II SA/Bd 533/19
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-10-09
Skład orzekający: Leszek Tyliński, Renata Owczarzak, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego, jeśli wniosek o przyznanie tej pomocy złożył po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie wybudowanego domu, ale przed faktycznym zamieszkaniem w nim?Ratio decidendi
Pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego przysługuje policjantowi, nawet jeśli wniosek został złożony po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie domu, a nawet po jego nabyciu lub wybudowaniu. Kluczowe jest spełnienie warunków do otrzymania świadczenia na dzień złożenia wniosku, a przepisy nie przewidują ograniczeń czasowych w tym zakresie. Stanowisko organów odmawiające pomocy w takiej sytuacji jest błędne i sprzeczne z celem przepisów.Stan faktyczny
Policjant złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Wniosek został złożony po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie domu, który został wybudowany na zakupionej przez niego działce. Organy policji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że policjant zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe poprzez wybudowanie domu. Policjant złożył skargę do sądu administracyjnego, kwestionując stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Golubiu-Dobrzyniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego P. w Golubiu-Dobrzyniu z dnia [...] lutego 2019 r. , 2. zasądza od Komendanta Policji na rzecz [...] kwotę [...](czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia [...].12.2018 r. P. K. - policjant w służbie stałej Komendy Powiatowej Policji w G. (zwany dalej "skarżącym") wystąpił o przyznanie pomocy finansowej na uzyskany dom jednorodzinny w S. , działka nr [...] gm. G. o powierzchni mieszkalnej 147m2 (zgodny z przysługującymi normami zaludnienia). Do wniosku dołączył kserokopię aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z dnia [...].06.2016 r. zakupu działki, kserokopię decyzji nr [...] Starosty [...] o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego oraz kserokopię decyzji nr [...] Starosty [...] o zmianie pozwolenia na budowę.
W dniu [...].11.2018 r. skarżący złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej "PINB") zawiadomienie o zakończeniu budowy przedmiotowego domu, który to organ nie wniósł sprzeciwu.
Decyzją nr [...] z dnia [...].02.2019 r. Komendant Powiatowy Policji w G. odmówił przyznania skarżącemu pomocy finansowej na uzyskany dom jednorodzinny, ponieważ na dzień złożenia wniosku, jak stwierdził, funkcjonariusz miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.
Od w/w decyzji skarżący wniósł odwołanie do Komendanta Policji twierdząc m.in., że pomoc finansowa jest mu niezbędna na wykończenie domu.
Komendant Policji decyzją nr [...] z dnia [...].04.2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności przywołał m.in. na przepisy art. 94 ust. 1 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 161), § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 864 z późn. zm.) oraz orzecznictwo sądów administracyjnych.
Organ podał, że skarżący na podstawie aktu notarialnego uzyskał prawo własności niezabudowanej nieruchomości - działki nr [...] w miejscowości S., która jest miejscowością pobliską miejsca pełnienia przez niego służby tj. G. .
Organ odwoławczy podkreślił, że w dniu [...].11.2018 r. strona złożyła do PINB zawiadomienie o zakończeniu budowy na przedmiotowej działce domu o powierzchni mieszkalnej 147m2 wykonanego na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...].09.2016 r. Starosty [...], zmienionej decyzją nr [...] z dnia [...].05.2017 r. Starosty [...]. W złożonym zawiadomieniu skarżący nie wykazał, aby do całkowitego zakończenia budowy pozostały do wykonania jakiekolwiek roboty.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1170 z późn. zm.) lokal mieszkalny przydziela się policjantowi według norm zaludnienia dla policjanta posiadającego rodzinę - po jednej normie zaludnienia dla policjanta i każdego członka jego rodziny, o którym mowa w art. 89 ustawy o Policji. Norma zaludnienia przysługująca funkcjonariuszowi wynosi od 7 do 10m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi (§ 3 rozporządzenia). Tym samym w domu jednorodzinnym funkcjonariusz ma zaspokojone przysługujące jego czteroosobowej rodzinie (żona i dwoje dzieci) normy zaludnienia (od 28m2 do 40m2 powierzchni mieszkalnej).
Organ mając na uwadze treść art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane podkreślił, że PINB nie wniósł sprzeciwu w ustawowym terminie. W celu uniknięcia dowolności w uznaniu "domu w budowie" za zdatny do zamieszkania właściwe organy przyjęły moment zgłoszenia odpowiednim władzom ds. nadzoru budowlanego zakończenia budowy i przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego w przypadku braku sprzeciwu.
Zdaniem organu, w związku z powyższym skarżący mógł przystąpić do użytkowania domu jednorodzinnego już w dniu [...].11.2018 r., tym samym bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy pozostaje fakt, iż w wybudowanym domu zamieszkał dopiero w dniu [...].03.2019 r.
W ocenie organu z przeprowadzonej analizy dokumentacji w sprawie tj.: złożonego w dniu [...].11.2018 r. przez skarżącego do PINB zawiadomienia o zakończeniu budowy domu jednorodzinnego (do którego organ nadzoru budowlanego nie zgłosił sprzeciwu) na działce nr [...] w S. oraz dziennika budowy nie wynika, aby na dzień złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej wystąpiła konieczność przeprowadzenia tak szerokiego zakresu prac remontowych, które faktycznie uniemożliwiałyby zamieszkanie. Bez znaczenia prawnego jest kwestia subiektywnego poczucia funkcjonariusza, co do możliwości zamieszkania w domu wymagającym prac wykończeniowych.
Organ zauważył również, że skarżący złożył do PINB wniosek o wycofanie zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w S., który postanowieniem z dnia [...].02.2019r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. W zażaleniu z dnia [...].02.2019 r. na postanowienie skarżący podniósł, że w przypadku cofnięcia zawiadomienia o zakończeniu budowy złoży wniosek w sprawie przyznania pomocy do zakładu pracy i bezzwłocznie ponownie złoży do organu nadzoru budowlanego zawiadomienie o zakończeniu budowy wraz z wymaganymi dokumentami w niezmiennym stanie, jak w dniu [...] listopada 2018 r.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że uzasadnieniem złożonego zażalenia nie był fakt niewykonania wszystkich robót budowlanych, lecz chęć uzyskania pomocy finansowej z Policji.
Organ ustalił również, że postanowienie PINB zostało utrzymane w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].03.2019 r.
W ocenie organu odwoławczego pomoc finansowa nie przysługuje, gdy w dacie złożenia wniosku funkcjonariusz posiada lokal mieszkalny lub dom nadający się do zamieszkania w zakresie odpowiadającym, co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie.
Skargę na powyższą decyzję złożył skarżący, wnosząc o jej uchylenie oraz zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 88 w zw. z art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że skarżącemu nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego, gdyż w momencie składnia wniosku miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej przywoływana jako "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd orzekając w sprawie nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Po myśli art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a, skarga podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem decyzji Komendanta Policji z dnia [...].04.2019 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję nr [...] z dnia [...].02.2019 r. Komendanta Powiatowego Policji w G. w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego.
Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 161 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu jednorodzinnego przez policjantów (t. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 864 ze zm.).
Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Prawo to wiąże się z charakterem pełnionej służby, której jednym z zasadniczych elementów jest dyspozycyjność funkcjonariusza. Prawo to materializuje się poprzez wydanie decyzji o przydziale lokalu, co wynika z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji. Zgodnie z art. 90 ustawy o Policji na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Przydział lokali realizowany jest na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 1170).
