II SA/Bd 542/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005r. sprawy ze skargi Jacka Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie wymeldowania oddala skargę Burmistrz Miasta i Gminy w N. orzekł w drodze decyzji z [...] 2001 r. [...] o wymeldowaniu Jacka Z. z miejsca pobytu stałego znajdującego się przy ul. [...] w N. Rozstrzygnięcie zapadło w postępowaniu wszczętym przez Jolantę i Krzysztofa S., właścicieli budynku przy ul. [...], którzy motywowali swój wniosek faktem nie przebywania Jacka Z. w miejscu stałego zameldowania od 3 listopada 2000 r. oraz brakiem osobistych przedmiotów, rzeczy pod wskazanym adresem. Organ administracji przeprowadzając postępowanie administracyjne nie zdołał również ustalić miejsca, w którym wymieniony posiada swoje centrum życiowe, toteż przyjmując, iż Jacek Z. nie przebywa w miejscu stałego zameldowania powyżej 6 miesięcy i brak jest ustaleń co do nowego miejsca pobytu – orzeczono o jego wymeldowaniu z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż ze względu na niemożność ustalenia miejsca pobytu stałego Jacka Zimnego, zgodnie z art. 34 § 1 K.p.a., na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w N. z [...] 2001 r. ustanowiono dla niego kuratora w osobie Zofii K. dla ochrony jego praw w toczącym się postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie. Postanowieniem z [...] 2004 r. Burmistrz Miasta i Gminy N. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z wnioskiem Jacka Zimnego, wznowił postępowanie w sprawie wymeldowania, zakończonego ostateczną decyzją z [...] 2001 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano na podniesiony przez pełnomocnika zarzut braku udziału strony bez swojej winy w postępowaniu administracyjnym ponieważ uchybiono obowiązkowi zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania. Na mocy decyzji z [...] 2004 r. nr [...] organ administracji umorzył wznowione postępowanie powołując się na art. 148 K.p.a. tj. wystąpienie ze stosownym wnioskiem z przekroczeniem ustawowego, miesięcznego terminu od momentu powzięcia wiadomości o przyczynie uzasadniającej wznowienie postępowania. Zdaniem organu na ten fakt wskazywałyby oświadczenia Jacka Z. i jego ojca Floriana z [....] 2004 r., w których przyznają, iż wiedzę na temat wymeldowania powzięli w styczniu 2002 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Jacek Z. zarzucając organowi błędne ustalenia w zakresie wystąpienia okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania z powodu przekroczenia terminu określonego art. 148 K.p.a. Jego zdaniem fakt powzięcia wiadomości o skutkach przedmiotowej decyzji (podczas starań o wydanie dowodu osobistego) nie jest równoznaczny z wymaganą przywołanym wyżej przepisem koniecznością zdobycia wiedzy o treści samej decyzji a ten fakt nastąpił dopiero [...] 2004 r. podczas przeglądania akt przez pełnomocnika. Wojewoda [...] orzekając w trybie odwoławczym, decyzją z [...] 2004 r. nr [...] orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, podzielając tym samym argumentację odwołania. W wyniku przeprowadzonego ponownie postępowania Burmistrz Miasta i Gminy N. w dniu [...] 2004 r. podjął decyzję nr [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej z [....] 2001 r. o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego Jacka . Mimo przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego, na które złożyły się m.in. zeznania świadków, zdaniem organu ustalono ponad wszelką wątpliwość okoliczność nie zamieszkiwania i braku pobytu Jacka Z. w miejscu zameldowania na pobyt stały. Wskazano, iż decyzje o wymeldowaniu wydane na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001, Nr 87, poz. 960 ze zm.) mają zawsze charakter wtórny do zaistniałych już wcześniej okoliczności faktycznych uzasadniających wymeldowanie. Celem tych decyzji jest likwidacja powstałych fikcji meldunkowych polegających na uzgodnieniu stanu ewidencji z istniejącym stanem faktycznym. Organ podkreślił też, że stwierdzone uchybienie formalne w postaci braku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania w sprawie wymeldowania, wobec zgromadzonego materiału dowodowego, nie miałoby wpływu na wynik sprawy i w wyniku wznowienie postępowania mogłaby zapaść jedynie decyzja o treści tożsamej do tej z [...] 