II SA/Bd 537/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-07-12

Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Wiesław Czerwiński, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy egzekucyjne prawidłowo ustaliły fakt niewykonania obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty, jeśli skarżący twierdzi, że wiata została rozebrana i w jej miejsce wzniesiono nowy obiekt, a organy nie zweryfikowały tożsamości tych obiektów?
Ratio decidendi
Organy egzekucyjne naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 p.e.a., poprzez brak należytej weryfikacji, czy obiekt istniejący na nieruchomości skarżącego jest tożsamy z obiektem, którego rozbiórkę nakazano. Brak dowodów (np. oględzin, zdjęć) dotyczących pierwotnej wiaty uniemożliwił rozstrzygnięcie, czy obowiązek rozbiórki został wykonany, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący P. R. wniósł skargę na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nieuwzględnieniu zarzutów do postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty. Skarżący twierdził, że obowiązek został wykonany, a w miejscu rozebranej wiaty wzniesiono nowy obiekt pełniący funkcję parasola, który nie jest wiatą w rozumieniu przepisów. Organy egzekucyjne opierały się na oględzinach stwierdzających istnienie obiektu, ale nie zweryfikowały jego tożsamości z pierwotną wiatą.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, i zasądził od Inspektora Wojewódzkiego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lipca 2011 r. sprawy ze skargi P. R. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. z dnia [...], nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Kujawsko – Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (zwany dalej w skrócie "Inspektorem Wojewódzkim"), na podstawie art. 123 w zw. z art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.; zwanej w skrócie "k.p.a."), art. 81 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, zwanej dalej "Prawem budowlanym"), oraz art. 18, art. 23 § 1 i 4 pkt 2, art. 34 § 5 w zw. z art. 121 § 2 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.; zwanej w skrócie "p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego P. R. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. (zwanego dalej "Inspektorem Powiatowym") z dnia [...], nr [...], którym nie uwzględniono zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne w sprawie wyegzekwowania obowiązku dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty położonej na działce przy ul. [...] w T. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia [...], nr [...], Inspektor Powiatowy nakazał inwestorowi – skarżącemu P. R. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty położonej na działce przy ul. [...] w T. W konsekwencji stwierdzenia niewykonania ww. obowiązku Inspektor Powiatowy postanowieniem z dnia [...] nr [...], wszczął w stosunku do skarżącego egzekucję administracyjną oraz nałożył na niego jednorazową grzywnę w celu przymuszenia. W piśmie z dnia 1 grudnia 2010 r., zatytułowanym "zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny" skarżący P. R. podniósł, że wykonał już egzekwowany obowiązek. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Inspektor Powiatowy nie uwzględnił zarzutów wniesionych przez P. R. pismem z dnia 1 grudnia 2010 r. dotyczących prowadzenia w stosunku do niego postępowania egzekucyjnego w administracji. W uzasadnieniu organ egzekucyjny I instancji wskazał, iż podczas oględzin dokonanych w dniu 10 grudnia 2010 r. stwierdzono niewykonanie obowiązku rozbiórki przedmiotowej wiaty. W złożonym zażaleniu skarżący ponownie podniósł, iż egzekwowany obowiązek został przez niego wykonany w styczniu 2010 r., o czym informował Inspektora Powiatowego pismem z dnia 23 lipca 2010 r. Zwrócił uwagę, iż urzędnik przeprowadzający kontrolę w dniu 20 sierpnia 2010 r. nie stwierdził w protokole istnienia jakiejkolwiek wiaty na stanowiącej jego własność działce. Stwierdził ponadto, iż nie poinformowano go o oględzinach mających miejsce w dniu 10 grudnia 2010 r., w związku z czym nie jest mu znany przebieg tej czynności ani dokonane w jej wyniku ustalenia. Przed rozpatrzeniem zażalenia, na zlecenie Inspektora Wojewódzkiego w trybie art. 136 k.p.a. Inspektor Powiatowy przeprowadził oględziny działki przy ul. [...] w T., stwierdzając niewykonanie obowiązku rozbiórki wiaty Do protokołu oględzin z dnia 14 lutego 2011 r. załączono fotografie obiektu istniejącego na działce w dniu oględzin. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Inspektor Wojewódzki wydał wskazane na wstępie postanowienie z dnia [...], nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny II instancji wskazał, że przeprowadzone w dniach 13 stycznia 2010 r., 20 sierpnia 2010 r. oraz 14 lutego 2011r. oględziny potwierdziły fakt nie wypełnienia przez zobowiązanego obowiązku dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty położonej na działce przy ul. [...] w T., który to obowiązek wynika z ostatecznej decyzji Inspektora Powiatowego z dnia [...]. Na ostateczne postanowienie Inspektora Wojewódzkiego P. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając mu naruszenie: – art. 6, 7 i 8 k.p.a. poprzez poczynienie dowolnych, oderwanych od przepisów prawa ustaleń, skutkujących naruszeniem istotnego interesu prawnego strony postępowania i podważeniem jej zaufania do organów Państwa; – art. 33 pkt 1 u.p.e.a. poprzez dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego i domaganie się rozbiórki nowopowstałego obiektu, mimo wykonania nałożonego obowiązku; – art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez m. in. pobieżne rozpatrzenie materiału dowodowego i jego subiektywną interpretację na niekorzyść skarżącego; – art. 68 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że nowopowstały obiekt na działce przy ul. [...] ma tożsame wymiary z obiektem rozebranym, wbrew wynikom pomiarów spisanym przez pracowników Inspektoratu w protokole z dnia 14 lutego 2011 r., wskazującym na znaczne różnice. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zgromadzony przez Inspektora Powiatowego materiał dowodowy potwierdza fakt wykonania nakazanej rozbiórki. Obowiązek rozbiórki został wykonany w dniach pomiędzy 10 grudnia 2009 r. a 10 stycznia 2010 r., w związku z czym prowadzenie egzekucji administracyjnej jest niedopuszczalne. Jednocześnie skarżący zaznaczył, iż w miejscu rozebranej wiaty wzniósł obiekt małej architektury, służący ochronie przed słońcem, deszczem i innymi opadami, a zatem pełniący funkcje parasola. Obiekt ten został wykonany w znacznej części z materiałów pozostałych po rozbiórce wiaty, bez istotnej zmiany ich kolorów i wymiarów. Tylko niektóre elementy zostały usunięte, skrócone lub zmniejszone w ten sposób, aby powstał obiekt lżejszy, nieco mniejszy i niższy, pełniący tylko i wyłącznie funkcję parasola. Pierwotne wymiary wynosiły: 4,0 m x 7,0 m x 2,5 0m, 1.02 m od granicy działki, zaś wymiary nowego obiektu wynoszą: 3,97m x 6,95 m x 2.30 m, 0.95 m od granicy działki. Fakt zmiany wymiarów i lokalizacji nowopowstałego obiektu w stosunku do poprzednio istniejącego został potwierdzony w wyniku pomiarów w czasie przeprowadzonych oględzin. Ponadto skarżący podkreślił, że nowopowstały obiekt nie jest obiektem budowlanym, budynkiem czy budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego, a zatem nie mają do niego zastosowania przepisy dotyczące obowiązku wystąpienia o pozwolenie na budowę czy też obowiązku zgłoszenia budowy. Zdaniem skarżącego powstałe urządzenie jest zgodnie z art. 3 pkt 4 ppkt b i c Prawa budowlanego innym obiektem architektury ogrodowej służącym rekreacji codziennej. Skarżący zarzucił również, że skarżony organ nie dokonał analizy funkcji oraz cech obiektu znajdującego się na jego nieruchomości, co było niezbędne do prawidłowego sklasyfikowania tego obiektu. W opinii inwestora przeprowadzenie takiej analizy skutkowałoby ustaleniem, iż przedmiotowy obiekt nie jest wiatą w rozumieniu definicji zawartej w Załączniku do rozporządzenia w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. W odpowiedzi na skargę Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; zwanej w skrócie "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Celem postępowania egzekucyjnego jest przymusowe wykonanie obowiązków wskazanych w art. 2 p.e.a., które zostały określone w decyzji lub postanowieniu wydanym przez właściwy organ, ewentualnie wynikają wprost z przepisu prawa (art. 3 § 1 p.e.a.). W przedmiotowej sprawie egzekwowany od skarżącego obowiązek wynika z decyzji Inspektora Powiatowego z dnia [...], nr [...], nakazującej skarżącemu rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty położonej na działce przy ul. [...] w T. Wykonanie w całości lub w części obowiązku określonego w tytule wykonawczym może być podstawą zarzutu (art. 33 pkt 1 p.e.a.), który organ egzekucyjny rozpatruje w trybie odrębnego postanowienia. Uznanie zasadności zarzutu skutkować może umorzeniem postępowania egzekucyjnego (art. 34 § 4 p.e.a). Sporną kwestią w kontrolowanej przez Sąd sprawie jest okoliczność, czy doszło do wykonania egzekwowanego obowiązku tj. rozbiórki wiaty, o której mowa w decyzji Inspektora Powiatowego z dnia [...]. Zdaniem Sądu zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie pozwala na rozstrzygnięcie tej kwestii. W toku postępowania skarżący podnosił bowiem, że do dnia 10 stycznia 2010 r. rozebrał wiatę, o której mowa w decyzji z dnia [...], a w jej miejsce wzniósł nowy obiekt, który według niego nie jest wiatą. Organy egzekucyjne stwierdziły w drodze oględzin przeprowadzanych po 10 stycznia 2010 r., iż na nieruchomości skarżącego istnieje obiekt, który uznały za wiatę, jednakże w żaden sposób nie zweryfikowały, czy obiekt ten jest tożsamy z obiektem (wiatą) o której mowa w decyzji z dnia [...] nakazującej rozbiórkę. W szczególności do akt sprawy nie zostały włączone dowody (np. oględziny, zdjęcia) stwierdzające jak wyglądała i gdzie znajdowała się wiata, której rozbiórkę organ winien egzekwować. Nie zostały podważone zatem twierdzenia skarżącego, z których może wynikać ewentualna potrzeba przeprowadzenia nowego postępowania co do nowo powstałego obiektu, przy jednoczesnej konieczności umorzenia postępowania egzekucyjnego odnośnie obiektu, którego rozbiórka została już dokonana. Tym samym organy naruszyły przepis art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 p.e.a. co mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez ustalenie, iż egzekwowany obowiązek został wykonany. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W ponownym postępowaniu organ winien wydać rozstrzygnięcie po uzupełnieniu materiału dowodowego stosownie do powyższych wskazań Sądu. Wobec uwzględnienia skargi Sąd, stosownie do art. 152 p.p.s.a orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku. O kosztach (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., biorąc pod uwagę wysokość wniesionego wpisu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło