II SA/Bd 538/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant asystent sędziego Dawid Myszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. sprawy ze skargi [...]Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynami gry postanawia zawiesić postępowanie. "A" Sp.. z o.o. w W. (dalej też jako "skarżąca" lub "spółka") reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia ... 2015 r., nr ... w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynami gry. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia ... 2014 roku nr ... wymierzającą skarżącej karę pieniężną w wysokości ... złotych z tytułu urządzania gier na automatach do gier poza kasynem gry. Pismem z ... 2015 r. spółka zwróciła się do Sądu z wnioskiem o zawieszenie postępowania. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że wnosi o zawieszenie do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy w sprawie I KZP 6/15 zagadnienia wstępnego skierowanego przez Sąd Okręgowy w Częstochowie, VII Wydział Karny Odwoławczy, rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego skierowanego 24 kwietnia 2015r. przez Sąd Okręgowy w Łodzi, V Wydział Karny Odwoławczy w sprawie V Kz 142/15 oraz do czasu wydania orzeczenia przez Naczelny Sad Administracyjny w sprawie II GSK 686/13, w której NSA wystąpił do Trybunału z pytaniem prawnym. Skarżąca wyjaśniła, że postanowieniem z 15 stycznia 2014r. NSA stwierdził, że jeżeli TK nie podzieli zarzutów postawionych w tym pytaniu (nie stwierdzi niekonstytucyjności wskazanych przepisów), to NSA stanie przed koniecznością dokonania samodzielnej oceny skutku prawnego braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych, które mogłyby doprowadzić do uznania, że nie ma podstaw do odmowy stosowania tych przepisów, mimo niedopełnienie obowiązku notyfikacji. W ocenie spółki z powyższego wynika, że NSA przesądzi kwestię dotyczącą stosowania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które nie zostały notyfikowane. Spółka podkreśliła, że nie budzi wątpliwości, iż nie można różnicować skutków zaniechania obowiązku notyfikacji na gruncie prawa karnego czy prawa administracyjnego, w związku z czym zasadne jest zawieszenie postępowania do momentu podjęcia rozstrzygnięcia przez SN. Dodatkowo spółka zwróciła uwagę, że orzeczenie NSA, które zapadnie w sprawie o sygn. akt II GSK 686/13, po wyroku TK z 11 marca 2015 r. (sygnatura P 4/14), będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, gdyż NSA przesądzi kwestię dotyczącą stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych, które nie zostały notyfikowane. Na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej w T. wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia pytania prawnego Prokuratora Generalnego przez Sąd Najwyższy w sprawie I KZP 10/15 dotyczącego możliwości stosowania przez sądy art. 91 ust. 3 Konstytucji w związku z brakiem notyfikacji przepisów technicznych ustawy o grach hazardowych oraz do czasu uzyskania pisemnego uzasadnienia wyroku NSA z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1296/15 (poprzednia sygn. II GSK 686/13), w której to sprawie NSA zwracał się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem dotyczącym konstytucyjności art. 89 ustawy o grach hazardowych w związku z brakiem notyfikacji. Pełnomocnik podniósł, że Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie V Kz 142/15 postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym tego czy brak notyfikacji przepisów uznanych za techniczne umożliwia różnicowanie skutków prawnych. Pełnomocnik przedłożył także pismo Prokuratora Generalnego z dnia 28 sierpnia 2015 r. dotyczące rozbieżności orzecznictwa sądowego oraz wydruk internetowy postanowienia w sprawie V Kz 142/15 wraz z jego uzasadnieniem zawierającym pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie występuje zagadnienie wstępne, którego uprzednie rozstrzygnięcie może wpływać na wynik postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt I GZ 157/13). Rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi mieć wpływ na wynik danego postępowania w ten sposób, że - jak stanowi przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania". W niniejszej sprawie należy także wyjaśnić, że zgodnie z art. 126 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może zawiesić postępowanie na zgodny wniosek stron. W niniejszej sprawie tego rodzaju zgodność stanowisk stron występuje, gdyż obie strony wyraziły jednakową wolę zawieszenia postępowania. Przechodząc do uzasadnienia zależności rozstrzygnięcia niniejszej sprawy od wyniku innego toczącego się postępowania, należy wskazać, że postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie o sygnaturze V Kz 142/15 zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z następującym pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wykładni przepisów prawa unijnego: "czy przepis art. 8 ustęp 1 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 z późn. zm.) może być interpretowany w ten sposób, że brak notyfikacji przepisów uznanych za mające charakter techniczny dopuszcza możliwość zróżnicowania skutków tj. dla przepisów dotyczących swobód nie podlegających ograniczeniom przewidzianym w art. 36 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej brak notyfikacji skutkować powinien tym, że nie mogą być one stosowane w konkretnej sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia, zaś dla przepisów odnoszących się do swobód podlegających ograniczeniom z art. 36 Traktatu dopuszczalna jest ich ocena przez sąd krajowy, będący jednocześnie sądem unijnym, czy mimo nienotyfikacji są one zgodne z wymogami art. 36 Traktatu i nie podlegają sankcji braku możliwości ich stosowania" oraz zawiesił postępowanie do czasu uzyskania odpowiedzi na pytanie prejudycjalne. W uzasadnieniu postanowienie Sad Okręgowy zwrócił uwagę na konflikt wartości będących przedmiotem ochrony, podkreślając, że z jednej strony dyrektywa 98/34 ma na celu ochronę swobodnego przepływu towarów oraz uprzednią kontrolę o charakterze prewencyjnym, zaś obowiązek notyfikacji stanowi zasadniczy sposób wykonywania tej kontroli (wyrok w sprawie CIA Security International S.A.), z drugiej zaś stosownie do regulacji art. 36 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej dopuszcza się stosowanie zakazów lub ograniczeń przywozowych, wywozowych lub tranzytowych, uzasadnionych względami moralności publicznej, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia i życia ludzi z zastrzeżeniem, iż te ograniczenia i zakazy nie mogą stanowić środka arbitralnej dyskryminacji ani ukrytych ograniczeń w handlu między państwami członkowskimi. W ocenie Sądu Okręgowego zachodzi w związku z tym potrzeba wykładni przepisu art. 8 dyrektywy 98/34 poprzez ustalenie czy dopuszczalne jest takie jego rozumienie, w myśl którego z uwagi na szczególny przedmiot regulacji zezwalający na ograniczenia wynikające z art. 36 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej dopuszcza się zastosowanie testu oceny nienotyfikowanych przepisów z wzorcem ochrony traktatowej, a dopiero w razie negatywnego wyniku takiego testu odmowy zastosowania kwestionowanego przepisu. Jednocześnie Sąd Okręgowy podkreślił, że trudno zaakceptować bez zastrzeżeń bezwarunkowy skutek nienotyfkacji przepisów uznanych następnie za mające charakter techniczny, polegający na automatycznym braku możliwości ich stosowania bez jakiejkolwiek oceny czy mieszczą się one w granicach określonych przepisem art. 36 Traktatu w sytuacji, gdy skutek ten doprowadziłby do całkowicie swobodnej organizacji hazardu bez jakichkolwiek ograniczeń i kontroli. Skutek ten, w razie uznania jego bezwarunkowego charakteru, mógłby również zdestabilizować politykę państwa w przypadku nienotyfikowania przepisów uznanych następnie za techniczne w innych dziedzinach związanych z wymianą towarów i usług mieszczących się w zakresie art. 36 Traktatu. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na nowa linię orzeczniczą Sadu Najwyższego, która od postanowienia z 27 listopada 2014 r. w sprawie III K 55/14 została radykalnie zmieniona w przedmiocie nienotyfikowanych przepisów i odstąpienia od stosowania tych regulacji prawnych przez sądu krajowe. Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy ustawy o grach hazardowych mające charakter techniczny powinny zostać notyfikowane Komisji Europejskiej stosownie do dyrektywy 98/34 WE. Sąd Najwyższy zgodził się z orzecznictwem Trybunały Sprawiedliwości UE, iż brak stosownej notyfikacji wyklucza możliwość stosowania przez sądy krajowe norm prawnych podlegających obowiązkowi notyfikowania. Ponadto SN stwierdził, że sądy powinny zapewnić skuteczność przepisów prawa wspólnotowego i nie oczekiwać na uchylenie sprzecznych z prawodawstwem UE przepisów krajowych, lecz odstąpić od ich stosowania. Należy jednocześnie podnieść, iż 30 września 2015 r. odbędzie się posiedzenie SN w sprawie I KZP 6/15, a 14 października 2015 r. w sprawie I KZP 10/15 na których SN powinien rozpoznać zagadnienia prawne: "czy konsekwencją uznania, że art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, wobec faktu jego nienotyfikowania Komisji Europejskiej, jest brak możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności karnoskarbowej za występek z art. 107 § 1 k.k.s. osób, które prowadzą grę losową, grę na automacie lub zakład wzajemny wbrew zakazom zawartym w tymże przepisie" oraz "czy przepisy art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - dalej "ustawy o grach hazardowych" (Dz. U. z 2015 poz. 612) w zakresie gier na automatach, ograniczające możliwość ich prowadzenia jedynie na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna, są przepisami technicznymi w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998 r., ze zm.), a jeżeli tak to, czy wobec faktu nienotyfikowania tych przepisów Komisji Europejskiej, sądy karne w sprawach o przestępstwo skarbowe określone w art. 107 § 1 k.k.s. uprawnione są, w oparciu o art. 91 ust. 3 Konstytucji, do odmowy ich stosowania jako niezgodnych z prawem unijnym?" Wyjaśnienie powyższych wątpliwości, a w szczególności rozstrzygnięcia przez SN pytania prawnego Prokuratora Generalnego w sprawie I KZP 10/15 oraz uzyskania pisemnego uzasadnienie wyroku NSA z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt. II GSK 1296/15, mają znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, ponieważ postępowanie dotyczy kary pieniężnej nałożonej na spółkę prowadzącą działalność gospodarczą w zakresie gier hazardowych. W ocenie Sądu, opisana kwestia prejudycjalna może mieć bezpośredni wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy, gdyż jak należy podkreślić, rozstrzygnięcie w sprawie I KZP 10/15 dostarczy odpowiedzi w kwestii możliwości stosowania przez sądy art. 91 ust. 3 Konstytucji w związku z brakiem notyfikacji przepisów technicznych ustawy o grach hazardowych, natomiast pisemne uzasadnienie wyroku NSA w sprawie IIGSK 1296/15, którym NSA uchylił wyrok WSA z 14 grudnia 2012 r. (sygn. akt III SA/GL 12113/12), którym to WSA oddalił skargę krakowskiej spółki, podnoszącej m.in. argument braku notyfikacji przepisów technicznych ustawy o grach hazardowych. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż w sprawie przed NSA o sygn. akt II GSK 686/13, po wyroku TK z 11 marca 2015 r. (sygnatura P 4/14), NSA w postanowieniem z 9 czerwca 2015 r. podjął zawieszone postępowanie na skutek wydania ww. wyroku TK. Należy zgodzić się ze skarżąca spółką, iż wydany w sprawie wyrok będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, gdyż NSA przesądzi kwestię dotyczącą stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych, które nie zostały notyfikowane. W związku z faktem, że w niniejszej sprawie obie strony - zarówno skarżąca spółka "A" jak i skarżony organ Dyrektor Izby Celnej złożyły zgodne wnioski o zawieszenie postępowania, niemniej jednak mając na uwadze, iż w sprawie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania także z urzędu, a także względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uznał za właściwe zawiesić postępowanie ze względu na zgodny wniosek stron, na mocy art. 126 P.p.s.a.