II SA/Bd 535/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 września 2008 r. sprawy ze skargi S. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego kwotę 1757 (tysiąc siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Bd 535/08 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] nr [...], powołując się na art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz uchwałą Rady Gminy W. N. nr [...] z dnia [...]. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. N. (wsie: M. N., W. N., C.), Wójt Gminy W. N. orzekł o pobraniu od S. Ś. jednorazowej opłaty w kwocie 53.760,00 zł z tytułu wartości zbytej przez niego nieruchomości położonej w W. N., stanowiącej działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 25.600 m². Zgodnie z decyzją wymieniona kwota stanowiła 30 % wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego zamianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W. N., w którym dotychczasowe przeznaczenie rolne tejże nieruchomości zmieniono na funkcję mieszkaniową o zabudowie jednorodzinnej wraz z usługami. W uzasadnieniu decyzji podano, że stawkę procentową służącą naliczeniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wysokości 30 % przyjęto w związku z ustaleniem takiej stawki w wymienionej w podstawie prawnej uchwale nr [...] Rady Gminy W. N., a wartość gruntu zgodnie z jego funkcją przed i po zmianie planu oszacował rzeczoznawca majątkowy kierując się przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Nadto wskazano, że obowiązek wniesienia opłaty powstał z chwilą zbycia nieruchomości, tj. z dniem [...] Stwierdzono także brak podstaw do zawieszenia postępowania, o które wystąpiła strona. W odwołaniu od powyższej decyzji S. Ś. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Odwołujący się podniósł, że Wójt Gminy W. N. z naruszeniem przepisów kpa nie ustosunkował się do jego wniosku o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia w Sądzie Rejonowym w T. sprawy o unieważnienie aktu notarialnego, którym nastąpiło zbycie nieruchomości. Nadto zakwestionował dokonane przez rzeczoznawcę oszacowanie wartości gruntu zarzucając, iż mimo, że teren, na którym zlokalizowane są działki nr [...] i [...] nie jest uzbrojony, rzeczoznawca do porównania przyjął działki uzbrojone techniczne i na tej podstawie określił cenę 1 m². Według strony rzeczoznawca także, przejawiając brak konsekwencji, określił cenę sprzedaży działek na 10 zł za 1 m², chociaż działki uzbrojone były w jego ocenie, tańsze prawie o połowę na dzień sprzedaży. Poza tym wyceniając grunt rolny na kwotę 3 zł za 1 m² nie znał klasy gruntu, chociaż od niej zależała cena. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy stwierdzając, iż w takcie postępowania rzeczoznawca majątkowy dokonał oszacowania wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą jej przeznaczenia w planie miejscowym określając tenże wzrost na kwotę 179.200,00 zł, czego konsekwencją jest renta planistyczna ustalona przez organ I instancji w wysokości 53.760, 00 zł. Jak podniósł organ odwoławczy, ustalenia organu I instancji w tym zakresie nie budzą wątpliwości. Niezależnie od powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zaistniały pozostałe ustawowe przesłanki do ustalenia renty planistycznej. S. Ś. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. zarzucając naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającą ją decyzji I instancji. Skarżący podniósł, że operat szacunkowy, w którym nie podano sposobu obliczenia wartości nieruchomości, a jedynie procedury poszczególnych metod wyceny jest nieczytelny, a organ II instancji mimo zawartych w odwołaniu zarzutów w tym przedmiocie nie przeanalizował dokonanej w nim wyceny, chociaż jak każdy dowód w sprawie winien on podlegać ocenie tegoż organu, zaś stwierdzenie jego wadliwości winno skutkować zleceniem rzeczoznawcy jego skorygowania. Skarżący powołał się także na poruszaną w odwołaniu kwestię nieustosunkowania się przez organ I instancji w wymaganej formie postanowienia do wniosku o zawieszenie postępowania. Zwrócił ponadto uwagę, iż w odwołaniu nie był podnoszony zarzut przedawnienia, w związku z czym nie było potrzeby omawiania przez SKO tej kwestii. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w T. wniosło o jej oddalenie wywodząc m.in., iż dokonało postanowieniem z dnia [...] sprostowania oczywistej omyłki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poprzez wykreślenie tej części, w której jest mowa o przedawnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z unormowaną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywniej organy administracji publicznej stoją w toku postępowania na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. W myśl tej zasady organ prowadzący postępowanie ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodnie z rzeczywistością (art. 77 § 1 kpa). W szczególności jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego (art. 80 kpa), która to ocena winna zaistnieć wyraz w uzasadnienieniu faktycznym i prawnym rozstrzygnięcia uwzględniającym wymogi określone w art. 107 § 3 kpa. Powyższe zasady dotyczą w sposób oczywisty również organu odwoławczego obligowanego do ponownego rozpatrzenia sprawy w jej kształcie. Podkreślić należy, że uzasadnienie decyzji jest źródłem informacji dotyczącej sposobu rozumowania organu, który ją wydał, jak również przyjętych przezeń założeń stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Winno ono zatem wszechstronnie wyjaśniać rozstrzygnięcie objęte częścią dyspozytywną decyzji. Sporządzając uzasadnienie organ powinien mieć na uwadze, iż zawarta w nim argumentacja będzie poddawana ocenie strony i winna być na tyle przekonywująca, by uznała ona, że rozstrzygnięcie jest prawidłowe i nie wymaga weryfikacji przez kolejny organ czy sąd. Stąd też przez właściwe umotywowanie decyzji organu realizuje zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 kpa. Zasada ta nie jest realizowana, gdy organ pomija twierdzenia strony i nie odnosi się do podnoszonych przez nią okoliczności. Niezależnie od powyższego wyczerpujące uzasadnienie daje stronie możliwość obrony jej słusznych interesów oraz ma znaczenie wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie stron do organu (art. 8 kpa). Stosownie do art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej. W przypadku decyzji podjętej w trybie odwoławczym obowiązkiem organu jest ustosunkowanie się do wszystkich podnoszonych w odwołaniu zarzutów, a uzasadnienie decyzji winno być tego odzwierciedleniem. Organ ma więc obowiązek przedstawienia w uzasadnieniu nie tylko własnego stanowiska w sprawie, lecz również podania motywów tego stanowiska wraz z ich szczegółowym wyjaśnieniem w nawiązaniu do podniesionych przez stronę argumentów. Treść uzasadnienia winna zawierać konkretne odpowiedzi na stawiane w odwołaniu zarzuty i poruszane w nim kwestie. Dopiero przy spełnieniu tych warunków uzasadnienie w wystarczającym stopniu motywuje rozstrzygnięcie organu II instancji. Uzasadnienie kwestionowanej w skardze decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. wskazanych wymogów nie spełnia. Mimo konkretnych zarzutów odwołania dotyczących sporządzonego przez rzeczoznawcę operatu szacunkowego – dokonanej w nim wyceny nieruchomości, motywy uzasadnienia w tym zakresie sprowadzają się, na co trafnie zwrócono uwagę w skardze, do stwierdzenia, iż w ocenie organu odwoławczego ustalenia organu I instancji dotyczące wysokości renty planistycznej, przy różnicy wartości przed i po zmianie przeznaczenia nieruchomości określonej przez rzeczoznawcę na kwotę 179.200 zł, nie budzą wątpliwości. Tego rodzaju skwitowanie wątpliwości odwołującego się co do prawidłowości wyceny nieruchomości, bez podania jakichkolwiek motywów zajętego stanowiska, nie tylko pozostaje w sprzeczności ze znajdującą odzwierciedlenie w art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa zasadą prawdy obiektywniej oraz zasadą przekonywania, o której mowa w art. 11 kpa, lecz również uniemożliwia Sądowi kontrolę legalności decyzji z dnia [...] w zakresie wysokości ustalonej od skarżącego opłaty planistycznej. Uznając iż, brak ustosunkowania się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. do podnoszonych w odwołaniu przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł o uchyleniu decyzji tego organu. O ewentualnym przekazaniu sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia zadecyduje organ II instancji w razie stwierdzenia, iż dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne będzie uzupełnienie postępowania w znacznej części. W trakcie prowadzonego w następstwie niniejszego wyroku przed organem odwoławczym postępowania zaistnieje możliwość odniesienia się w wymaganej przepisami kpa formie zaskarżalnego postanowienia do wniosku strony w przedmiocie zawieszenia w niniejszej sprawie postępowania.