Zgodnie z § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia, lokal mieszkalny, o którym mowa w art. 90 ustawy o Policji, przydziela się policjantowi w razie braku mieszkania albo zajmowania lokalu niezgodnego z przysługującymi policjantowi oraz członkom jego rodziny wymienionymi w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji normami zaludnienia, z uwzględnieniem kolejności wynikającej z czasu oczekiwania na przydział lokalu mieszkalnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
Z kolei z § 2 pkt 1 ww. rozporządzenia wynika, że dla policjanta posiadającego rodzinę, lokal mieszkalny przydziela się policjantowi według norm zaludnienia - po jednej normie zaludnienia dla policjanta i każdego członka jego rodziny, o którym mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, z zastrzeżeniem pkt. 3 i 4. Przy czym według § 3 ww. rozporządzenia norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi od 7 do 10 m˛ powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym.
Według art. 94 ust 1 w/w ustawy policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Tryb postępowania oraz szczegółowe zasady przyznawania, cofania oraz zwracania wskazanej wyżej pomocy finansowej określa rozporządzenie z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. W myśl § 3 rozporządzenia, pomoc finansową przyznaje się na wniosek policjanta, a wzór wniosku określa załącznik do rozporządzenia. Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a w szczególności: zaświadczenie o członkostwie ze spółdzielni mieszkaniowej albo wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu (domu jednorodzinnego) sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępną, albo w przypadku budowy domu jednorodzinnego - aktualny wyciąg z księgi wieczystej potwierdzający własność gruntu (prawo wieczystego użytkowania) oraz pozwolenie właściwego organu na budowę domu, albo pozwolenie na budowę lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość.
W art. 95 ust. 1 ustawy o Policji ustawodawca wymienił przesłanki negatywne do przydziału lokalu dla policjanta. I tak lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi:
1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94;
2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy;
3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2.
4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3.
Dopiero w przypadku, gdy prawo do lokalu nie może być zrealizowane przez przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, funkcjonariuszowi przysługuje uprawnienie o charakterze rekompensacyjnym w postaci równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania lub pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Równoważnik pieniężny przyznawany jest na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Artykuł 92 ust. 2 ustawy zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do wydania rozporządzenia. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w oparciu o tę delegację wydał rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1130).
Należy stwierdzić, że Sąd, co do zasady, podziela stanowisko organów, że - oceniając przyznanie pomocy na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub budowę domu jednorodzinnego - należy brać pod uwagę stan prawny i stan faktyczny na dzień złożenia stosownego wniosku. Na ten dzień dokonuje się oceny, czy policjant spełnia warunek do otrzymania lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, a co za tym idzie - czy przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu. Jeżeli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, to zgodnie z wyżej cytowanym przepisem - nie przysługuje mu lokal na podstawie decyzji administracyjnej, a co za tym idzie - nie przysługuje pomoc finansowa. Przepisy prawa nie przewidują ograniczeń czasowych do złożenia takiego wniosku, ale rozpoznając wniosek organ zobligowany jest ustalić, czy policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Na tle przepisów i regulacji ustaw dotyczących innych służb mundurowych w kwestiach mieszkaniowych, które są identycznie unormowane, ukształtowało się bogate orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 7/08; publ. ONSAiWSA 2009/4/66), powoływana przez organy na uzasadnienie rozstrzygnięć w przedmiotowej sprawie. Wskazać jednak należy, że w uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nabycie przez funkcjonariusza domu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej, nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy. W uzasadnieniu tej uchwały NSA stwierdził, że skoro pomoc finansowa jest świadczeniem udzielanym na wniosek, a nie z urzędu, to dopiero po złożeniu wniosku wraz z dokumentacją jest rozważana kwestia, czy funkcjonariusz spełnia warunki do otrzymania świadczenia. Spełnienie tych przesłanek musi być zatem oceniane na dzień złożenia wniosku, a nie na dzień nabycia lokalu.
Akceptując w pełni powyższe stanowisko należy wskazać, że każda sprawa administracyjna jest sprawą indywidualną i przez pryzmat jej stanu faktycznego należy oceniać przesłanki materialne. Teza, że złożenie przez skarżącego wniosku po nabyciu lokalu nie wyklucza przyznania pomocy finansowej ma jak najbardziej zastosowanie w niniejszej sprawie.
Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że skarżący jest policjantem w służbie stałej, w Komendzie Powiatowej Policji w G.
Spór natomiast dotyczy wyjaśnienia, czy może być przyznana policjantowi pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego w sytuacji, kiedy wystąpił o nią z wnioskiem już po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego spełniającego normy zaludnienia.
Ustawa o Policji przewiduje zaspokojenie prawa do lokalu poprzez trzy sytuacje:
- przydział lokalu mieszkalnego (art. 88 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji),
- prawo do równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1 ustawy)
- prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy).
Prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero, gdy przydziału takiego nie dokonano i policjant nie posiada lokalu, policjantowi w służbie stałej przysługuje świadczenie pieniężne, w szczególności pomoc finansowa - art. 94 ust. 1 ustawy o Policji oraz równoważnik pieniężny z tytułu braku lokalu mieszkalnego - art. 92 ust. 1 ustawy o Policji.
Jak wynika z akt w sprawy do wniosku z dnia [...].12.2018 r. funkcjonariusz dołączył kserokopię aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z dnia [...].06.2016 r. umowy sprzedaży nieruchomości nizabudowanej, kserokopię decyzji nr [...] z dnia [...].09.2016 r. Starosty [...] o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego oraz kserokopię decyzji nr [...] Starosty [...] o zmianie pozwolenia na budowę. Poza tym w dniu [...].11.2018 r. skarżący złożył do PINB zawiadomienie o zakończeniu budowy na przedmiotowej działce domu o powierzchni mieszkalnej 147m2 wykonanego na podstawie ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. W złożonym zawiadomieniu skarżący nie wykazał, aby do całkowitego zakończenia budowy pozostały do wykonania jakiekolwiek roboty. Ponadto organy Policji ustaliły, że PINB nie wniósł sprzeciwu w związku z powyższym skarżący mógł przystąpić do użytkowania domu jednorodzinnego już w dniu [...].11.2018 r. Tym samym bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy pozostaje fakt, iż skarżący podał, że w wybudowanym domu zamieszkał dopiero w dniu [...].03.2019 r. Zauważyć również należy, że pod datą wpisu w dzienniku budowy z dnia [...] października 2018 r. stwierdzono, że ,,W dniu dzisiejszym zakończono roboty budowlane. Teren budowy uporządkowano. Budynek mieszkalny nadaje się do użytkowania."
Z uzasadnienia decyzji organu I instancji z dnia [...].02.2019 r. wynika, że z dniem [...].07.2010 r. skarżący został mianowany policjantem w służbie stałej, nie posiadał własnego lokalu mieszkalnego i od tego dnia decyzją nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w G. przyznano w/w równoważnik za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej policjantowi nie posiadającego członków rodziny. W dniu [...] lipca 2013 r. skarżący złożył ponowne oświadczenie mieszkaniowe w którym informuje, że w dniu [...] czerwca 2013 r. zawarł związek małżeński nie posiada własnego lokalu mieszkalnego i od tego dnia decyzją nr [...] z dnia [...].07.2013 r. skarżącemu przyznano równoważnik za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej policjantowi posiadającemu członków rodziny. W odwołaniu od ww. decyzji skarżący podał, że po uprawomocnieniu się zgłoszenia do PINB udał się do Wydziału Finansów KPP G. celem wstrzymania wypłacanego mu co miesiąc równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oraz otrzymania pomocy finansowej.
Te fakty pozwalają twierdzić, że skarżący otrzymywał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego dla policjanta i uprawnienie to nie było kwestionowane przez jego pracodawcę. Oznacza to, że skarżący do tego czasu usiłował zrealizować swoje prawo do lokalu mieszkalnego. Prawo do lokalu jest bowiem podstawowym prawem policjanta, wynikającym z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Dopiero w przypadku niemożności realizacji tego prawa wypłaca się równoważnik pieniężny. Zgodnie bowiem z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji - policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Jak wynika z powyższego, skarżący miał prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jako świadczenia zamiennego za prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej.
Z prawa zamiennego usiłował skorzystać wobec tego, że zaspokoił swoją potrzebę mieszkaniową we własnym zakresie tj. pobudował dom jednorodzinny.
Stanowisko organów prowadzi zaś do wniosku, że gdyby skarżący złożył wniosek przed zakończeniem budowy domu (notatka urzędowa [...] marca 2019 r.) to pomoc finansową mógłby uzyskać. Wedle stanowiska Komendanta skarżący utracił prawo do tego świadczenia, gdyż złożył wniosek po wybudowaniu domu a dokładnie po uzyskaniu pozwolenia na jego użytkowanie. Wskazane stanowisko nie znajduje w ocenie Sądu oparcia w przepisach prawa i stanowi interpretację rażąco sprzeczną z celem obowiązywania przepisów dotyczących zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy pełniących stałą służbę w Policji. Nie znajduje ono też, wbrew przekonaniu organu, żadnego uzasadnienia w cytowanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której stwierdzono, że złożenie wniosku o pomoc po nabyciu lokalu samo przez się przyznania tej pomocy nie wyklucza.
Sąd wskazuje, że przepisy ustawy o Policji nie przewidują i nie limitują czasu, w jakim pomoc może zostać przyznana (np. do dnia zakupu lokalu czy wybudowania domu, ani tym bardziej zamieszkania w lokalu). Wprawdzie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że pomoc finansowa przysługuje ,,na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość", lecz jest to określenie celu, na jaki pomoc jest przyznawana, w żadnym zaś razie nie limituje czasu, w jakim ma być przyznana. Powyższe sformułowanie nie uprawnia do wniosku, że może to nastąpić tylko przed uzyskaniem lokalu mieszkalnego (domu), a nie po jego nabyciu czy wybudowaniu, ani tym bardziej tylko przed zamieszkaniem w nowo uzyskanym domu lub lokalu. Taka wykładnia w sposób nieusprawiedliwiony ograniczałaby ustawowe prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Dokonując wykładni celowościowej przepisów rozdziału 8 ustawy o Policji uznać należało, że nie sposób podzielić stanowiska, iż zakup lokalu mieszkalnego i zamieszkanie w nim, w okolicznościach, w których funkcjonariusz spełnia wszelkie warunki do uzyskania pomocy finansowej na jego zakup, przekreśla możliwość uzyskania tej pomocy tylko dlatego, że wcześniej nie został złożony wniosek. Powyższe ma istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy niezależnie od tego, czy jak twierdzi skarżący został on błędnie poinformowany przez organ o konieczności wstrzymania się ze złożeniem wniosku do czasu uzyskania pozwolenia na użytkowanie domu. Tego rodzaju działanie pracodawcy niewątpliwie należałoby ocenić negatywnie, nie podlega ono jednak weryfikacji w drodze niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Dopuszczalność złożenia wniosku po tym czasie wynika wprost z przestawionej w powyższych rozważaniach przez Sąd wykładni prawa.
Podkreślić także należy, że ww. uchwale, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że złożenie wniosku o pomoc po nabyciu lokalu (lokalu mieszkalnego lub domu z rynku pierwotnego lub wtórnego w tym, co do których lokali i domów nie jest wymagane już uzyskania zgody na użytkowanie) samo przez się tej pomocy nie wyklucza i jak należy przyjąć teza ta jest zgodna z sytuacją faktyczną w rozpoznawanej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 1784/15).
Przedstawione w rozważaniach powody zadecydowały o konieczności uchylenia obu wydanych w sprawie orzeczeń jako naruszających przepisy prawa w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt. II na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło