II SA/Bd 536/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek ( spr ) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Majchrzak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2019r. sprawy ze skargi W. K. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia szkoły podstawowej postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Uchwałą Nr VII/49/2019, podjętą 27 lutego 2019 r., Rada Miejska w Gniewkowie (działając na podstawie art. 89 ust. 1, 3, 6 i 9 w zw. z art. 39 ust. 7a ustawy Prawo oświatowe) postanowiła przekształcić z dniem 31 sierpnia 2019 r. Szkołę Podstawową Nr 1 im. Wojska Polskiego w Gniewkowie z siedzibą przy ulicy Toruńskiej 40 poprzez likwidację jednej z jej lokalizacji znajdującej się przy ulicy Dworcowej 11. Na powyższą uchwałę, w oparciu o przepis art. 93 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 506 – dalej zwanej "u.s.g."), skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożył Wojewoda Kujawsko – Pomorski. Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w całości z uwagi nie dopełnienie przez organ uchwałodawczy obowiązku zaopiniowania jej projektu lub projektu uchwały intencyjnej (uchwały Nr VI/42/2019 Rady Miejskiej w Gniewkowie z 30 stycznia 2019 r.) przez związki zawodowe (KM NSZZ "Solidarność" P.O. i W. w Inowrocławiu oraz ZNP Oddziału w Inowrocławiu). W uzasadnieniu skargi Wojewoda zaprezentował stanowisko, zgodnie z którym uchwała o zamiarze likwidacji szkoły i uchwała o likwidacji szkoły (podjęta w oparciu o przepisy ustawy Prawo oświatowe) są aktami prawnymi podejmowanymi w sprawie objętej opiniowaniem przez odpowiednie władze statutowe związku zawodowego – stosownie do przepisu art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych. Wojewoda ustalił, że projekt uchwały o likwidacji szkoły został przekazany do zaopiniowania związkom zawodowym przy piśmie z 21 lutego 2019 r. Rada Miejska w Gniewkowie nie czkając na odpowiedź podjęła zaskarżoną uchwałę w terminie 6 dni od przedstawienia projektu. Tymczasem zgodnie z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych władzom statutowym związku zawodowego powinno wyznaczyć się termin do wydania opinii nie krótszy niż 30 dni. Termin ten może być skrócony do 21 dni ze względu na ważny interes publiczny. Podjęcie zaskarżonej uchwały z pominięciem w procedurze przekształcenia/likwidacji szkoły opiniowania projektu przez reprezentatywne związki zawodowe stanowi, w ocenie Wojewody, istotne naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Gniewkowie, reprezentowana przez Burmistrza, wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ podniósł, że zaskarżona uchwałą nie dotyczy likwidacji szkoły, a przekształcenie szkoły nosi znamiona czynności wewnętrznych organizacyjnych. Zaskarżona uchwała stanowi zatem indywidualny akt organizacyjny - co czyni zbytecznym przeprowadzenie konsultacji z organizacjami związków zawodowych. Pismem procesowym z 24 września 2019 r. Rada Miejska w Gniewkowie poinformowała, że zaskarżona uchwała utraciła moc – została bowiem uchylona uchwałą Nr XI/70/2019 z dnia 26 czerwca 2019 r. Uchwała ta podjęta została o treści tożsamej z uchwałą Nr VII/49/2019. Z jej uzasadnienia wynika, że projekt uchwały został przekazany do konsultacji Komisji Międzyzakładowej NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty Okręgu Kujaw Zachodnich oraz Zarządowi Oddziału ZNP w Inowrocławiu dnia 25 marca 2019 r. Związki zawodowe wyraziły w wyznaczonym terminie negatywne opinie, które zostały odrzucone przez Radę Miejską w Gniewkowie mocą uchwały Nr X/68/2019. Na rozprawie w dniu 15 października 2019 r. pełnomocnik organu wniósł alternatywnie o odrzucenie skargi Wojewody – z powołaniem się na argumentację zaprezentowaną w piśmie procesowym z 20 maja 2019 r. (w odpowiedzi na skargę). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu wymagającym jego uchylenie. Sąd administracyjny zwolniony jest z przeprowadzenia merytorycznej oceny zaskarżonego aktu, gdy skarga zostanie wniesiona z uchybieniem wymogów formalnych, a także, gdy mimo skutecznego wniesienia skargi postępowanie stanie się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarga jest dopuszczalna i została prawidłowo wniesiona przez organ nadzoru. Rozważenia wymagała jednak kwestia, czy postępowanie sądowe podlega umorzeniu. W myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi w toku postępowania sądowoadministracyjnego przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Będzie to miało miejsce między innymi wówczas, gdy zaskarżone rozstrzygnięcie zostanie pozbawione bytu prawnego. Z akt niniejszej sprawy wynika, że po wniesieniu skargi przez Wojewodę Rada Miejska w Gniewkowie podjęła uchwałę Nr XI/70/2019. W § 3 tej uchwały postanowiono o utracie mocy uchwały zaskarżonej w niniejszej sprawie. Uchwała ta weszła w życie w dniu 26 czerwca 2019 r. W ocenie Sądu zatem w sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż przed wydaniem wyroku przestał istnieć przedmiot zaskarżenia. Należy przy tym wyjaśnić, że zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie (vide: wyrok NSA z dnia 4 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1290/04, wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r. sygn. akt I OSK 368/10, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobne zapatrywania prezentował także Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 r. sygn. W 5/94 (OTK 1994, cz.II, poz.44), a także w uchwale z dnia 14 lutego 1994 r. sygn. K 10/93 (OTK 1994, cz.I, poz.7), w której stanął na stanowisku, że "przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeżeli można go zastosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości". W ocenie Sądu taka sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że uchylonej uchwały nie można już stosować, a zgodnie z jej treścią miała ona wywołać skutki dopiero na dzień 31 sierpnia 2019 r. (data likwidacji jednej z lokalizacji Szkoły Podstawowej Nr 1 w Gniewkowie). Na marginesie zauważyć należy, że Sąd administracyjny jest związany zasadą skargowości i nie może co do zasady podejmować działań z urzędu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, a więc ocenia legalność zaskarżonego aktu i nie może czynić przedmiotem kontroli aktu, na który przysługuje odrębnie skarga. Uchwała podjęta zatem dnia 26 czerwca 2019 r. może podlegać odrębnemu zaskarżeniu na zasadach ogólnych. Skarga na taką uchwałę przysługuje zarówno organowi nadzoru na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g., jak i innym podmiotom na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. W związku z powyższym na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.