II SA/Bd 541/13

WyrokWSA w Bydgoszczy2013-07-10

Skład orzekający: Renata Owczarzak, Anna Klotz, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania zasiłku rodzinnego za okres od 1 listopada do 31 grudnia 2012 r., uwzględniając dochód z roku 2011 i wyrejestrowanie działalności gospodarczej w grudniu 2012 r., mimo że skarżący złożył korektę zeznania podatkowego wykazującą stratę za rok 2011 dopiero wraz ze skargą do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo odmówił przyznania zasiłku rodzinnego za okres od 1 listopada do 31 grudnia 2012 r. Organ był zobowiązany oprzeć się na stanie prawnym i faktycznym istniejącym w dniu wydawania decyzji. Skarżący nie dostarczył organowi dowodów na zmianę sytuacji dochodowej w roku 2011 wynikającą z korekty podatkowej przed wydaniem decyzji, mimo upływu wymaganego terminu. W związku z tym, ustalony dochód z roku 2011 przekraczał ustawowe kryterium dochodowe, a utrata dochodu nastąpiła po okresie, za który wnioskowano o zasiłek.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zasiłek rodzinny wraz z dodatkami. Prezydent Miasta odmówił przyznania zasiłku za okres od 1 listopada do 31 grudnia 2012 r., wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego na podstawie dochodu z roku 2011. Po uchyleniu pierwszej decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydent przyznał zasiłek od stycznia 2013 r., uwzględniając wyrejestrowanie działalności gospodarczej w grudniu 2012 r. jako utratę dochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta. Skarżący w skardze do sądu podniósł, że korekta podatku VAT wpłynie na obniżenie dochodu za rok 2011 do zera, a korekta PIT wykazująca stratę została złożona wraz ze skargą.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lipca 2013 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej sprawy ze skargi K. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami oddala skargę. Skarżący K. I. w dniu [...]r. złożył Prezydentowi Miasta [...] – Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy w Rodzinie wniosek o ustalenie prawa od zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na okres zasiłkowy 2012/2013na dzieci: O., J. i W. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent odmówił przyznania zasiłków oraz dodatków do zasiłku wskazując, że miesięczny dochód w rodzinie wnioskodawcy, w przeliczeniu na jedną osobę miesięcznie, wynosi 656,91 zł, a tym samym przekracza określone przez art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 . Nr 139, poz. 992, z późn. zm., zwanej w skrócie "u.ś.r.") kryterium dochodowe o 117,91 zł. Organ wskazał przy tym, że wykazane przez wnioskodawcę zawieszenie działalności gospodarczej nie może oznaczać utraty dochodu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż stosownie do art. 3 pkt 23f u.ś.r. utrata dochodu to utrata dochodu spowodowana wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. W wyniku odwołania skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (zwane dalej "Kolegium") decyzją z dnia [...] r. uchyliło decyzję Prezydenta i przekazała mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że konieczne jest ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności wobec przedstawienia wraz z odwołaniem dokumentu wskazującego, że skarżący wyrejestrował działalność gospodarczą. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent decyzją z dnia [...] odmówił przyznania świadczeń rodzinnych na dzieci wnioskodawcy: O. J. I., J. K. I. i W. N. I. – w okresie od 1 listopada do 31 grudnia 2012 r. Jednocześnie organ przyznał zasiłek rodzinny na ww. dzieci w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 31 października 2013 r., a ponadto przyznał dodatki z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz dodatek z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej. Prezydent ustalił, że miesięczny dochód w rodzinie wnioskodawcy za rok 2011, w przeliczeniu na jedną osobę miesięcznie, wynosi 656,91 zł, a tym samym przekracza ustawowe kryterium, co skutkowało odmową przyznania zasiłku jak w pkt 1 decyzji (tj. na okres od 1 października do 31 grudnia 2013 r.). Prezydent ustalił także, że skarżący wyrejestrował działalność gospodarczą w dniu 5 grudnia 2012 r., a tym samym stosownie do art. 3 pkt 23f u.ś.r. nastąpiła utrata dochodu z roku 2011 r. Stosownie do art. 24 ust. 6 u.ś.r. w razie utraty dochodu prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku. Skarżący spełniała zatem warunki otrzymania zasiłku rodzinnego od stycznia 2013 r. Odwołując się od tej decyzji skarżący podniósł, że dochód, z którego obliczany jest zasiłek rodzinny obejmuje rok 2011, a od stycznia do grudnia 2012 r. nie osiągnął żadnych dochodów. Ponadto w wyniku kontroli urzędu skarbowego w styczniu 2013 r. została zakwestionowana stawka VAT na fakturach wystawianych w związku z jedną z budów prowadzonych przez skarżącego. W konsekwencji koniecznej korekty dochód za rok 2011 zmaleje do zera albo będzie wykazana strata. Wskazał, że korektę PIT będzie mógł dostarczyć niezwłocznie po otrzymaniu wszystkich dokumentów pokontrolnych z urzędu skarbowego. W wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], podzielając ustalenia i poglądy prawne organu I instancji, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z dnia [...]r. W skardze do sądu administracyjnego K. I. wniósł o przeprowadzenie postępowania w związku z odmową przyznania mu zasiłku na okres od 1 listopada 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. Podniósł, że Kolegium nie odniosło się do podnoszonej przez niego okoliczności tj. konieczności korekty podatku VAT, która będzie skutkowała obniżeniem dochodu za rok 2011. Natomiast od daty złożenia odwołania pojawiła się nowa okoliczność, tj. skarżący złożył korektę zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (straty) za rok 2011 (PIT 36L), w której wykazał za rok 2011 stratę. Wobec tego dochód na jednego członka rodziny w roku 2011 wynosił 0 zł. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, nie wkraczając przy tym w uprawnienia organów administracji do orzekania bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie może zatem – jak wnosi o to skarżący – "przeprowadzić w tej sprawie postępowania" tj. nie może rozstrzygnąć sprawę tak, jak czyniłby to organ. Badając natomiast postępowanie organów administracji w sposób, w jaki Sąd władny jest to uczynić, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie uchybia prawu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 539 zł (por. § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych; Dz. U. z 2012 r. poz. 959). Przyznanie skarżącemu zasiłku rodzinnego na dzieci wymagało zatem ustalenia, czy spełniony jest powyższy wymów ustawowy. Należy przy tym zaznaczyć, że orzekając organ administracji jest zobowiązany wydawać decyzję wg stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydawania decyzji. Jest to o tyle istotne, że w dniu wydawania zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze dysponowało udokumentowanymi informacjami o dochodzie skarżącego w roku 2011 oraz o wyrejestrowaniu przez niego działalności gospodarczej z dniem 5 grudnia 2011 r. Natomiast wbrew zapowiedziom skarżącego nie dostarczył on organowi dowodów odnośnie zmiany jego sytuacji dochodowej w roku 2011 wskutek korekty będącej wynikiem kontroli podatkowej przeprowadzonej w jego firmie – pomimo że pomiędzy wniesieniem odwołania (7 marca) a wydaniem decyzji (17 kwietnia) upłynął ponad miesiąc tj. okres w jakim zgodnie z art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego organ był zobowiązany rozpatrzyć sprawę. Takie dokumenty skarżący złożył dopiero wraz ze skargą skierowaną do sądu administracyjnego. W tej sytuacji zgodnie z prawem tj. zgodnie z art. 3 pkt 2a u.ś.r. organ ustalił przeciętny miesięczny dochód członka rodziny skarżącego w oparciu o zgromadzone w postępowaniu dokumenty, przyjmując za dochód – dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy tj. w roku 2011 r. Tak ustalony przeciętny miesięczny dochód członka rodziny wynosi 656,91 zł a więc przekracza ustawowe kryterium dochodowe tj. kwotę 539 zł, co uniemożliwia przyznanie świadczenia. Jednocześnie organ uwzględnił, iż skarżący wyrejestrował działalność gospodarczą z dniem 5 grudnia 2012 r., co stosownie do art. 3 pkt 23 lit. f) u.ś.r. jest utratą dochodu. Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 6 u.ś.r. w razie utraty dochodu prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku. W tej sytuacji w dacie wydania decyzji słuszne było rozstrzygnięcie organu, iż skarżący spełniała warunki otrzymania zasiłku rodzinnego od stycznia 2013 r., a w konsekwencji zgodna z prawem była odmowa przyznania zasiłku w okresie od 1 listopada do 31 grudnia 2012 r. i przyznanie zasiłku za okres po 1 stycznia 2013 r. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło