II SA/Bd 541/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zespół A od postanowienie Kurator Oświaty z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej [...] postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 4 marca 2021 r. Zespół A (dalej skarżąca, strona) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na postanowienie Kurator Oświaty z [...] grudnia 2020 r., nr [...] Kurator Oświaty, który pozytywnie zaopiniował zamiar likwidacji Szkoły Podstawowej [...] z dniem [...] sierpnia 2021r. W zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniu zostało zawarte pouczenie, iż na postanowienie przysługuje stronie zażalenie do Ministra Edukacji Narodowej w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia, za pośrednictwem [...] Kuratora Oświaty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej: "P.p.s.a.", warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Dopiero wskutek złożenia przysługującego stronie środka odwoławczego uzyskuje ona prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia wydanego po jego rozpatrzeniu (p. T. Woś "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wyd. LexisNexis, Warszawa, 2005 r., str. 239). Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Z treści tego artykułu wynika jednoznacznie, że dotyczy on przypadku w którym organ wydał decyzję, a nie postanowienie. Nie uprawnia on zatem do wniesienia skargi na postanowienie, od którego przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Co więcej, regulacje p.p.s.a. nie zawierają norm umożliwiających stosowanie przepisów o zaskarżeniu decyzji odpowiednio do postanowień. Tym samym nie istnieją przepisy, które umożliwiają w opisanej sytuacji rezygnację z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. postanowienia WSA w Warszawie z 12.02.2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 130/19, czy postanowienie WSA we Wrocławiu II SA/Wr 124/19). Podkreślić należy także, że wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w przywołanym wyżej art. 52 § 2 P.p.s.a. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że Sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania. Zasada dwuinstancyjności daje natomiast stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Rangę tej zasady potwierdza art. 78 Konstytucji RP, w myśl którego "każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji". Zgodnie z omówioną wyżej zasadą dwuinstancyjności postępowania, stosownie do art. 127 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – zwanej dalej: "K.p.a.", od decyzji wydanej w pierwszej instancji, organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże w strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, przy czym do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań (art. 127 § 3 K.p.a.). Przytoczone regulacje mają istotne znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem wydanie postanowienia przez kuratora oświaty powoduje że od tego orzeczenia, zgodnie z zawartym w nim pouczeniem, przysługiwało zażalenie w myśl art. 89 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 910 ze zm.) do Ministra Edukacji Narodowej. Dopiero tak wydane postanowienie może być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła ze skargą na postanowienie Kurator Oświaty z [...] grudnia 2020 r., nr [...] Kurator Oświaty w przedmiocie opinii w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej [...] z dniem [...] sierpnia 2021r. Od zaskarżonego postanowienia, zgodnie z pouczeniem, przysługiwało skarżącej prawo złożenia zażalenia, który wnosi się do Ministra Edukacji Narodowej w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Kurator Oświaty natomiast działał w niniejszej sprawie jako organ I instancji i stąd też od wydanego postanowienia przysługiwało stronie prawo wniesienia zażalenia. Zaskarżając postanowienie organu I instancji, nie został spełniony formalny warunek wniesienia skargi do sądu. Powyższe skutkuje niedopuszczalnością merytorycznego rozpoznania skargi. O powyższym Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.