II SA/Bd 529/18

WyrokWSA w Bydgoszczy2018-07-04

Skład orzekający: Anna Klotz, Jarosław Wichrowski, Katarzyna Korycka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ograniczenie liczby godzin specjalistycznych usług opiekuńczych oraz okresu ich świadczenia, uzasadnione jedynie przez organ administracji publicznej ograniczonymi środkami finansowymi, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie wykazały w sposób należyty ograniczonych możliwości finansowych, które stanowiły podstawę do ograniczenia liczby godzin specjalistycznych usług opiekuńczych i okresu ich świadczenia. Brak rozważenia sytuacji życiowej i zdrowotnej osoby wymagającej pomocy oraz rozmiaru jej potrzeb, a także nieodniesienie się do zarzutów strony dotyczących możliwości pozyskania środków z budżetu państwa, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania. Ponadto, organ I instancji nieprawidłowo określił termin wnoszenia opłat za usługi oraz nie wskazał miejsca ich świadczenia, co narusza przepisy rozporządzenia i ustawy o pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie synowi specjalistycznych usług opiekuńczych w wymiarze 30 godzin miesięcznie. Organ I instancji przyznał usługi w wymiarze 20 godzin miesięcznie i tylko na okres jednego miesiąca, uzasadniając to ograniczonymi środkami finansowymi gminy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów dotyczących finansowania zadań zleconych z budżetu państwa oraz naruszenie procedury postępowania. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2018 r. sprawy ze skargi B.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]. W dniu [...] grudnia 2017 r. skarżąca B. W. złożyła wniosek o objęcie jej syna M. W. specjalistycznymi usługami opiekuńczymi dla osób z zaburzeniami psychicznymi od dnia [...] stycznia 2018 r. do dnia [...] grudnia 2018 r. w wymiarze 30 godzin miesięcznie. Po rozpatrzeniu ww. wniosku, Wójt Gminy decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr 5025.3.2018, na podstawie m.in. art. 50 ust. 2, ust. 4 i ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa o pomocy społecznej lub ups") przyznał skarżącej odpłatne częściowo świadczenie w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi w okresie od dnia [...] stycznia 2018 r. do [...] lutego 2018 r. w wymiarze 20 godzin miesięcznie zajęć z psychologiem i pedagogiem specjalnym dla syna M. W., a także ustalił odpłatność za 1 godzinę usługi w wysokości 25%, tj. w przeliczeniu w kwocie 13,75 zł, i określił że opłatę za usług wnosi osoba zobowiązana do uiszczenia opłaty, przelewem na konto, w terminie do 5 dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu, w którym wykonano usługę. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz przedłożonej dokumentacji wynika, że stronie przysługuje wnioskowane świadczenie, niemniej ilość przyznanych godzin specjalistycznych usług opiekuńczych i okres ich świadczenia, jest wynikiem ograniczonych środków finansowych, jakie Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej posiada na ten cel, jako że budżet na 2018 r. wynosi 21 000 zł, a złożonych wniosków na ten cel jest 10 i są przewidywane dalsze wnioski. Organ wskazał również, że w związku z tym, iż w sprawie przekroczone zostało kryterium dochodowe (dochód rodziny wynosi 4.761,23 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi 1587,08 zł), ustalono częściową odpłatność za 1 godzinę świadczonej usługi w kwocie 13,75 zł (25% od kwoty 55 zł kosztu realizacji 1 godziny usługi). Od ww. decyzji skarżąca wniosła odwołanie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Skarżąca zakwestionowała rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie ilości przyznanych specjalistycznych usług opiekuńczych. Zdaniem skarżącej brak jest podstaw do uzasadnienia ograniczenia ilości przyznanych specjalistycznych usług opiekuńczych poprzez powoływanie się przez organ na brak środków na realizację przedmiotowego świadczenia, jako że te stanowi zadanie zlecone, finansowane z budżetu państwa (art. 18 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ups). Skarżąca podkreśliła, że Wojewoda na realizację przedmiotowego zadania zleconego przyznaje tyle środków, o ile zawnioskuje dane miasto czy gmina na podstawie realnych potrzeb. Do 30 września każdego roku wszystkie ośrodki pomocy społecznej dostarczają do Urzędu Wojewódzkiego kwotę za jaką wykonano specjalistyczne usługi opiekuńcze w danym roku i na tej podstawie Wojewoda sporządza projekt budżetu na następny rok. W trakcie roku budżetowego ośrodek pomocy społecznej zgłasza bieżące zapotrzebowanie w każdym miesiącu do Urzędu Wojewódzkiego jako dotację na realizację zadania zleconego. Jeśli w budżecie Wojewody zabraknie środków na świadczenia, występuje on do Ministra Finansów o wypłatę środków z rezerwy budżetowej. W ocenie skarżącej organ popełnił wyraźnie błąd w ubieganiu się o kwotę na realne potrzeby. Pula dotacji (przy dobrze złożonym wniosku) opiera się tylko i wyłącznie o realne potrzeby, tak więc jeżeli organ będzie miał nowe wnioski o pomoc w zakresie świadczenia specjalistycznych usług opiekuńczych, musi on złożyć odpowiedni wniosek o zwiększenie dotacji. Brak zatem środków na realizację świadczenia może jedynie wynikać ze złożenia wniosku, który zawiera złą kalkulację potrzebną na realizację zleconego zadania, lub inne błędy. Jeżeli gmina złożyła wniosek na realne zapotrzebowanie, to jak stwierdziła skarżąca nie ma możliwości nie przekazania środków na zlecone zadanie. Oznacza to, zdaniem skarżącej, że brak jest podstaw do zgodzenia się ze stanowiskiem organu, iż ma on ograniczone środki na przedmiotowy cel. Skarżąca powołała przy tym orzeczenia sądów administracyjnych, które w jej ocenie, wskazują na prawidłowość wyrażonego przez nią stanowiska w sprawie. Skarżąca podkreśliła też, że ośrodki pomocy społecznej są w trakcie roku finansowane w transzach i, że wobec tego nie ma możliwości aby nie dotarły do nich fundusze na realizację zadań w kolejnych miesiącach. Ponadto skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa") i zaniechania wezwania strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO opisało okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy oraz przywołało znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. z 2005 r., Nr 189, poz. 1598 ze zm., dalej powoływanego jako "rozporządzenie z dnia 22 września 2005 r."). W ich świetle SKO stwierdziło, że wydana w sprawie decyzja jest decyzją uznaniową, a wyznacznikami ustalenia zasadności przyznania pomocy jest rozmiar potrzeb określonej osoby oraz możliwości finansowe organu. W tych kontekście SKO podkreśliło, że organ I instancji wskazał, że ma ograniczone środki finansowe na specjalistyczne usługi opiekuńcze, że w roku bieżącym jest to kwota 21 000 zł, co miesięcznie daję kwotę 1 750 zł, że Kierownik Ośrodka kontaktowała się telefonicznie z przedstawicielem Wydziału Polityki Społecznej i uzyskała informację, że obecnie nie ma środków finansowych na zwiększenie budżetu państwa na rok 2018 na przedmiotowe zadanie, że w związku z tym organ musi rządzić tym co ma i, że dlatego decyzje wydawane są w wymiarze posiadanych środków, zważywszy iż złożono już 10 wniosków i są przewidywane kolejne wnioski. Wobec powyższego zdaniem SKO organ I instancji, w oparciu o zebrany materiał dowodowy oraz możliwości finansowe, zasadnie przyznał w sprawie pomoc w formie specjalistycznych usług opiekuńczych w wymiarze 20 godzin miesięcznie na okres od [...] stycznia 2018 r. do [...] lutego 2018 r. i ustalił odpłatność w wysokości 13,75 zł za godzinę usługi. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego ilości godzin świadczonych usług, SKO stwierdziło, że organ I instancji z uwagi na ograniczone środki nie mógł przyznać większej ilości godzin specjalistycznych usług opiekuńczych dla syna skarżącej, co wyjaśnił w treści zaskarżonej decyzji. Jednocześnie SKO zaznaczyło, że nie ma podstaw do ingerowania w sposób gospodarowania środkami posiadanymi przez organ I instancji oraz nie ma również prawa do oceny zasadności przeznaczania środków na konkretne cele. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej naruszenie przez organ I instancji art. 10 kpa, SKO podkreśliło, że D. W. - mąż strony i ojciec dziecka w dniu [...] grudnia 2017 r. pod odpowiedzialnością karną oświadczył, że zapoznał się z zebranym materiałem dowodowym i nie zgłasza uwag. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzuciła SKO naruszenie przepisów art. 18 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, art. 50 ups, rozporządzenia z dnia 22 września 2005 r. oraz art. 7, art. 7a, art. 8 § 1, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała wraz z argumentacją zarzut braku podstaw do ograniczenia pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych ze względu na ograniczone środki finansowe Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, w związku z tym, iż przedmiotowa pomoc stanowi zadanie zlecone, finansowane z budżetu państwa w formie dotacji celowej przekazywanej przez wojewodów jednostkom samorządu terytorialnego, zgodnie ze zgłoszonym zapotrzebowaniem. Skarżąca dodatkowo podkreśliła, że w świetle przepisów prawa, z budżetu państwa zapewnia się finansowanie zadań zleconych terminowo, w pełnej wysokości, koniecznej do wykonania zleconych zadań. Zaznaczyła też, że organ w pierwszej kolejności powinien wydać decyzję przyznającą świadczenie objęte zadaniem zleconym, a następnie wystąpić o środki finansowe na realizację zadania zleconego, a w przypadku nie uzyskania dotacji celowej ma możliwość wystąpienia na drogę sądową z roszczeniem o zwrot poniesionych środków na realizację zadania zleconego wraz z odsetkami. W sytuacji zaś gdy organ opiera decyzję o szacunkowy budżet, a nie realne potrzeby, i w związku z tym wydaje decyzję z mniejszą ilością godzin świadczonych usług albo decyzję odmowną, to nie ma podstaw do zwiększenia środków finansowych przez Urząd Wojewódzki, bo nie istnieje realna potrzeba wynikająca z decyzji. Skarżąca podtrzymała również zarzut naruszenia art. 10 kpa w zw. z art. 79a § 1 kpa wskazując, że nie została wezwana do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w sprawie, natomiast oświadczenie o zapoznaniu się z dokumentacją sprawy i niezgłoszeniu uwag na które powołało się SKO, zostało podpisane przez jej męża w dniu [...] grudnia 2017 r., podczas składania wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Ponadto skarżąca zarzuciła niezgodne z § 5 rozporządzenia z dnia 22 września 2005 r. określenie w decyzji organu I instancji terminu wnoszenia opłaty za specjalistyczne usługi opiekuńcze. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie stanowi decyzja SKO z dnia [...] lutego 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2018 r., którą to przyznającą na rzecz syna skarżącej pomoc w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi w okresie od dnia [...] stycznia 2018 r. do dnia [...] lutego 2018 r. w wymiarze 20 godzin miesięcznie zajęć z psychologiem i pedagogiem specjalnym oraz ustalono częściową odpłatność za jedną godzinę przyznanej usługi. Skarżąca zakwestionowała ww. rozstrzygnięcia, zarzucając bezpodstawne ograniczenie ilości przyznanych specjalistycznych usług opiekuńczych w stosunku do wnioskowanych 30 godzin miesięcznie w okresie od dnia [...] stycznia 2018 r. do dnia [...] grudnia 2018 r. Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz rozporządzenia z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych. Zgodnie z art. 50 ust. 2 ups, usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym (art. 50 ust. 4 ups). Natomiast ich rodzaje świadczone dla osób z zaburzeniami psychicznymi, kwalifikacje osób świadczących takie usługi, zasady i tryb ustalania i pobierania opłat za te usługi, jak również warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat określa rozporządzenie 22 września 2005 r. (art. 50 ust. 7 ups). Przyznanie ww. usług następuje w formie decyzji administracyjnej, w której określa się zakres, okres i miejsce ich świadczenia (art. 50 ust. 5 ups). Z przepisu art. 18 ust. 1 pkt 3 ups wynika zaś, że organizowanie i świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania dla osób z zaburzeniami psychicznymi należy do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, realizowanych przez gminę. Środki na realizację i obsługę zadań, o których mowa w ust. 1, zapewnia budżet państwa (art. 18 ust. 2 ups). Niewątpliwie decyzja w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych wydawana na podstawie art. 50 ust. 2 ups jest decyzją wydawaną w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organ ma większą swobodę co do treści rozstrzygnięcia, wyboru jednego spośród kilku jego wariantów. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej. Organ działając w ramach uznania administracyjnego jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Organ administracyjny zatem, w celu wydania prawidłowego orzeczenia w ramach uznania administracyjnego, zobligowany jest dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy i utrwalić w aktach wyniki jego badania (art. 7 kpa), poczynić ustaleń na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa), zebranego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 kpa), ale także załatwić sprawę z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 kpa). W ten sposób przeprowadzona analiza okoliczności sprawy stanowi podstawę do wydania zgodnej z prawem decyzji o charakterze uznaniowym. Natomiast niezgodna z prawem jest decyzja uznaniowa naruszające wskazane reguły postępowania administracyjnego, co ma miejsce m.in. gdy organ pozostawi poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, nie odniesie się do istotnych dla sprawy okoliczności czy też pominie istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy. Zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. organ realizuje przez właściwe uzasadnienie decyzji spełniające wymogi określone w art. 107 § 3 kpa, w tym więc przez wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, przy czym zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy bądź okoliczności podnoszonych przez stronę. Odnosząc poczynione uwagi do okoliczności przedmiotowej sprawy wskazać należy, że obowiązkiem organów orzekających w przedmiocie świadczenia w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych było ustalenie, czy i jakiego rodzaju usługi w danym przypadku są niezbędne, ustalenie zakresu tych usług oraz miejsca i okresu ich świadczenia. W rozpoznawanej sprawie orzekające organy uzasadniając decyzję w zakresie ilości godzin przyznanych specjalistycznych usług opiekuńczych oraz okresu ich świadczenia, ograniczyły się wyłącznie do wskazania, że rozstrzygnięcie w tym zakresie wynika z ograniczonych możliwości finansowych Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Zauważyć należy, że organy nie wykazały tych ograniczonych możliwości finansowych żadnym dokumentem znajdującym się w aktach sprawy, a jedynie się na tą okoliczność powołały. W sprawie skarżąca wnioskowała o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych w liczbie 30 godzin miesięcznie w okresie od dnia [...] stycznia 2018 r. do dnia [...] grudnia 2018 r. Także w przedłożonym przez skarżącą zaświadczeniu lekarskim lekarza psychiatry wskazuje się na konieczność dalszej rehabilitacji dziecka w formie specjalistycznych usług opiekuńczych w ilości 30 godzin miesięcznie. Organy natomiast przyznały wnioskowane świadczenie jedynie w wymiarze 20 godzin miesięcznie i to w okresie wyłącznie od dnia [...] stycznia 2018 r. do [...] lutego 2018 r. Powołanie się w takich okolicznościach jedynie na ograniczone możliwości finansowe, przy tak dużym - w stosunku do złożonego wniosku - ograniczeniu ilości przyznanych specjalistycznych usług opiekuńczych i okresu ich świadczenia, nie pozwala na uznanie rozstrzygnięć organów za należyte uzasadnienie w kwestionowanym skargą zakresie. Charakter specjalistycznych usług opiekuńczych, jako świadczenia przyznawanego dla osób mających szczególne potrzeby wynikające z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, a także okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim stwierdzone w przedłożonym zaświadczeniu lekarskim potrzeby dziecka cierpiącego na autyzm atypowy, wymagały rozważenia i uzasadnienia rozstrzygnięcia w taki sposób, aby nie można zarzucić mu dowolności, a więc z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Tak znaczne ograniczenie ilości przyznanych specjalistycznych usług opiekuńczych i okresu ich świadczenia, wymagało rozważenie również sytuacji życiowej i zdrowotnej osoby wymagającej pomocy i rozmiaru jej potrzeb, oraz dokonania w tym świetle oceny czy wymiar przyznanych usług pozwoli w przypadku syna skarżącej na realizację celu, jakie winny spełniać specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz czy uwzględnia on szczególne potrzeby dziecka skarżącej wynikające z rodzaju jego schorzenia. Te okoliczności nie zostały jednak w spawie w ogóle wyjaśnione, co oznacza, że podjęta w ramach uznania administracyjnego decyzja podjęta została bez rozważenia istotnych dla sprawy okoliczności, a więc w sposób istotnie naruszający art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 11 i art. 107 § 3 kpa. Wbrew zarzutom skarżącej, organ był uprawniony przy wydawaniu decyzji w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych, uwzględnić swoje możliwości finansowe. Pozwalał na to uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie wnioskowanego świadczenia oraz okoliczność, że zgodnie z zasadami ogólnymi ustawy o pomocy społecznej w sprawach z zakresu pomocy społecznej, a taką jest sprawa o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, rozstrzyganych w ramach uznania administracyjnego, decyzje organów pomocowych determinują m.in. możliwości pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ups). Z okoliczności, że świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania dla osób z zaburzeniami psychicznymi należy do zadań zleconych, realizowanych przez gminę ze środków które zapewnia budżet państwa nie można wywodzić, że organ pomocowy w zakresie rozdysponowania tych świadczeń nie podlega ograniczeniom finansowym. Tym samym, zdaniem Sądu, organ podejmując decyzję w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych, mógł wziąć pod uwagę swoje możliwości finansowe oraz potrzeby innych osób (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 651/17 – dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query), niemniej jednak jak wykazano był on także zobowiązany do rozważenia sytuacji i potrzeb osoby wymagającej pomocy, czego nie uczynił. Powyższe nie oznacza również, że organ nie powinien odnieść się do zarzutów strony skarżącej odnośnie możliwości podjęcia przez organ pomocowy przewidzianych prawem działań w celu pozyskania z budżetu państwa środków finansowych na realizację zleconego zadania. W sprawie organ II instancji powołał się wprawdzie na okoliczność rozmowy telefonicznej Kierownika Ośrodka z przedstawicielem Wydziału Polityki Społecznej, który wskazał, że obecnie nie ma środków finansowych na zwiększenie budżetu państwa na rok 2018 na przedmiotowe zadanie, niemniej także i ta okoliczność nie została potwierdzona i wykazana żadnym dokumentem znajdującym się w aktach sprawy. Dodatkowo należy wskazać, że rację ma strona skarżąca, zarzucają nieprawidłowe określenie w decyzji organu I instancji terminu, w jakim należy wnosić opłaty za specjalistyczne usługi opiekuńcze. Zgodnie z treścią § 5 rozporządzenia z dnia 22 września 2005 r. opłata za specjalistyczne usługi jest wnoszona przez osobę uzyskującą pomoc w formie specjalistycznej usługi lub jej opiekuna, bezpośrednio lub przelewem do kasy urzędu gminy, w terminie do 15 dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu, w którym wykonano usługę. Tymczasem organ I instancji w decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. określił, że wskazaną opłatę, należy wnosić w terminie do 5 dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu, w którym wykonano usługę. Tym samym więc określił on terminu wnoszenia ww. opłaty w sposób niezgodny z § 5 rozporządzenia z dnia 22 września 2005 r. Podkreślić należy przy tym, że pomimo podniesienia przez skarżącą w odwołaniu zarzutu w tym zakresie, SKO nie ustosunkowało się w żaden sposób do niego w zaskarżonej decyzji. Poza tym w decyzji organu I instancji nie zostało określone miejsce świadczenia specjalistycznych usług opiekuńczych, co nie odpowiada treści przepisu art. 50 ust. 5 ups, który stanowi, że ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia. Do elementów przedmiotowego świadczenia, objętych decyzją, należy zatem zakres przyznanych usług, okres ich wykonywania oraz miejsce ich realizacji. Zarzut natomiast naruszenia art. 10 kpa w zw. z art. 79a § 1 kpa, nie mógł odnieść zamierzonego skutku, gdyż skarżąca nie wykazała, że zarzucane przez nią naruszenie art. 10 kpa uniemożliwiło jej dokonanie konkretnej czynności w sprawie. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, iż organy obu instancji nie wyjaśniły i rozważyły istotnych okoliczności sprawy oraz nie odniosły się do wszystkich zarzutów i twierdzeń skarżącej, przez co naruszyły istotnie przepisy postępowania zawarte w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa zw. z art. 11 i art. 107 § 3 kpa, przekraczając tym samym granice uznania administracyjnego, a ponadto sformułowały rozstrzygnięcie w sentencji decyzji w sposób niezgodny z art. § 5 rozporządzenia z dnia 22 września 2005 r. i art. 50 ust. 5 ups, co obligowało Sąd do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji. Tylko wyczerpujące ustalenie i rozważenie wskazanych w uzasadnieniu wyroku okoliczności pozwoli wydać prawidłowe rozstrzygniecie w ramach uznania administracyjnego. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z motywów wyroku Sądu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło