II SA/Bd 531/20
WyrokWSA w Bydgoszczy2020-08-25
Skład orzekający: Anna Klotz, Joanna Janiszewska-Ziołek, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rada gminy, działając na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, może w uchwale określić miejsca, w których obowiązuje zakaz sprzedaży napojów alkoholowych, czy też jest to kompetencja wynikająca wyłącznie z art. 14 ust. 6 tej ustawy?Ratio decidendi
Rada gminy, ustalając zasady usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, nie jest uprawniona do wprowadzania zakazu sprzedaży, podawania, spożywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych. Taka kompetencja wynika wyłącznie z art. 14 ust. 6 tej ustawy. Wprowadzenie zakazu w ramach przepisu dotyczącego zasad usytuowania stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały w tej części.Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta dotyczącą zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych, zaskarżając § 5 ust. 1 tej uchwały. Zarzucono, że przepis ten, wprowadzając zakaz sprzedaży alkoholu na stacjach paliw, wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 12 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, które dotyczy jedynie zasad usytuowania, a nie wprowadzania zakazów. Skarżąca podniosła również naruszenie zasady równości i interesu prawnego. Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, argumentując, że zasady usytuowania mogą obejmować określenie miejsc, gdzie sprzedaż jest zakazana, i że taka regulacja jest zgodna z celem ustawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził nieważność § 5 ust. 1 zaskarżonej uchwały i zasądził od Miasta na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na uchwałę Rada Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych 1. stwierdza nieważność § [...] ust. [...] zaskarżonej uchwały, 2. zasądza od Miasta [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Rada Miasta, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia [...] marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 12 ust. 3 ustawy z dnia [...] października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w dniu [...] czerwca 2018 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych na terenie miasta T..
P. z dnia [...] kwietnia 2020 r. B. E. S. E. A. z siedzibą w H. wniosła skargę na wyżej oznaczoną uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zaskarżając ją w części tj. w zakresie § 5 ust. 1 uchwały.
Uchwale zarzucono, iż jej podjęcie nastąpiło z istotnym naruszeniem art. 12 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (przy wprowadzeniu regulacji zawartej w § 5 ust. 1 ze względu na przekroczony zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 12 ust. 3 ustawy, rozumianego jako zasadę rozmieszczenia miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych na terenie gminy i ich usytuowania względem miejsc chronionych).
Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o orzeczenie o niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części.
W uzasadnieniu podniesionych zarzutów skarżąca podniosła, iż Rada M. w sposób nieprawidłowy wykonała delegację ustawową zawartą w art. 12 ust. 3 ustawy, bowiem zamiast określenia zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, w § 5 ust. 1 uchwały określiła miejsca, w których obowiązuje zakaz sprzedaży, podawania, spożywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych (który może być wprowadzony jedynie na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 14 ust. 6 ustawy i w jego granicach).
W ocenie strony skarżącej, nie mieści się w ramach upoważnienia zawartego w art. 12 ust. 3 ustawy, uprawnienie rady gminy do wprowadzenia zakazu sprzedaży alkoholu na stacjach paliw zlokalizowanych na terenie gminy T. (zawartego w § 5 ust. 1 zaskarżonej uchwały), gdyż z brzmienia art. 12 ust. 3 ustawy wynika jednoznacznie, że kompetencje rady gminy ograniczone zostały w tym przepisie do ustalania zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania alkoholu, przy czym upoważnienie to nie przewiduje dla rady zupełnej dowolności.
Ponadto skarżąca podniosła, iż zaskarżona uchwała w nadanym jej kształcie de facto pozbawia stronę skarżącą możliwości ubiegania się o udzielenie pozwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o określonej zawartości alkoholu, stawiając przedsiębiorcę w nierównej pozycji do innych podmiotów, które mają zarejestrowaną działalności gospodarczą o tym samym przedmiocie, dopuszczając sprzedaż napojów alkoholowych. Charakter prowadzonej działalności gospodarczej przez stronę skarżącą (prowadzenie stacji paliw) nie jest ograniczony wyłącznie do sprzedaży paliwa. Zgodnie z KRS, skarżąca w przedmiocie działalności posiada zapisaną sprzedaż detaliczną paliw do pojazdów mechanicznych na stacjach benzynowych, ale i handel detaliczny napojami alkoholowymi i innymi, tytoniem, artykułami spożywczymi i pozostałymi towarami. Ograniczenie wprowadzone zaskarżoną uchwałą, narusza w ocenie skarżącej jej interes prawny, ponieważ dotyka zakazu prowadzenia zarejestrowanej przez ten podmiot działalności gospodarczej.
Skarżąca zwróciła też uwagę, że uchwała narusza zasadę równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP, a działania Rady M. w ww. zakresie noszą znamiona próby obejścia prawa.
Wskazano również, że wyrokiem z [...] stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 796/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. w sprawie wprowadzenia na terenie stacji paliw zlokalizowanych na obszarze miasta T. stałego zakazu sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oraz w miejscu sprzedaży.
W odpowiedzi na skargę Prezydent M. T. działając w imieniu Rady Miasta wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego (nie wykraczając poza granice ustawowego upoważnienia), w szczególności Rada Miasta w sposób prawidłowy wykonała delegację ustawową zawartą w art. 12 ust 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, bowiem jasno i logicznie ustaliła zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych mając na uwadze i realizując cel wskazany przez ustawodawcę tj. ograniczenie spożycia napojów alkoholowych oraz zmianę struktury ich spożycia poprzez ograniczenie dostępności alkoholu w szczególności wysokoprocentowego
Ponadto Prezydent wskazał, iż nie ulega wątpliwości, że ustawowy zwrot "zasady usytuowania" zawarty w przepisie art. 12 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi podlega wykładni literalnej, gdyż działalność uchwałodawcza wyklucza wykładnię rozszerzającą. Jednakże - zdaniem organu - należy mieć na uwadze fakt, iż sposób wykładni rzeczonego zapisu nie wyklucza (tak jak w treści zaskarżonej uchwały) opisowego wyznaczenia miejsc, w których nie mogą być usytuowane punkty sprzedaży napojów alkoholowych.
Zdaniem organu ustawodawca w ustawie nie wskazał by upoważnienie do określenia zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, dotyczyło wyłącznie miejsc nieobjętych zakazem sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych lub by upoważnienie ograniczało się wyłącznie do określenia odległości od obiektów lub miejsc chronionych przez ustawę (lub nawet uznanych przez rade gminy na zasługujące na taką ochronę). Przeciwnie, ustawodawca, wyposażając rady gmin w kompetencje prawodawcze, w zakresie ustalania "zasad usytuowania" nie określił żadnych kryteriów ustalania tych zasad. Jeżeli zatem orzecznictwo (także to powołane przez skarżącego) i praktyka powszechnie dopuszcza, by uchwałą rada mogła wyznaczyć obszar, na którym nie jest możliwe usytuowanie miejsc sprzedaży alkoholu to także w ramach zasad usytuowania konsekwentnie trzeba dopuścić by rady mogły zdefiniować te miejsca, obszary usytuowania w sposób opisowy.
Strona przeciwna zauważyła, że orzecznictwo konsekwentnie przyjmuje, iż w ramach upoważnienia ustawowego do ustalania zasad usytuowania miejsc sprzedaży, rady mogą wyznaczyć obszar wokół obiektów chronionych, na którym umieszczenie miejsca sprzedaży nie jest możliwe. Takie stanowisko prezentuje także skarżąca. Wskazanie bowiem odległości od miejsca chronionego do miejsca, w którym jest możliwe usytuowanie miejsca sprzedaży alkoholu jest bowiem w istocie ustanowieniem obszaru, w którym umiejscowienie nie jest dopuszczalne oraz wskazaniem obszarów, w których umiejscowienie jest dozwolone. Konsekwentnym i jedynie logicznym wnioskiem jest wobec tego stanowisko, że w ramach upoważnienia do ustanawiania zasad usytuowania miejsc sprzedaży, rada może także ustanowić, wyznaczyć takie obszary także w inny sposób np. poprzez ich opisanie lub zdefiniowanie. Rada Miasta właśnie w ramach tej kompetencji postąpiła zgodnie z wykładnią językową tj. przyjęła, że rady mają uprawnienie do określenia reguł położenia, umiejscowienia, lokalizacji miejsc sprzedaży a wiec nie tylko wskazania w pobliżu jakich obiektów ale i konsekwentnie wskazania konkretnie, gdzie na terenie gminy miejsca sprzedaży nie mogą być położone, usytuowane.
Wskazano również, że podstawą wprowadzenia uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. jest realizacja ustawowych celów wskazanych w preambule oraz art. 1 ustawy. W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż z racji charakteru stacji paliw i ich podstawowej funkcji, ich dostępności, rozbudowanej sieci, szeroko prezentowaną ofertą (reklamą) napojów alkoholowych afirmacja i szeroki dostęp do alkoholi wysokoprocentowych jest niezgodny z przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Uniemożliwienie usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych na terenie stacji paliw płynnych oraz na terenie samodzielnych stacji gazów płynnych chroni osoby korzystające ze stacji w zakresie ich podstawowej usługi (sprzedaż paliw) - jak wskazano w uzasadnieniu uchwały - od oddziaływania niepożądanej reklamy napojów alkoholowych. Takie uzasadnienie, zdaniem organu pozostaje w zgodzie z ratio legis, a fakt, iż charakter stacji paliw na przestrzeni kilkunastu lat uległ zmianie, nie może zmienić kierunku ścisłej wykładni realizującej postulat ograniczania dostępności alkoholu, zmiany struktury spożycia. Wykładnia odmienna, jest zdaniem organu contra legem. Realizacja tegoż celu była podstawowym argumentem przemawiającym za podjęciem przedmiotowej uchwały.
Wskazano, ze skarżąca zarzuca, iż w treści przedmiotowej uchwały zamiast określenia zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, określone zostały miejsca, w których obowiązuje zakaz sprzedaży. Tymczasem w ocenie organu treść uchwały wprost odnosi się do określenia zasad usytuowania miejsc sprzedaży (w przeciwieństwie do treści przepisu § 1 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] lutego 2017 r.).
Ponadto zwrócono uwagę, że zarzut skarżącej mógłby wskazywać, iż podstawy prawne do wydania aktów prawa miejscowego wskazane przepisami art. 12 ust. 2 oraz art. 14 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oparte są na zasadzie wyłączania się, konkurencyjności, podczas gdy zdaniem organu delegacje ustawowe z art. 12 ust. 2 oraz art. 14 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, nie są oparte na konkurujących założeniach. Przeciwnie – zdaniem organu uzupełniają się, bowiem obie instytucje tj. określenie zasad usytuowania punktów sprzedaży, podawania oraz spożywania, a także wskazanie miejsc, w których obowiązuje zakaz sprzedaży, podawania napojów alkoholowych, służą realizacji tych samych ustawowych założeń i ratio legis. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w art. 12 ust. 3, nie wskazała, iż upoważnienie do określenia zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych dotyczy wyłącznie miejsc nie objętych zakazem sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych przeciwnie, nie ma żadnych przeszkód by z zasad usytuowania wynikało, że rada ustala usytuowanie miejsca sprzedaży także względem miejsc, w których sama ustanowiła zakaz sprzedaży lub taki zakaz wprowadził ustawodawca.
Zdaniem organu bezzasadne jest również zarzucanie naruszenia przez przedmiotową uchwałę - zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji, ponieważ również i w tym miejscu zasadne jest zaakcentowanie charakteru stacji paliw jako placówek handlowych, dla których, z uwagi na ich funkcję, sprzedaż napojów alkoholowych stanowi uboczny przedmiot prowadzonej działalności - jak już wykazano wyżej - i z tego też powodu brak jest podstaw do porównywania stacji paliw z przedsiębiorcami, dla których sprzedaż towarów alkoholowych innych towarów żywnościowych stanowi zasadniczy przedmiot działalności. Zatem zróżnicowanie tych dwóch różnych grup podmiotów, w ocenie strony przeciwnej nie może stanowić ograniczenia konstytucyjnej swobody prowadzenia działalności gospodarcze i zasady równego traktowania.
W przekonaniu organu nie można stwierdzić, aby uchwała pozbawiała możliwości ubiegania się o udzielanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o określonej zawartości alkoholu, stawiając przedsiębiorców w nierównej pozycji do innych podmiotów, które mają zarejestrowaną działalność gospodarczą o tym samym przedmiocie, bowiem przedmiot jest jednak inny. Wskazano, iż na płaszczyźnie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zasada równego traktowania stała się przedmiotem licznych orzeczeń w kontekście dodatkowych kryteriów wyboru przedsiębiorcy ubiegającego się o zezwolenie, ustalone ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz uchwałami, bądź decyzjami organów jednostek samorządu terytorialnego. Na kanwie tychże spraw sądy administracyjne przyjmowały, iż w orzecznictwie i literaturze przedmiotu podkreśla się również, że samo odstępstwo od równego traktowania nie prowadzi jeszcze do uznania wprowadzających je przepisów za niekonstytucyjne. Nierówne traktowanie podmiotów nie musi oznaczać dyskryminacji lub uprzywilejowania, a w konsekwencji niezgodności z art. 32, czy też art. 2 Konstytucji RP.
Organ zwrócił tez uwagę, że charakter stacji paliw i ich podstawowej funkcji, którą jest sprzedaż paliw (sprzedaż towarów nieżywnościowych, a w mniejszym zakresie i jako funkcja uboczna sprzedaż towarów żywnościowych), a nie dystrybucja przez powstającą sieć stacji paliw alkoholi wysokoprocentowych. Stąd nie można porównywać stacji paliw, których podstawową funkcją jest sprzedaż towarów nieżywnościowych, a w mniejszym zakresie i jako funkcja uboczna sprzedaż towarów żywnościowych z podmiotami, które jako głównym przedmiotem działalności jest sprzedaż napojów alkoholowych, bądź innej placówki handlowej, w której prowadzi się w zdecydowanej większości sprzedaż towarów żywnościowych, dlatego też w ocenie organu zarzut naruszenia równości nie może się ostać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Uwzględniając skargę na uchwałę, Sąd zgodnie z art. 147 p.p.s.a. stwierdza nieważność uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że uchwała wydana została z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności.
Należy zauważyć, że wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Zgodnie z art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o samorządzie gminnym (w skrócie "u.s.g.") uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do takich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (zob. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, str. 101-102).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała uchwały Rady Miasta nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych na terenie miasta T., zakwestionowana w zakresie § 5 ust. 1 określającego miejsca, w których obowiązuje zakaz sprzedaży, podawania, spożywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych.
Zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, do którego wydania delegację ustawową zawiera art. 12 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zgodnie z powołanym przepisem rada gminy ustala, w drodze uchwały, maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie gminy (ust. 1) oraz zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych (ust. 3).
Jak wskazuje się w orzecznictwie pod pojęciem zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych należy rozumieć ich rozmieszczenie w terenie, a w szczególności ich usytuowanie względem miejsc chronionych takich, jak np. szkoły, przedszkola, czy inne placówki oświatowo-wychowawcze i opiekuńcze, a także inne obiekty, które rada gminy uzna za zasługujące na szczególną ochronę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 846/19; wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 1039/19; wyrok WSA w Olsztynie z 8 października 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 605/19, CBOSA). Inaczej mówiąc, rada gminy dokonuje jedynie ustaleń w zakresie położenia punktów sprzedaży względem innych obiektów (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 1013/19, CBOSA) i nie jest uprawniona na podstawie kompetencyjnej zawartej w art. 12 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi do określania miejsc, w których obowiązuje zakaz sprzedaży, podawania, spożywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych, który może być wprowadzony jedynie na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 14 ust. 6 ustawy i w jego granicach.
Wprowadzenie regulacji w § 5 ust. 1, zgodnie z którą "Punkty sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) oraz punkty sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu nie mogą być usytuowane na terenie stacji paliw płynnych oraz na terenie samodzielnych stacji gazów płynnych, z wyjątkiem punktów sprzedaży usytuowanych w lokalach gastronomicznych, znajdujących się na terenie tych stacji w odrębnych, samodzielnych (wolnostojących) stałych obiektach budowlanych, przeznaczonych na działalność gastronomiczną bądź hotelowo-gastronomiczną, gdzie mogą być usytuowane punkty sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży", wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 12 ust. 3 ustawy, rozumianego jako zasady rozmieszczenia miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych na terenie gminy i ich usytuowanie względem miejsc chronionych. Podstawę prawną dla tego rodzaju regulacji stanowi bowiem art. 14 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zgodnie z którym rada gminy może w innych niż wskazane w ustawie miejscach, obiektach lub na określonych obszarach gminy, ze względu na ich charakter, wprowadzić czasowy lub stały zakaz sprzedaży, podawania, spożywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych. Dlatego nie może znaleźć uzasadnienia oparcie tego rodzaju regulacji na podstawie przepisu art. 12 ust. 3 ustawy.
Dla pełnej oceny rozpatrywanej sprawy uwzględnić należy okoliczność, iż wyrokiem z dnia [...] stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 796/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. w sprawie wprowadzenia na terenie stacji paliw zlokalizowanych na obszarze miasta T. stałego zakazu sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oraz w miejscu sprzedaży. Rada Miasta wykorzystała zatem kompetencję wynikającą z art. 14 ust. 6 cyt. ustawy dla regulacji materii, zawartej w zakwestionowanym przepisie § 5 ust. 1 uchwały Rady Miasta nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych na terenie miasta T..
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że przepis art. 12 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości uprawnia radę gminy jedynie do określenia zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Zgodnie zaś z dyspozycją art. 40 ust. 1 u.s.g., na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Przepis ten upoważnia radę gminy do wydawania aktów prawa miejscowego o charakterze wykonawczym, których zadaniem jest wykonanie upoważnienia zawartego w ustawie szczególnej, w granicach i zakresie przedmiotowym w nim określonym, z uwzględnieniem specyfiki i potrzeb danej gminy. Wobec tego rada gminy (miejska) nie ma prawa do samoistnego, czyli niemającego podstawy w normie ustawowej, kształtowania podstaw prawnych swojego działania. Naruszenie tego wymogu należy uznać za istotne naruszenia prawa.
W konsekwencji i z przyczyn omówionych wyżej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 5 ust. 1 zaskarżonej uchwały.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło