II SA/Bd 546/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. B.O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 22 lipca 2014 r. oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy uznając, że skarżąca nie wykazała spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, w szczególności braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W dniu 11 sierpnia 2014 r. skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca, zatem obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącą formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca uzyskuje miesięcznie dochód ze stosunku pracy w wysokości [...] zł brutto. Oświadczyła, że ma na utrzymaniu syna w wieku szkolnym i zajmują mieszkanie o powierzchni [...] m2. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Skarżąca wskazała, że miesięcznie ponosi następujące wydatki: kredyt hipoteczny [...] zł, czynsz [...] zł, energia [...] zł, gaz [...] zł, telefon [...], Internet [...] oraz wyżywienie [...] zł. Oświadczyła także, otrzymuje pomoc finansową od matki. Zwrócić uwagę należy, że zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, jednakże jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, i którym mowa w art. 252 § 2 p.p.s.a. okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona skarżąca jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z powyższym na podstawie zarządzenia Sędziego z dnia 20 sierpnia 2014 r. skarżąca została wezwana do wykazania rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej poprzez nadesłanie następujących dokumentów i oświadczeń: 1/ aktualnych dokumentów wykazujących wysokość uzyskiwanych przez stronę skarżącą oraz osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym dochodów z tytułu: umowy o pracę, diet, stypendiów, renty, emerytury, najmu, dzierżawy, prac dorywczych lub sezonowych, działalności gospodarczej, rolniczej, stażu itp.; 2/ oświadczenia o łącznej wysokości przeciętnych comiesięcznych wydatków związanych wyłącznie z koniecznym utrzymaniem strony skarżącej i ewentualnie rodziny oraz ponoszonych i udokumentowanych opłat związanych z domem takich jak: czynsz, energia elektryczna, gaz, opał itp.; 3/ wskazania i udokumentowania wysokości rat spłacanych kredytów; 4/ oświadczenia czy strona skarżąca lub osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są posiadaczami pojazdów mechanicznych, jeżeli tak to należy wskazać rok produkcji, markę oraz wartość pojazdu a także przeciętną miesięczną wysokość wydatków związanych z użytkowaniem pojazdu, 5/ oświadczenia o stanie cywilnym skarżącej, 6/ wskazania i udokumentowania wysokości otrzymywanych alimentów, 7/ wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. 8/ potwierdzone przez właściwy US pełne kopie zeznań podatkowych skarżącej za ostatnie dwa lata Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 8 września 2014 r. (k. 39 akt sądowych). Termin do jego wykonania upłynął z dniem 15 września 2014 r. W wyznaczonym terminie skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów. Analiza informacji dotyczących sytuacji rodzinnej i finansowej strony, zawartych jedynie w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie pozwala na przyjęcie, że skarżąca wyjaśniła okoliczności uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy. Ilość posiadanych informacji jest przede wszystkim zbyt mała, a same informacje zbyt ogólne do rzetelnego rozpoznania wniosku. Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i stanowi instytucję przyznawaną wyjątkowo i w szczególnych okolicznościach – przy czym – jak już wskazano na wstępie, okoliczności te muszą zostać przedstawione i udokumentowane przez stronę domagającą się przyznania prawa pomocy. Skarżąca natomiast, zdaniem Sądu, składając wniosek o przyznanie jej prawa pomocy, nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu, tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, samotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie nie sposób ocenić, czy taka sytuacja występuje. Skarżąca, bowiem nie skorzystała z możliwości przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową. Nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających jej comiesięczne wydatki. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie posiadanych informacji uznać należy, iż skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania, co jest przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.