2001 r. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik strony podniósł zarzut jej sprzeczności z prawem oraz materiałem zebranym w sprawie, wskazując na tendencyjność zeznań świadków oraz błędną interpretację art. 151 K.p.a. Jego zdaniem stanowisko organu jest błędne ponieważ celowo pomylił przyczynę i skutek przyjmując jako argument przemawiający za wymeldowaniem Jacka Z. konieczność uzgodnienia stanu ewidencji ze stanem faktycznym, nie biorąc jednocześnie pod uwagę faktu, że przyczyną nie przebywania w/w w N. przy ul. [...] jest właśnie jego wymeldowanie dokonane decyzją z [...] 2001 r. Decyzją z dnia [...] 2004 r. Nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji podnosząc, iż organ I instancji nie może nie zająć stanowiska co do wniosku pełnomocnika strony z [...] 2004 r. o wznowienie postępowania, wziąwszy pod uwagę możliwość zaistnienia przesłanki braku udziału strony bez własne winy w toczącym się postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.). Występujący brak w zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego – nie doręczenie Jackowi Zimnemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania meldunkowego, uniemożliwia stwierdzenie ponad wszelką wątpliwość zachowania w stosunku do strony wymogu proceduralnego, o którym stanowi art. 61 § 4 K.p.a. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji zapadła decyzja z [...] 2001 r. nr [...] o odmowie uchylenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w N. z [...] 2001 r. o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego Jacka Z. Wskazano, iż ze względu na powszechną dostępność akt dla zainteresowanych osób mogło dojść do zgubienia zwrotnego potwierdzenia odbioru (lub nie) zawiadomienia o wszczęciu postępowania, tym samym nie można czynić zarzutu, że przesyłki tej nie wysłano. Zdaniem organu to właśnie niemożność doręczenia przesyłki stronie stanowiła powód wystąpienia do Policji o zweryfikowanie tego faktu oraz ustanowienie w dalszym postępowaniu kuratora dla ochrony interesów nieobecnego wyczerpując w ten sposób obowiązek wynikający z art. 61 § 4 K.p.a. Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzucono organowi nie zachowanie wymaganego art. 61 § 4 K.p.a. w postępowaniu administracyjnym oraz opieranie twierdzeń na własnych opiniach, wrażeniach a nie na dowodach, wydał decyzję z [...] 2005 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego nie można zarzucić przeprowadzonemu postępowaniu braków w zakresie nieprawidłowej reprezentacji strony bowiem nieznanego z miejsca pobytu Jacka Z. reprezentował kurator. Strony brały czynny udział w postępowaniu, miały dostęp do akt sprawy, możliwość zgłaszania wniosków dowodowych wobec czego nie można zgodzić się z zarzutem odwołującego o tendencyjności postępowania czy też uwzględnianiu jedynie interesu strony przeciwnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] 2005 r., zarzucając rażące naruszenie art. 151 K.p.a. pierwszej z nich oraz naruszenie art. 39, 61 § 4 i 109 § 1 K.p.a. Zdaniem skarżącego organy administracji dokonując ustalenia stanu faktycznego sprawy, wybiórczo odnoszą się do określonych faktów zarówno z czasu postępowania o wymeldowanie z tymi, które miały miejsce podczas postępowania wznowieniowego. Wskazuje na pozorność działań organów w zakresie przestrzegania procedury i materialnego prawa administracyjnego co w konsekwencji doprowadziło do niezgodnych z rzeczywistością ustaleń stanu faktycznego sprawy. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zakres właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 12690), który w § 2 stanowi, iż Sąd sprawuje kontrolę zaskarżonych rozstrzygnięć pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że rozpatrując skargę na decyzję wydaną w trybie wznowienia postępowania, Sąd bada prawidłowość postępowania administracyjnego w zakresie ustalenia występowania określonych przesłanek uzasadniających wznowienie a następnie czy ocena właściwego organu administracji odnośnie skutków ustalonego stanu faktycznego jest zgodna z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Określone w art. 145 § 1 przesłanki zastosowania nadzwyczajnego trybu postępowania jakim jest jego wznowienie określone zostały w sposób enumeratywny i obligatoryjny. Oznacza to, że możliwość wzruszenia decyzji w tym nadzwyczajnym trybie z powodu wystąpienia którejś z istotnych wad postępowania określonych powyższym przepisem, ograniczona jest do wyraźnie wskazanych przypadków bez możliwości zastosowania uznania administracyjnego przy ich stosowaniu. Wznowione postępowanie prowadzi więc do ponownego rozpatrzenia sprawy celem sprawdzenia, czy którakolwiek z wad postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie, postanowieniem z [...] 2001 r. doszło do wznowienia postępowania administracyjnego ze względu na brak udziału strony bez swojej winy w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego Jacka Z., zakończonego decyzją ostateczną Burmistrza Miasta i Gminy N. z [...] 2001 r. Zakwestionowany przez skarżącego element postępowania dotyczący nie zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, początkując postępowanie wznowieniowe, doprowadził również do kolejnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy pod kątem wpływu dostrzeżonej wady postępowania na treść orzeczenia. Przyznać należy, że określona wyżej implikacja wynikająca wprost z art. 149 § 2 K.p.a. nie została w sposób wyraźny zaakcentowana w uzasadnieniu poszczególnych rozstrzygnięć zapadłych w wyniku wznowienia tego postępowania. Powyższa interpretacja jest również zgodna z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z 8 czerwca 2001 r. sygn. akt SA 420/01 uznał, iż stwierdzenia, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 kpa i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 kpa. Odnosząc się do zarzutu skargi odnośnie braków, tendencyjności tudzież pozornego działania organów administracji przeprowadzających postępowanie dowodowe w sprawie meldunkowej Jacka Zimnego, to uznać należy, że nie zasługują one na uznanie. W przedmiotowej sprawie organu I instancji, przeprowadził postępowania w celu ustalenia, czy zaistniała wskazana we wniosku o wznowienie podstawa z art. 145 § 1 pkt 4 kpa., a ustalenia te znajdują oparcie w materiale dowodowym sprawy. Zarzut pozbawienia strony możności czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym nie może być uznany za zasadny w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym działał kurator ustanowiony przez sąd po uprawdopodobnieniu, że miejsce pobytu skarżącego nie jest znane. Przewidziane wart. 34§ 1 kpa wystąpienie organu administracji do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej odnosi się do sytuacji, w której strona postępowania opuściła miejsce stałego zamieszkania i nie jest znane jej miejsce pobytu. Warunkiem ustanowienia kuratora jest zatem nieznajomość miejsca zamieszkania strony, co powoduje niemożność doręczenia jej zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego. W sytuacji, gdy -jak wynikało z ustaleń policji- skarżący nie przebywał pod adresem zameldowania i brak było informacji o jego aktualnym miejscu pobytu, organ miał podstawy do wystąpienia a wnioskiem o ustanowienie dla strony kuratora. W szczególności potwierdzenie nieobecności skarżącego w miejscu zamieszkania i niemożności ustalenia jego aktualnego miejsca pobytu oparte zostało o informację zawartą w piśmie Komendy Powiatowej Policji w N. z dnia [...] 2001r. -k.5 akt administracyjnych. O prawidłowości ustaleń policji przesądzały również dowody przeprowadzone w sprawie przez organ I instancji w postępowaniu o wymeldowanie, z których wynikało, ze skarżący w okresie wszczęcia postępowania w przedmiocie wymeldowania nie przebywał pod adresem zameldowania, a jego miejsce pobytu nie było znane. Organ miał zatem podstawy, by wystąpić do właściwego sądu o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu. Wystąpienie z takim wnioskiem przez organ, a w konsekwencji ustanowienie kuratora dla skarżącego poprzedzone zostało próbą ustalenia miejsca pobytu strony postępowania. Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.