II SA/Bd 529/17

WyrokWSA w Bydgoszczy2018-03-27

Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Jerzy Bortkiewicz, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania płatności do bydła i krów oraz nakładającą sankcje, z uwagi na brak prowadzenia księgi rejestracji bydła i niezgłaszanie zdarzeń dotyczących zwierząt?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzone nieprawidłowości, w tym brak prowadzenia księgi rejestracji bydła i niezgłaszanie zdarzeń dotyczących zwierząt, stanowiły podstawę do odmowy przyznania płatności do bydła i krów oraz nałożenia sankcji finansowych, zgodnie z przepisami prawa unijnego i krajowego.
Stan faktyczny
Skarżący K.G. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2015, w tym płatności do bydła i krów. Kontrola przeprowadzona przez ARiMR wykazała brak prowadzenia księgi rejestracji bydła oraz niezgłaszanie zdarzeń dotyczących zwierząt. W wyniku tych nieprawidłowości organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności do bydła i krów, nakładając sankcje, a także pomniejszył inne należne płatności. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów i sposób przeprowadzenia kontroli.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi K.G. na decyzję Dyrektora [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1512 ze zm.), art. 16 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 poz. 278), § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. poz. 351 ze zm.), załącznika nr 5 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaka przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz. U. poz. 743 ze zm.), art. 31 i art. 39 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...]. Powyższą decyzją organ pierwszej instancji odmówił przyznania K. G. – dalej określanemu mianem "skarżącego" – płatności do bydła – 2015, nakładając sankcję w wysokości [...] zł. potrącaną z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych; płatności do krów – 2015, nakładając sankcję w wysokości [...] zł, potrącaną z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jednocześnie organ pierwszej instancji przyznał K. G.: Jednolitą Płatność Obszarową - 2015 w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego; płatność za zazielenienie - 2015 w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego a także płatność redystrybucyjną – 2015 w wysokości [...], wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...]zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego. Kierownik Biura Powiatowego przyznał również K. G. kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] wynikającej z pomniejszenia o kwotę w wysokości [...]zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. Decyzja powyższa wydana została w następujących okolicznościach: Skarżący wniósł o przyznanie na rok 2015 jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 95,23 ha, płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność na zazielenianie), płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), płatności związanej do zwierząt gatunku bydło domowe (Bos taurus) do 20 szt. bydła oraz płatności związanej do krów do 16 szt. zwierząt. Organ wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2015r. w gospodarstwie rolnym skarżącego odbyła się kontrola na miejscu w zakresie wymogów wzajemnej zgodności. Skarżący, obecny przy kontroli, powiadomiony został o niej w dniu przeprowadzenia czynności. Kontrola wykazała, że producent nie prowadzi księgi rejestracji stada bydła, wobec czego, dla wszystkich zadeklarowanych we wniosku sztuk, zastosowali kod błędu WPZ-BK-6. Ponadto, w przypadku jednej sztuki bydła stwierdzono, że wiek zwierzęcia w dniu w którym złożony został wniosek o przyznanie płatności nie przekracza 24 miesięcy. Dla 24 sztuk zwierząt zastosowano kod pokontrolny BW.4.1 związany z niezgłaszaniem przez posiadacza bydła faktu urodzenia śmierci i przewozu bydła. Dla dwóch sztuk bydła zastosowano kod BW. 3.1, oznaczający brak oznakowania. Raport z kontroli, skorygowany w późniejszym okresie przekazano skarżącemu. W dniu [...] grudnia 2015r. w gospodarstwie rolnym skarżącego odbyła się kontrola Inspekcji Weterynaryjnej Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w zakresie wymogów wzajemnej zgodności, z której sporządzony został raport. Skarżący obecny był podczas czynnościach kontrolnych. Inspektorzy potwierdzili prawidłowość zastosowania kodu BW.4.1 w przypadku 24 sztuk. Jednocześnie wskazali, że uznana za nieoznakowaną sztuka została oznakowana, a księga rejestracji bydła była prowadzona i została udostępniona przez właściciela. We wniesionych wyjaśnieniach skarżący podniósł, że nie został poinformowany o kontroli z dnia [...] sierpnia 2015 r. Wskazał również, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo rolne i nie zawsze znajduje czas, aby prowadzić dokumentację na bieżąco. W dniu kontroli nie posiadał w gospodarstwie księgi rejestracji bydła. Skarżący podniósł ponadto, że w Biurze Powiatowego ARiMR dokonał zmiany daty urodzenia jednej sztuki bydła, co potwierdza wpis i pieczątka w księdze. W wyniku przeprowadzonej kontroli, organ pierwszej instancji stwierdził, że w przypadku 24 sztuk zwierząt nie został spełniony warunek zgłoszenia faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARiMR w terminie do 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz. U., poz. 743 z późn. zm.) oceniono niezgodność i nadano jej 13 punktów, w tym: 5 punktów w zakresie jej zasięgu, 5 punktów w zakresie dotkliwości oraz 3 punkty w zakresie trwałości. Skutkowało to nałożeniem na wszystkie płatności sankcji w wysokości 5%, z uwagi na zapis art. 39 rozporządzeniu Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48). W związku z wystąpieniem nieprawidłowości polegającej na braku prowadzenia księgi rejestracji bydła, w odniesieniu do wszystkich zadeklarowanych sztuk bydła oraz krów zastosowany został błąd wykluczający. Stwierdzono również, iż powierzchnia deklarowana do płatności na działce ewidencyjnej nr [...] (działka rolna A) jest większa od maksymalnego kwalifikowanego obszaru (PEG) występującego na tej działce ewidencyjnej zgodnie z systemem LPiS. Organ I instancji biorąc pod uwagę powierzchnię PEG ustalił, że powierzchnia kwalifikowana do płatności na działce rolnej A wynosi 11,83 ha przy deklaracji z wniosku 12,24 ha. Z płatności wykluczono 0,41 ha. W dniu [...] maja 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015. Po rozpatrzeniu odwołania producenta, decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił zaskarżoną decyzji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że nie wyjaśniono wszystkich kwestii, kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności organ pierwszej instancji zobowiązany został do wyjaśnienia kwestii posiadania księgi rejestracji bydła w dniu kontroli, a także do odniesienia się do wyjaśnień złożonych przez stronę. Wymienioną już na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. decyzją nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego odmawiając jednocześnie przyznania płatności zwierzęcej. We wniesionym odwołaniu skarżący podniósł okoliczność niepowiadomienia go o przeprowadzeniu kontroli oraz powołał się na wyniki kontroli przeprowadzonej przez inspekcję weterynaryjną. Podniósł również, że w zaskarżonej decyzji podany jest nieaktualny numer konta. Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący nie przedstawił księgi rejestracji bydła w dniu przeprowadzeni kontroli, czyli w dniu [...] sierpnia 2015 r. Organ odwoławczy potwierdził również wystąpienie drugiej ze stwierdzonych nieprawidłowości, czyli naruszenie normy BW.4.1 (rolnik nie zgłasza faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARIMR w terminie do 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia). Powyższe nieprawidłowości zostały stwierdzone w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych, a skarżący nie przedstawił żadnych dowodów ani argumentów, mogących podważyć ustalenia pokontrolne. Dyrektor Oddziału Regionalnego podniósł, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie okoliczności i terminu przedstawienia przez stronę księgi rejestracji bydła. W trakcie tego postępowania nie potwierdzono wyjaśnień strony, zgodnie z którymi zgłosił się on w Biurze Powiatowym ARiMR wraz z księgą rejestracji bydła w 2 lub 3 dni po kontroli, na podstawie pisemnych oświadczeń pracowników BP ARiMR oraz obiektywnych dowodów rzeczowych, w szczególności wpisów w bazie danych IRZ, potwierdzeń składanych dokumentów czy też spisanych notatek służbowych. Organ odwoławczy wskazał, że czynności wyjaśniające przeprowadzone zostały przez organ pierwszej czynności w sposób rzetelny i szczegółowy. Kierownik BR stwierdził, ze ustaleń organu pierwszej instancji nie zmienia fakt, że w trakcie drugiej kontroli, przeprowadzonej przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii, skarżący przedstawił księgę rejestracji bydła, co wynika z adnotacji w polu IX raportu z dnia [...] grudnia 2015 r. - ustalenia końcowe. Brak księgi stwierdzono bowiem w trakcie pierwszej kontroli, przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2015 r., przez co skarżący nie dopełnił obowiązku, nałożonego na mocy art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1760/2000. W ocenie organu odwoławczego, obniżenie wysokości płatności należnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika wprost z art. 39 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. oraz załącznika nr 5 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. Zmniejszenie, o którym mowa w pierwszym ze wskazanych przepisów co do zasady, wynosi 3 % łącznej kwoty wynikającej z płatności i rocznych premii wymienionych w art. 92 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Agencja płatnicza może jednak, na podstawie oceny ważności niezgodności, dokonanej przez właściwy organ kontrolny w poświęconej ocenie części sprawozdania z kontroli, biorąc pod uwagę kryteria, o których mowa w art. 38 ust. 1-4, postanowić o zmniejszeniu tego odsetka do 1 % lub o zwiększeniu go do 5 % łącznej kwoty, o której mowa w akapicie pierwszym. W sprawie niniejszej, stwierdzona niezgodność BW.4.1 została oceniona łącznie na 13 punktów (5 – zasięg, 5 – dotkliwość, 3 – trwałość). Zgodnie z załącznikiem 5 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, suma 13 punktów przypisanych dla niezgodności skutkuje pomniejszeniem płatności o 5%. Odnośnie odmowy przyznania stronie płatności związanej do zwierząt gatunku bydła domowe (Bos taurus) oraz płatności związanej do krów organ wskazał, że odmowa ta była skutkiem braku na dzień kontroli księgi rejestracji bydła, do prowadzenia której skarżący był zobowiązany. We wniosku o przyznanie płatności do bydła zostało zadeklarowanych 20 zwierząt z gatunku bydło domowe (Bos taurus). W toku prowadzonego postępowania, na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt do płatności ustalono, że do płatności kwalifikuje się 0, z uwagi na stwierdzony brak prowadzenia księgi rejestracji bydła. W przypadku płatności do krów, zadeklarowano 16 sztuk zwierząt. W toku prowadzonego postępowania, na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt do płatności ustalono, że do płatności nie kwalifikuje się żadne zwierzę, z uwagi na stwierdzony brak prowadzenia księgi rejestracji bydła. Ze względu na to, że różnica między liczbą zwierząt deklarowanych a stwierdzonych wynosiła 100%, sankcje zostały określone na podstawie iloczynu w/w różnicy i stawek płatności do 1 sztuki zwierzęcia, odpowiednio 261,37 zł x 20 i 314,28 zł x 16. Organ podkreślił, że składając wniosek producent podpisał się pod oświadczeniem o tym, że znane mu są zasady przyznawania płatności. Podkreślić również należy, że podpisane przez stronę oświadczenia o zwierzętach zadeklarowanych do płatności zawierały pouczenie o warunkach, które należy spełnić dla przyznania płatności do zwierząt. Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie niniejszej nie ma zastosowania art. 15 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014, stanowiący o niestosowaniu kar administracyjnych ponieważ nieprawidłowości będące podstawą odmowy przyznania płatności zwierzęcych oraz pomniejszenia pozostałych płatności zostały stwierdzone w wyniku kontroli przeprowadzonej przez ARiMR, bez wcześniejszego powiadomienia przez beneficjenta o możliwości ich zaistnienia. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy ma okoliczność również ukarania skarżącego mandatem, który ma charakter prawnokarny i jest nakładany w trybie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Pozostaje zatem bez związku z przepisami o sankcjach administracyjnych, regulowanymi prawodawstwem wspólnotowym. Odnośnie zarzutu niepowiadomienia o kontroli organ wskazał, że jak wynika z zapisu na formularzu raportu z kontroli z dnia [...].08.2015 r., powiadomienie takie nastąpiło w tym samym dniu, zwracając uwagę, że nawet zupełny brak powiadomienia nie dyskwalifikuje przeprowadzonej kontroli ani jej wyników. Przepisy wspólnotowe bowiem nie nakładają na organ obowiązku powiadamiania o kontroli. Wskazania w zaskarżonej decyzji nieaktualnego konta bankowego stanowi natomiast uchybienie pozostające bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W skardze na powyższą decyzję K. G. podniósł okoliczność nie zapowiedzenia kontroli przez pracowników ARiMR. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie wraz z argumentacją zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało oddalić. Jak wynika z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że kontrola dokonywana przez Sąd podczas badania okoliczności sprawy sprowadza się do ustalenia, czy w toku prowadzonego postępowania organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja administracyjna może bowiem zostać uchylona jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd, zgodnie z art.134 § 1 P.p.s.a, rozpoznając sprawę, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając przedmiotową sprawę w ramach wskazanych powyżej zasad, Sąd stwierdził, że wydając zaskarżoną decyzję organ nie dopuścił się naruszenia prawa, które uzasadniało wyeliminowanie zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją organ przyznał skarżącemu pomniejszone płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: jednolitą płatność obszarową, płatność za zazielenianie oraz płatność redystrybucyjną a także kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej, odmawiając jednocześnie przyznania skarżącemu płatności do bydła oraz płatności do krów z nałożeniem sankcji w obu tych przypadkach. Jednolita płatność obszarowa naliczona została z uwzględnieniem różnicy w powierzchni zadeklarowanej a powierzchni stwierdzonej wynoszącej 0,41 ha na kwotę [...] zł. Kwota ta została pomniejszona poprzez zastosowanie współczynnika korygującego o [...] zł a także pomniejszona z uwagi na nieprzestrzeganie normy BW.4.1 o kwotę [...] zł. W związku z powyższym orzeczono o wypłaceniu kwoty w wysokości [...] zł. Płatność z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenianie) naliczona została na kwotę [...] zł. Kwota ta została pomniejszona poprzez zastosowanie współczynnika korygującego o [...] zł a także pomniejszona z uwagi na nieprzestrzeganie normy BW.4.1 o kwotę [...] zł. W związku z powyższym orzeczono o wypłaceniu kwoty w wysokości [...] zł. Płatność dodatkowa (redystrybucyjna) naliczona została na kwotę [...] zł. Kwota ta została pomniejszona poprzez zastosowanie współczynnika korygującego o [...] zł a także pomniejszona z uwagi na nieprzestrzeganie normy BW.4.1 o kwotę [...] zł. W związku z powyższym orzeczono o wypłaceniu kwoty w wysokości [...] zł. Zastosowanie współczynnika korygującego nastąpiło w oparciu o art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz rozporządzenie wykonawcze do tego rozporządzenia. Sankcja natomiast za nieprzestrzeganie norm i wymogów związana była z wynikiem kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym skarżącego. W związku z wynikami przedmiotowej kontroli skarżącemu odmówiono przyznania płatności do bydła oraz płatności do krów z nałożeniem sankcji w obu tych przypadkach. Spór w sprawie niniejszej sprowadza się zatem do kwestii pomniejszenia i odmowy przyznania płatności w związku z ustaleniami kontroli ARiMR oraz Inspekcji Weterynaryjnej. Kwestia przyznawania płatności bezpośrednich uregulowana została w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiającym przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE Seria L z 2013 r. Nr 347, poz. 608 ze zm., dalej: "rozporządzenie 1307/2013"). Natomiast na poziomie krajowym problematyka ta ujęta jest w ustawie z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1551 ze zm. – zwanej dalej "ustawą o płatnościach). Płatności bezpośrednie przyznawane są rolnikowi, jeżeli spełnione są warunki przyznania tych płatności określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach – w tym w rozporządzeniu 1307/2013 – w przepisach tej ustawy oraz w przepisach wydanych na jej podstawie (por. art. 6 ustawy o płatnościach). Płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, na co wskazuje już art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz 2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Jednolita płatność obszarowa – która oznacza jednolitą płatność obszarową, o której mowa w art. 36 ust. 2 rozporządzenia 1307/2013 (art. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach) – a także płatność za zazielenienie – która oznacza z kolei płatność, o której mowa w tytule III rozdziale 3 rozporządzenia 1307/2013 (art. 2 pkt 7 ustawy o płatnościach) – zwane także łącznie z innymi płatnościami "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia 1307/2013, zwanych dalej: "kwalifikującymi się hektarami", 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (por. art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach). Wraz z jednolitą płatnością obszarową rolnik może ubiegać się po przyznanie płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), o której mowa w tytule III rozdział 2 rozporządzenia nr 1307/2013. Z kolei płatności związane do zwierząt – to jest płatności w ramach dobrowolnego wsparcia związanego z produkcją, o którym mowa w tytule IV rozdziale 1 rozporządzenia 1307/2013, przyznawane w sektorach produkcji zwierzęcej (art. 2 pkt 13 ustawy o płatnościach) – zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o płatnościach, przysługują m.in. do zwierząt gatunku bydło domowe (Bos taurus). Płatności te są przyznawane rolnikowi w formie: 1) płatności do bydła, jeżeli: a) posiada samice lub samce tego gatunku: - których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy, - przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności, b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki; 2) płatności do krów, jeżeli: a) posiada samice tego gatunku: - których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, przekracza 24 miesiące, - przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności, b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki (art. 16 ust. 2 ustawy o płatnościach). W art. 16 ust. 3 ustawy o płatnościach, że płatności związane do bydła są przyznawane maksymalnie do 30 sztuk zwierząt, o których mowa w art. 16 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o płatnościach. Płatności związane do krów, zgodnie z art. 16 ust. 4 ustawy o płatnościach, są przyznawane maksymalnie do 30 sztuk zwierząt, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. a tego artykułu. Wskazać należy także na treść art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z 17 lipca 2000 r. ustanawiającego system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczącego etykietowania mięsa wołowego i produktów z mięsa wołowego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz.U.UE.L.2000.204.1), zgodnie z którym, z wyjątkiem przewoźników, wszyscy posiadacze zwierząt zobowiązani są do: prowadzenia aktualnego rejestru oraz zgłaszania właściwym władzom wszystkich przemieszczeń do i z gospodarstwa oraz wszystkich przypadków urodzenia i śmierci zwierząt w gospodarstwie wraz z datami tych zdarzeń w maksymalnym terminie określonym przez dane państwo członkowskie; ten maksymalny termin wynosi co najmniej trzy dni i nie przekracza siedmiu dni od dnia jednego z tych zdarzeń; państwa członkowskie mogą zwrócić się do Komisji z wnioskiem o przedłużenie maksymalnego siedmiodniowego terminu. W sprawie niniejszej kluczowe dla rozważenia kwestii przyznania skarżącemu wnioskowanych płatności okazały się wyniki kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniu [...] sierpnia 2015r. a następnie kontroli Inspekcji Weterynaryjnej Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w zakresie wymogów wzajemnej zgodności przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2015r. Podczas pierwszej z przeprowadzonych kontroli stwierdzono, że skarżący nie prowadzi księgi rejestracji stada bydła. Rolnik zobowiązany jest do prowadzenia aktualnej księgi rejestracji bydła zgodnie ze wzorem wskazanym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2005 r. w sprawie księgi rejestracji bydła, świń, owiec lub kóz, dokonując wpisów do tej księgi w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące obowiązek wpisu (tj. w przypadku: dokonywania przywozów z i do gospodarstwa, wystąpienia narodzin bądź śmierci zwierząt w gospodarstwie) i zgłaszając te zdarzenia w terminie do 7 dni od dnia ich nastąpienia kierownikowi biura powiatowego ARiMR. Księga rejestracji bydła prowadzona jest przez rolnika w formie papierowej lub w formie elektronicznej i dane zawarte w księdze rejestracji bydła przechowywane są przez okres 3 lat od dnia utraty posiadania zwierzęcia. Wskazać należy, że księga rejestracji bydła jest udostępniana przez rolnika na żądanie osoby upoważnionej do wykonywania czynności kontrolnych, zatem Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz organom Inspekcji Weterynaryjnej. W związku z brakiem przedmiotowej księgi, kontrolerzy dokonujący kontroli w dniu [...] sierpnia 2015r., dla wszystkich zadeklarowanych we wniosku sztuki. zastosowali kod błędu WPZ-BK-6, który oznacza, że odnośnie zwierzęcia zapisy w księdze rejestracji bydła i zgłoszenia w bazie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt są niepoprawne i niespójne. Powyższe kontrolerzy ustalili na podstawie paszportu bydła oraz próby dokumentów uzupełniających, takich jak rachunki kupna sprzedaży, świadectwa uboju, świadectwa weterynaryjne dotyczących sześciu miesięcy poprzedzających kontrolę na miejscu, który to okres w przypadku nieprawidłowości wydłuża się do dwunastu miesięcy poprzedzających kontrolę. Ponadto kontrola wykazała w przypadku jednej sztuki o numerze [...], że wiek zwierzęcia w dniu [...] maja 2015r., w którym złożony został wniosek o przyznanie płatności nie przekraczał 24 miesięcy. Dla 24 sztuk zwierząt zastosowano kod pokontrolny BW.4.1 oznaczający, że posiadacz bydła nie zgłasza faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARiMR w terminie do 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia. Dla dwóch sztuk o numerach [...] i [...] zastosowano kod BW. 3.1 oznaczający, że zwierzę nie jest oznakowane w terminie 7 dni od dnia urodzenia lub dnia kontroli granicznej - brak dwóch kolczyków. Kontrola przeprowadzona w dniu [...] grudnia 2015r. w gospodarstwie rolnym skarżącego przez Inspekcję Weterynaryjną Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w zakresie wymogów wzajemnej zgodności, potwierdziła prawidłowość zastosowania kodu BW.4.1 w przypadku 24 sztuk, polegającego na niespełnieniu warunku zgłoszenia faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARiMR w terminie do 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia. Dla stwierdzonej nieprawidłowości kontrolerzy wpisali ocenę wagi wykrytych naruszeń przyznając 5 punktów w zakresie jej zasięgu, 5 punktów w zakresie dotkliwości oraz 3 punkty w zakresie trwałości, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz. U. z 2015 r. poz. 743 ze zm.). Jednocześnie wskazali, że sztuka o numerze [...] została oznakowana, a księga rejestracji bydła była prowadzona i została udostępniona przez właściciela. Uchybienie stwierdzone zastosowania kodu BW.4.1 w przypadku 24 sztuk skutkowało nałożeniem sankcji w wysokości 5% na wszystkie płatności. Powyższa kara wynika z art. 39 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48). Zgodnie z powyższym przepisem jeżeli stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony beneficjenta, stosuje się zmniejszenie, które, co do zasady, wynosi 3 % łącznej kwoty wynikającej z płatności i rocznych premii. Agencja płatnicza może jednak, na podstawie oceny ważności niezgodności, dokonanej przez właściwy organ kontrolny, postanowić o zwiększeniu go do 5 % łącznej kwoty. Kryteria brane pod uwagę właściwy organ kontrolny przy dokonywaniu oceny ważności niezgodności ujęte zostały w art. 38 ust. 1-4 rozporządzenia nr 640/2014. W sprawie powyższej organy orzekły o nałożeniu na skarżącego maksymalnej sankcji w związku z wystąpieniem nieprawidłowości polegającej na braku prowadzenia księgi rejestracji bydła, w odniesieniu do wszystkich zadeklarowanych sztuk bydła oraz krów zastosowany został natomiast błąd wykluczający. Organ pierwszej instancji ustalił także, że powierzchnia deklarowana do płatności na działce ewidencyjnej nr [...] (działka rolna A) jest większa od maksymalnego kwalifikowanego obszaru (powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza) występującego na tej działce ewidencyjnej zgodnie z systemem LPiS. Organ pierwszej instancji zatem, biorąc pod uwagę maksymalny kwalifikowany obszar ustalił, że powierzchnia kwalifikowana do płatności na działce rolnej A wynosi 11,83 ha przy deklaracji z wniosku 12,24 ha. Z płatności wykluczono 0,41 ha. Wskazać należy, że organ wziął pod uwagę wyjaśnienia skarżącego odnośnie osobistej wizyty skarżącego w Biurze Powiatowym ARiMR, mającej miejsce 2 – 3 dni po przeprowadzeniu kontroli na miejscu oraz następnej wizyty w wyznaczonym mu przez imiennie wskazanego w wyjaśnieniach pracownika. Podczas powyżej wskazanych wizyt, zgodnie z twierdzeniem skarżącego, miał on okazać księgę i dokonał zmiany wpisu. Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, podczas którego nie potwierdził wyjaśnień skarżącego. Wyjaśnień tych nie potwierdziły pisemne oświadczenia pracowników Biura Powiatowego ARiMR, odpowiedzialnych za obsługę beneficjentów w zakresie Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, w tym pracownik imiennie wskazany przez stronę. Twierdzeń skarżącego nie potwierdziły również obiektywne dowody rzeczowe, w szczególności wpisy w bazie danych Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, potwierdzeń składanych dokumentów czy też spisanych notatek służbowych. Wyjaśnienia dokonane przez organ w tym zakresie są rzetelne i szczegółowo opisane zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Za słuszne uznać należy także twierdzenie organu, że nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy okoliczność, że w trakcie drugiej kontroli, przeprowadzonej przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii, skarżący przedstawił księgę rejestracji bydła. Brak księgi stwierdzono bowiem w trakcie pierwszej kontroli, co oznacza naruszenie przez skarżącego obowiązku o którym mowa w cytowanym uprzednio art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1760/2000. Ponadto podkreślenia wymaga, że podczas kontroli Inspekcji Weterynaryjnej Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w zakresie wymogów wzajemnej zgodności, kontrolerzy potwierdzili prawidłowość zastosowania kodu BW.4.1 w przypadku 24 sztuk – co miało kluczowe znaczenie dla przedmiotowej sprawy i zastosowania sankcji w wysokości 5%. Kontrole przeprowadzone w gospodarstwie rolnym skarżącego mają najważniejsze znaczenie dla ustaleń faktycznych i prawnych w niniejszej sprawie. Skarżący zarówno w skardze, jak i w odwołaniu nie wysunął przeciwko ustaleniom kontroli utrwalonym w sporządzonych z nich protokołach żadnych merytorycznych argumentów mogących je podważyć. Nie przeprowadził także żadnych skutecznych kontrdowodów, bowiem wyjaśnienia dokonane przez skarżącego nie znalazły potwierdzenia ani w zeznaniach pracowników ani w dokumentacji. Dla sprawy niniejszej istotne jest, że skarżący nie kwestionuje okoliczności mających zasadnicze znaczenie dla sprawy, zatem braku posiadania księgi rejestracji stada bydła w dniu kontroli oraz niezgłaszania faktu urodzenia śmierci i przewozu bydła. Wskazać należy, że skarżący obecny był w dniu kontroli przeprowadzonej zarówno w dniu [...] sierpnia 2015r., jak i [...] grudnia 2015r. i podpisał protokół z czynności kontrolnych. Odnośnie argumentu skarżącego niezapowiedzenia kontroli na miejscu przez ARiMR wskazać należy na treść art. 25 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69), zgodnie z którym kontrole na miejscu mogą zostać zapowiedziane, pod warunkiem że nie koliduje to z ich celem lub skutecznością. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum i nie przekracza 14 dni. Jednakże w przypadku kontroli na miejscu odnoszących się do wniosków o przyznanie pomocy z związanej z produkcją zwierząt gospodarskich lub wniosków o płatność w ramach środków wsparcia związanych z produkcją zwierzęcą lub zobowiązań zgłoszonych zgodnie z art. 14a ust. 5, zapowiedzenie nie przekracza 48 godzin, z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków. Ponadto jeżeli ustawodawstwo stosowane do aktów i norm dotyczących zasady wzajemnej zgodności wymaga, aby kontrole na miejscu miały niezapowiedziany charakter, wymienione zasady mają również zastosowanie w przypadku kontroli na miejscu przeprowadzanych pod kątem przestrzegania zasady wzajemnej zgodności. Z powyższego przepisu wynika brak obowiązku powiadamiania beneficjenta o kontroli. Wskazać należy, że co do zasady kontrole na miejscu nie powinny być zapowiadane. Zawiadomienie beneficjenta o kontroli jest wykonywane wtedy, gdy jego obecność jest niezbędna do przeprowadzenia kontroli. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podzielił też i uznał za niewadliwe ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego. Znajdują one potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Z uwagi na to sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło