II SA/Bd 532/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie WSA: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2005r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w W. z dnia [...] 2005r. nr [...] w części ustalającej odpłatność za pobyt dziecka w placówce piekuńczo-wychowawczej, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z [...] 2005 r. nr [...] Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w W. po rozpatrzeniu wniosku M. G. orzekł o częściowym zwolnieniu z ponoszenia odpłatności za pobyt córki – I. G. w Domu Dziecka w B. i ustalił, że opłata wynosić będzie 3 % należnej odpłatności rodzica za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo - wychowawczej tj. 53, 28 zł miesięcznie. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przywołano § 2 uchwały nr [...] Rady Powiatu w S. z [...] 2004 r. w sprawie określenia warunków częściowego lub całkowitego zwalniania z opłat rodziców dziecka lub osoby pełnoletniej za ich pobyt w placówce opiekuńczo - wychowawczej oraz art. 8 ust. 3, art. 10 ust. 3. art. 81 ust. 6, art. 112 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późń. zm.). Zgodnie z powyższymi przepisami ustalono, że dochód rodziny M. G. przekracza określone kryterium dochodowe uprawniające do całkowitego zwolnienia z ponoszenia opłaty za pobyt córki w placówce opiekuńczo - wychowawczej i określono jej wysokość stosując częściowe zwolnienie. Nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem, M. G. w dniu [...] 2005 r. wniosła odwołanie od decyzji wskazując, że ponosi duże wydatki związane z utrzymaniem swojej rodziny (odzież, leki) oraz pobytem córki M. W. w internacie szkolnym, w związku z czym nie stać jej na opłacanie choćby częściowe za pobyt I. G. w Domu Dziecka w B. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w dniu [...] 2005 r. podjęło decyzję nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem ponieważ dokonane przez organ I instancji ustalenia faktyczne w sprawie oraz oparte na wyżej cyt. przepisach wyliczenia odpłatności za pobyt w placówce opiekuńczo - wychowawczej są prawidłowe, w związku z czym brak jest podstaw do jej uchylenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy M. G. oświadczyła, że nie zgadza się z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. utrzymującą w mocy niekorzystną dla niej decyzję organu Instancji. Uzasadniając swoje stanowisko podniosła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów opłat za pobyt jej córki Iwony w Domu Dziecka w B. ze względu na trudna sytuację życiową i ekonomiczną. Ponoszone wydatki na utrzymanie mieszkania, zakup leków i pobyt drugiej córki M. W. w internacie wyczerpują w całości jej domowy budżet. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Abstrahując od oceny sytuacji finansowej skarżącej organ uznał, że zaskarżona decyzja w żaden sposób nie narusza prawa i jako taka winna zostać utrzymana w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że sąd administracyjny sprawując kontrolę działalności administracji publicznej dokonuje oceny, na skutek zaskarżenia działalności (działania bądź zaniechania) organu administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem, w tym przypadku - oceny powodów odmowy zwolnienia strony skarżącej od opłaty za pobyt jej córki w placówce opiekuńczo - wychowawczej. Nie zastępuje więc organu administracji publicznej i nie przejmuje jego kompetencji do końcowego załatwienia sprawy i wydania rozstrzygnięcia. Sprawa, której przedmiot związany jest z działalnością określonego organu administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy do tego organu. W niniejszej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji publicznej było ustalenie odpłatności matki dziecka z tytułu jego pobytu w placówce opiekuńczo - wychowawczej. Kluczowe znaczenie dla orzekania w tym przedmiocie ma art. 81 ust 1 ustawy o pomocy społecznej ustalając podstawowy sposób obliczania wysokości tej opłaty. Jednak przepis ten należy rozpatrywać w kontekście całego art. 81 wIw ustawy, który w swej dalszej treści zawiera upoważnienie właściwego organu do elastycznego jego stosowania, przy uwzględnieniu określonych kryteriów. Tak więc zgodnie z art. 81 ust. 4 starosta może częściowo zwolnić lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w ust.1, na wniosek lub z urzędu, ze względu na trudną sytuację materialną rodziny lub osoby. Natomiast ust. 5 art. 81 zobowiązuje starostę do uwzględniania, przy ustalaniu wysokości opłaty; sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, dochodowej i majątkowej rodziny lub osoby. Taka konstrukcja omawianego przepisu upoważnia więc właściwy organ administracji do zastosowania tzw. uznania administracyjnego przy podejmowaniu decyzji o prawach lub obowiązkach w indywidualnie określonej sprawie. Oczywiście podjęta w tym trybie decyzja nie może mieć charakteru dowolnego; jej uzasadnienie zawierać musi dokładne powołanie przyczyn konkretnego rozstrzygnięcia, mieszczących się w ramach określonych właściwym przepisem prawnym. Ustawodawca przewidział konieczność wyznaczenia dodatkowych, szczegółowych przesłanek warunkujących częściowe lub całkowite zwolnienie z opłaty upoważniając radę powiatu do ich określenia w drodze odpowiedniej uchwały (art. 81 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej), co w niniejszej sprawie nastąpiło przez wydanie uchwały m [...] Rady Powiatu w S. z [...] 2004 r. w sprawie określenia warunków częściowego lub całkowitego zwalniania z opłat rodziców dziecka lub osoby pełnoletniej za ich pobyt w placówce opiekuńczo - wychowawczej. Zaskarżoną decyzją oraz decyzją organu I instancji zwolniono częściowo M. G. z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt jej córki w placówce opiekuńczo wychowawczej kierując się określonym stosunkiem dochodu jej rodziny do kryterium dochodowego ustalonego w ustawie. Zarówno w jednej jak i w drugiej decyzji brakuje jednak jakiegokolwiek odniesienia organów administracji do wskazanej przez skarżącą jej trudnej sytuacji zdrowotnej, materialnej i rodzinnej, szczególnie w kontekście przedstawionego już art. 81 ust. 4, 5 i 6 ustawy o pomocy społecznej. Takie schematyczne rozstrzygnięcie sprawy, bez uwzględnienia szczególnych, indywidualnych okoliczności konkretnego przypadku jest nie do pogodzenia z istotą prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej (orzeczenia), stanowiącej skonkretyzowany, zindywidualizowany akt administracyjny wydany w konkretnych okolicznościach danej sprawy. Wydanie decyzji ustalającej wysokość opłaty jedynie w oparciu o ustalone kryterium dochodowe rodziny skarżącej, z pominięciem analizy pozostałych okoliczności przez nią podnoszonych a wpływających na jej sytuację życiową i finansową, stanowi naruszenie materialnoprawnych przesłanek określonych w art. 81 ustawy o pomocy społecznej warunkujących prawidłowe wydanie decyzji w tym przedmiocie. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy powinny ocenić sytuację skarżącej w kontekście § 2 uchwały i art. 81 ust.5 ustawy, ewentualnie podać argumenty przemawiające za uznaniem tej sytuacji za typową. Z tych względów – skoro orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy – Wojewódzki Sąd Administracyjny na podst. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 orzekł jak w sentencji wyroku.