II SA/Bd 53/10

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-02-17

Skład orzekający: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz, sędzia WSA Anna Klotz, sędzia WSA Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do zawodowej służby wojskowej, oparte na schorzeniu kwalifikowanym do § 63 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON, może być uzasadnione ogólnym odwołaniem do specyfiki służby wojskowej, konieczności pełnienia służby za granicą lub przypuszczeniem o możliwym nasileniu objawów w przyszłości?
Ratio decidendi
Wojskowa komisja lekarska nie może automatycznie uznać żołnierza za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, opierając się jedynie na ogólnym odwołaniu do specyfiki służby wojskowej lub przypuszczeniach o przyszłym pogorszeniu stanu zdrowia. Przepisy rozporządzenia MON dotyczące kwalifikacji zdrowotnej żołnierzy, w tym § 63 pkt 1, wskazują, że pewne schorzenia mogą stanowić przeszkodę jedynie w pełnieniu służby poza granicami kraju lub na określonych specjalnościach. Organ powinien dokładnie wyjaśnić, dlaczego konkretne schorzenie uniemożliwia pełnienie służby w kraju na specjalnościach niezwiązanych z dodatkowym ryzykiem, a nie opierać się na domysłach.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P.S. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, która uznała go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z powodu zespołu piramidowego prawostronnego. Skarżący podniósł, że jego stan zdrowia jest dobry, a wcześniejszy uraz został wyleczony. Organ II instancji utrzymał w mocy orzeczenie, wskazując na wyniki badania MRI, opinię neurologa oraz specyfikę służby wojskowej. Skarżący zarzucił organowi brak należytego uzasadnienia, wskazując, że jego schorzenie pozwala na kwalifikację do kategorii "Z" lub "N", a specyfika służby nie może być jedynym argumentem.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie, stwierdził, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane, i przyznał koszty pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lutego 2010 r. sprawy ze skargi P.S. na orzeczenie [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie nr [...][...] Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] października 2009r., 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane, 3. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokat D.J. 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa, 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Orzeczeniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] uznała P. S. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. W odwołaniu od powyższego orzeczenia P. S. podniósł, że w 2009 r. uległ wypadkowi, w wyniku, którego doznał uszkodzeń urazowych krezki jelita cienkiego leczonego operacyjnie. Uraz ten został wyleczony bez powikłań i dolegliwości (leczenie zakończono z dniem [...].07.2009r.). Dodał, iż w obecnej chwili stan jego zdrowia jest dobry oraz że w związku z diagnozą neurologa dotyczącą zespołu piramidowego prawostronnego, umówił się na dalsze badania diagnostyczne. Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że podczas badania MRI głowy z kontrastem przeprowadzonego w dniu [...].11.2009 r. stwierdzono obecność pojedynczych ognisk o podwyższonym sygnale w istocie białej obu półkul mózgu, co zdaniem radiologa sugeruje zmiany naczyniopochodne. Po zapoznaniu się z wynikami powyższych badań i po wykonaniu dodatkowych badań Adiunkt Kliniki Neurologicznej [...], potwierdził ustalone wcześniej rozpoznanie zespołu piramidowego prawostronnego. Schorzenie to zostało zakwalifikowane do § 63 pkt 1 z załącznika nr 2 grupa III do rozporządzenia MON z dnia 10.05.2004 r. z późn. zm., który to przepis stwarza możliwość zakwalifikowania skarżącego do kat. zdr. Z lub N. Organ wskazał, iż biorąc pod uwagę charakter rozpoznanego schorzenia, wynik badania MRI głowy, który w ocenie badającego neurologa potwierdza fakt istnienia ognisk uszkodzenia mózgu oraz specyfikę służby wojskowej, stwarzającą konieczność działania w warunkach zwiększonego obciążenia fizycznego i psychicznego, a także ewentualną konieczność pełnienia służby poza granicami państwa, uznał, iż zachodzą przesłanki do zakwalifikowania skarżącego do kat. zdr. N. Za prawidłowością powyższego stanowiska przemawiała, zdaniem organu, również opinia wyrażona przez Adiunkta Kliniki Neurologicznej, który stwierdził, że warunki zawodowej służby wojskowej mogą wpłynąć na ujawnienie się i nasilenie objawów stwierdzonego zespołu piramidowego prawostronnego i uniemożliwić skarżącemu wykonywanie obowiązków służbowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższe orzeczenie P. S. podniósł, że organ administracji nie uzasadnił w sposób należyty zajętego stanowiska. Zwrócił uwagę, iż w świetle treści § 63 pkt 1 załącznika nr 2 rozporządzenia MON (cyt. wyżej), schorzenie, na które cierpi, pozwala na zakwalifikowano go kategorii zdrowia "Z" lub "N". W związku z tym podniósł, iż organ nie może w uzasadnieniu swojej decyzji skutecznie powoływać się na specyfikę służby wojskowej jako na argument przemawiający za uznaniem skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżonym w niniejszej sprawie orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskie w [...] uznano skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej ze względu na występowanie u niego schorzenia, w postaci zespołu piramidowego prawostronnego. Powyższe schorzenie zostało przez organ zakwalifikowane do § 63 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004r., Nr 133, poz.1422 ze zm.), który to przepis dotyczy objawów szczątkowych po przebytych chorobach organicznych lub po urazach ośrodkowego układu nerwowego z nieznacznymi zaburzeniami mózgowo-rdzeniowymi, które ze względu na umiejscowienie bądź mechanizmy wyrównawcze nie upośledzają sprawności ustroju. Uzasadniając orzeczenie o niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej, organ II instancji wskazał, iż za takim rozstrzygnięciem przemawia charakter schorzenia wykrytego u skarżącego, specyfika służby wojskowej oraz ewentualna konieczność pełnienia służby przez skarżącego poza granicami państwa. Odnosząc się do powyższej argumentacji, w pierwszej kolejności podnieść należy, iż z przepisu § 63 pkt 1 nie wynika by wykryte u skarżącego schorzenie przesądzało o tym, iż jest on niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Omawiany przepis daje bowiem możliwość zakwalifikowania skarżącego jako zdolnego lub niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Treść powyższego przepisu nie daje zatem organowi podstaw do twierdzeń, iż specyfika zawodowej służby wojskowej przemawia za automatycznym uznaniem skarżącego za niezdolnego do tej służby. Również z objaśnień szczegółowych do § 63 pkt 1 zawarte w cyt. wyżej rozporządzeniu nie wynika by wykryte u skarżącego schorzenie dyskredytowało go jako kandydata do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W objaśnieniach tych wskazuje się mianowicie, że kandydatów do służby w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego, w warunkach działania prądu elektrycznego oraz do służby poza granicami państwa należy kwalifikować jako niezdolnych. Treść powyższych objaśnień prowadzi do wniosku, iż ustawodawca uznał, że schorzenie wymienione w § 63 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia stanowi przeszkodę w pełnieniu służby wojskowej na niektórych specjalnościach wojskowych i poza granicami kraju. Nie przesądza ono zaś o tym, że kandydat do zawodowej służby wojskowej cierpiący na schorzenie mieszczące się w omawianym przepisie nie będzie mógł pełnić tejże służby w kraju na specjalności niezwiązanej z narażeniem się na działania promieniowania mikrofalowego czy też prądu elektrycznego. Tym samym nie można uznać za trafną argumentacji organu, że skarżącego jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej, a więc do służby w kraju i za granicą, z tego powodu, że istnieje możliwość, że będzie musiał on pełnić służbę za granicą. Organ w takiej sytuacji winien bowiem orzec o niezdolności skarżącego do pełnienia służby jedynie poza granicami kraju. Jeśli natomiast chodzi o argument organu, iż rodzaj schorzenie wykrytego u skarżącego wyklucza możliwość pełnienia przez niego służby, wskazać należy, iż twierdzenie to jest nazbyt ogólnikowe. Nie wynika bowiem z niego, dlaczego w ocenie organu, właśnie to schorzenie, na które cierpi skarżący, jest spośród wymienionych w § 63 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia (cyt. wyżej), przeszkodą do pełnienia przez skarżącego zawodowej służby wojskowej, na każdej z możliwych specjalności wojskowych, w sytuacji, gdy generalnie schorzenia wymienione w tymże przepisie nie stanowią podstawy do wykluczenia kandydata z tymże schorzeniem jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, a jedynie stanowią ograniczenie w zakresie wyboru specjalności wojskowych i możliwości pełnienia służby poza granicami kraju. Zdaniem Sądu takim uzasadnieniem dla uznania skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej nie może być to, że istnieje prawdopodobieństwo, iż objawy stwierdzonego zespołu piramidowego prawostronnego mogą się nasilić. Organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia powinien brać bowiem pod uwagę fakty, nie zaś opierać się na przypuszczeniach. Jeśli w obecnej chwili stan zdrowia pozwala skarżącemu na pełnienie zawodowej służby wojskowej w kraju na jednej z wybranych specjalności wojskowych, organ nie może uznać go za niezdolnego do służby tylko dla tego, iż przypuszcza, że w trakcie pełnienia służby wojskowej objawy schorzenia mogą się nasilić i uniemożliwić skarżącemu pełnienie służby. Wskazać w tym miejscu trzeba, że przepisy procedury administracyjnej obligują organy administracji do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez stronę decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu (art. 11 k.p.a.), do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Ustalenia poczynione w postępowaniu dowodowym powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu faktycznym decyzji po myśli art. 107 § 3 k.p.a.. Zdaniem Sądu tych warunków nie spełniają uzasadnienia organów obu instancji. Nie wynika bowiem z nich w sposób jasny i przekonujący dlaczego w ocenie organów skarżący nie spełnia wymogów zdrowotnych niezbędnych do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Z podanych wyżej powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło