaczenia spływu wód opadowych z budynku, na podstawie art. 136 K.p.a. zlecił uzupełnienie dowodów i materiałów (tj. projektu budowlanego) organowi I instancji. W ocenie WINB, organ I instancji nie naruszył przepisów postępowania, a uzupełnienie projektu o wskazanie usytuowania rynien i rur spustowych nie może być taktowane jako konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Organ nie podzielił zarzutu skargi, że wskazał organowi I instancji wadliwe elementy zaskarżonej decyzji dostrzeżone uprzednio przez skarżącego, podkreślając, że jedyną nieprawidłowością, jaką stwierdził po analizie zgodności z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz z przepisami techniczno-budowlanymi, był brak zaznaczenia rynien i rur spustowych, czego nie wskazywał w odwołaniu skarżący. Ponadto, konieczność sprawdzenia zgodnie z art. 35 P.b. uzupełnionego projektu budowlanego zamiennego przez organ I instancji wynikała z konieczności ewentualnego wezwania inwestora do usunięcia nieprawidłowości, gdyby odprowadzenie wód opadowych było niezgodne z przepisami.
Niezasadny jest również zarzut, że w sprawie doszło do pomylenia planu bioz sporządzonego przez projektanta z planem bioz sporządzanym przez kierownika budowy. Organ wskazał, że na podstawie planu bioz sporządzanego przez projektanta, przed wznowieniem robót budowlanych, kierownik budowy jest zobowiązany stworzyć plan bioz, który szczegółowo określi warunki, jakie winny być zachowane na budowie, w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego, uwzględniając wskazane przez projektanta fragmenty ścian przewidziane do rozbiórki. Organ, nie podzielając twierdzenia skarżącego, że aktualnie nie ma ustanowionego kierownika budowy, wskazał, że kierownik budowy składa oświadczenie o podjęciu funkcji kierownika budowy, które następnie zostaje dołączone do zawiadomieniu o terminie rozpoczęcia robót budowlanych (tj. po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę). Do tego zawiadomienia zostaje również dołączone oświadczenie o sporządzeniu planu bioz. Przepis art. 51 P.b. nie przewiduje konieczności ponownego zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o terminie rozpoczęcia robót budowlanych (po wydaniu przez organ pozwolenia na wznowienie robót), zatem kierownik budowy opracowuje plan bioz przed wznowieniem robót budowlanych.
Organ wskazał również, że projekt budowlany zamienny został sporządzony w prawidłowych skalach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – dalej przywoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd orzekając w sprawie nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Po myśli art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a, skarga podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.
W sprawie niniejszej Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, a naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy.
Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 51 ust. 4 P.b. Zgodnie z tym przepisem, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Postępowanie naprawcze, w trybie którego wydana została zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja, prowadzone jest na podstawie art. 50 i art. 51 P.b. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w analizowanej sprawie.
Zgodnie natomiast z art. 51 ust. 1 P.b., przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 51 ust. 4 P.b.).
Postępowanie naprawcze jest zatem postępowaniem, celem którego jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Postępowanie naprawcze pozwala, o ile jest taka możliwość, na zalegalizowanie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, a także innych warunków pozwolenia na budowę.
Jak wynika z akt sprawy, przeprowadzona kontrola robót budowlanych polegających na nadbudowie piętra oraz klatki schodowej nad istniejącym budynkiem mieszkalno-usługowym wykazała istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Projekt budowlany przewidywał zdemontowanie istniejącego dachu do poziomu stropu nad pierwszym piętrem, wykonanie wieńca żelbetowego o szerokości ścian nośnych i wysokości 30 cm bezpośrednio na istniejącej ścianie budynku, ułożenie stropu prefabrykowanego, wykonanie ścian nośnych z pustaków ceramicznych, zamontowanie więźby dachowej oraz roboty wykończeniowe i instalacyjne. Projektant przyjął poziom zerowy na wysokości chodnika ul. N., natomiast poziom nowego stropu na wysokości 7,10 m (po odliczeniu warstwy styropianu gr. 10 cm i posadzki betonowej grubości 5 cm). Przeprowadzona kontrola wykazała wykonanie stropu prefabrykowanego oraz pomurowanie ścian nośnych i działowych nadbudowywanej kondygnacji. Stwierdzono przy tym odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego: brak rozbiórki istniejącej więźby dachowej, ułożenie stropu wraz z wieńcem nadbudowywanej kondygnacji bezpośrednio nad istniejącą więźbą dachową na dodatkowo pomurowanej ścianie o wysokości ok. 1,5 m, usytuowanie poziomu nowego stropu na wysokości 9,4 m w stosunku do chodnika ul. N., tj. o 2,3 m wyżej, niż zakładał projekt oraz wykonanie ścian nadbudowy z innego materiału, tj.: zastosowano beton komórkowy zamiast pustaków ceramicznych. Kontrola wykazała wysokość budynku zwiększoną o 2,3 m w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, co stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Jak wskazał organ, odstępstwo to było dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, której inwestor nie posiadał.
Z uwagi na okoliczność, że w sprawie niniejszej inwestor posiadał pozwolenie na budowę w czasie realizacji robót budowlanych stwierdzono, z uwagi na wskazane powyżej uchybienia, konieczność wszczęcia postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 50 i art. 51 P.b. celem legalizacji wykonanych robót. Powyższe działanie organu było prawidłowe, z uwagi na stwierdzenie istotnych odstępstw od projektu budowlanego, o których mowa w art. 36a ustawy P.b. Przepis ten wprowadza zasadę, że inwestor, realizując dany obiekt, jest związany treścią decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i nie może w sposób samodzielny zmieniać jej ustaleń. Budowa więc obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę bez uzyskania decyzji zamiennej stanowi samowolę budowlaną w części dotyczącej tych odstępstw, w związku z czym zasadnie organ nadzoru budowlanego postanowieniem z dnia [...].08.2014 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, a następnie przed upływem dwóch miesięcy od dnia jego wydania ([...].10.2014 r.) nałożył w drodze decyzji obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do [...].11.2014 r. projektu budowlanego zamiennego.
Podkreślenia wymaga, że już raz decyzja organu I instancji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego (z dnia [...].04.2015 r., k. 68 akt adm.) została uchylona przez organ II instancji (decyzja z dnia [...].06.2015 r., k. 93 akt adm.). Powodem uchylenia było m.in. ustalenie, że nadbudowana kondygnacja budynku od strony frontowej jest jej przedłużeniem, co jest niezgodne z przedłożonym projektem zamiennym. Organ odwoławczy stwierdził, że ściana frontowa nie opiera się na ścianie frontowej niższej części budynku, lecz znajduje się w ścianie "cofniętej" w stosunku do ściany frontowej nadbudowywanego budynku. Okoliczność ta została ponownie podniesiona przez skarżącego w jego odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...].11.2015 r., jednakże organ II instancji rozpoznając odwołanie w ogóle nie odniósł się do powyższej kwestii zupełnie ją pomijając. Tymczasem z projektu zamiennego, a w szczególności znajdującego się w nim opisu odstępstw od projektu pierwotnego i przyczyn powstania różnic, w żaden sposób nie wynika, czy uwzględnia on okoliczność cofnięcia nadbudowywanej ściany frontowej w głąb budynku. Kwestii tej nie był również w stanie wyjaśnić na rozprawie pełnomocnik organu, który w celu ustalenia podniesionego problemu wniósł o odroczenie rozprawy. Nadal zatem nie została wyjaśniona powyższa okoliczność, co niewątpliwie stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 51 ust. 4 P.b. Za zasadny zatem należało uznać zarzut skarżącego w tej części.
Odnośnie pozostałych zawartych w skardze zarzutów należy stwierdzić, że nie zasługiwały one na uwzględnienie. Nie był zasadny zarzut dotyczący tego, że pracownik PINB przy pomocy notatki służbowej z dnia [...].02.2016 r. miał dokonać sprawdzenia i zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych notatki służbowej z dnia [...].02.2016 r. wynika, że sporządzający ją pracownik organu I instancji, po sprawdzeniu zgodności projektu zamiennego inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 P.b. oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 – nie stwierdził nieprawidłowości w powyższym zakresie. Wskazać trzeba, że notatka służbowa służy przekazywaniu informacji pomiędzy jednostkami, bądź też pracownikami tego samego lub różnych organów, sporządzana jest w celu udokumentowania zajętego stanowiska. Nie ma mocy urzędowej, a niejako pomocniczą, nie może być tożsama z decyzją administracyjną, bowiem nie zawiera jej elementów. W drodze powyższej notatki projekt zamienny nie został zatwierdzony, a jedynie urzędnik wyjaśnił, dlaczego w jego ocenia został on wykonany w prawidłowy sposób. Notatka taka może okazać się dokumentem pomocniczym przy analizowaniu całokształtu dokumentów dotyczących danej sprawy i może zostać wzięta pod uwagę przy wydawaniu decyzji, ale ani jej nie zastępuje, ani nie jest podstawą jej wydania. Nie ulega wątpliwości to, że projekt budowlany zamienny został zatwierdzony decyzją organu I instancji z dnia [...].11.2015 r.
Nie powinno budzić wątpliwości to, że projekt budowlany zamienny w prawidłowy sposób uwzględnia zmianę wysokości budynku, która liczona zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422) wynosi 9,4 m, zatem mieści się w zakresie wskazanym w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].05.2012 r., tj. 11,5 m.
Odnosząc się do podniesionego przez skarżącego zarzutu braku planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia wskazać należy, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (Dz. U. z 2013 r. Nr 120, poz. 1126) w sprawie sporządzona została zarówno informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w § 2 ww. rozporządzenia, zawarta w projekcie budowlanym zamiennym (k. 41), jak i plan bioz, o którym stanowi § 3 ww. rozporządzenia. Oświadczenie o sporządzeniu planu bioz złożył kierownik budowy mgr inż. K. Ś. (k. 99 akt organu II instancji). Nie sposób podzielić twierdzenia skarżącego, że wskazany kierownik budowy nie pełni aktualnie swojej funkcji z uwagi na brak toczących się robót budowlanych, akta bowiem nie zawierają żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że zrezygnował on, bądź też został odwołany z funkcji pełnionej przy inwestycji budowlanej. Samo natomiast uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę nie powoduje zakończenia funkcji kierownika budowy, który stosownie do art. 22 pkt 1 P.b. przejął teren budowy, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie po rozpoczęciu budowy na podstawie pierwotnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę z dnia [...].09.2013 r.
Wskazać trzeba, że organ II instancji prawidłowo zastosował art. 136 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. WINB mianowicie na podstawie ww. przepisu zobowiązał organ I instancji do wskazania w projekcie budowlanym zamiennym usytuowania rynien i rur spustowych oraz dołączenia oświadczenia kierownika budowy stwierdzającego sporządzenia planu bioz. Działanie WINB w tym zakresie należało uznać za prawidłowe, a organ I instancji wykonał nałożone na niego obowiązki.
Należy również wskazać, że część rysunkowa projektu budowlanego zamiennego (k. 71 i nast. projektu) została sporządzona w prawidłowych skalach stosownie do § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. 2102 r. poz. 462), natomiast rysunki na k. 18-22 projektu stanowią jedynie szkice służące tylko zobrazowaniu zmian, jakie wprowadzono do pierwotnego projektu budowlanego.
Z uwagi zatem na zaistniałe braki w materiale dowodowym Sąd, stwierdzając naruszenie postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a., a także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 4 P.b., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. W poczet kosztów, o zwrocie których orzekł Sąd, zaliczyć należy:
1. wynagrodzenie pełnomocnika, na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2015 r. poz.1800) w wysokości 480 zł;
2. wpis uiszczony od skargi na podstawie § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193) w wysokości 500 zł;
3. opłatę skarbową od pełnomocnictwa określoną w załączniku stanowiącym przedmiotów opłaty skarbowej, stawki tej opłaty oraz zwolnienia, do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1827) w wysokości 17 zł.
Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni rozważania ujęte w treści niniejszego uzasadnienia, zwłaszcza wyjaśni dostrzeżoną nieścisłość, czy projekt budowlany zamienny uwzględnia wykonanie nadbudowy kondygnacji w ten sposób, że nie stanowi ona przedłużenia niższej ściany frontowej, lecz jest cofnięta w stosunku do niej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło