II SA/Bd 547/24

WyrokWSA w Bydgoszczy2024-10-30

Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Grzegorz Saniewski, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy inspekcji sanitarnej prawidłowo rozpoznały chorobę zawodową, opierając się na niepełnym materiale dowodowym, w szczególności pomijając dokumentację medyczną z lat 2010-2019, która została załączona do skierowania na badania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Organy nie dysponowały całością dokumentacji medycznej, co uniemożliwiło im rzetelną ocenę formalnej prawidłowości orzeczeń lekarskich i materiału dowodowego. Brak uwzględnienia spornej dokumentacji stanowił naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u E. K., nauczycielki, u której podejrzewano przewlekłą chorobę narządu głosu spowodowaną nadmiernym wysiłkiem głosowym. Organy inspekcji sanitarnej wydały decyzje odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy, które nie stwierdziły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Skarżąca zarzuciła nieprzeanalizowanie całości dokumentacji medycznej, w tym badań z lat 2010-2019, które zostały załączone do skierowania na badania, a które zaginęły w aktach sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2024 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] grudnia 2021 r. [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2021 r. nr [...]. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Inowrocławiu (PPIS) decyzją z 8 października 2021 r. nr [...], nie stwierdził u E. K. (skarżącej) choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że decyzję wydano na podstawie orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Bydgoszczy (WOMP) z dnia 22 czerwca 2021 r., nr 07/2021 i orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi (IMP), nr NKPCHZA/151/2021, z dnia 10 września 2021 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz opracowanej przez organ I instancji oceny narażenia zawodowego. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy (PWIS) decyzją z 2 grudnia 2021 r. nr 29/2021, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca swoją pracę zawodową rozpoczęła 1 września 19[...] r. w Szkole Podstawowej w B. na stanowisku nauczyciela w wymiarze pełnego etatu. Skarżąca była aktywna zawodowo do dnia przejścia na emeryturę, tj. 31 sierpnia 20[...] r. Do jej obowiązków na stanowisku nauczyciela należało m.in. prowadzenie zajęć z realizacją podstawy programowej, prowadzenie i dokumentowanie zajęć w klasach 1-3, prowadzenie wychowawstwa klasy, organizowanie i uczestnictwo w wycieczkach klasowych, uczestniczenie w naradach pedagogicznych, prowadzenie kółek zainteresowań, pełnienie dyżurów na korytarzu i boisku, pełnienie obowiązków Wicedyrektora Szkoły. Skarżąca brała także czynny udział w organizowaniu imprez w szkole, a także prowadziła zebrania z rodzicami. Zdaniem organu odwoławczego obie jednostki orzecznicze wydały spójne orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, jednoznacznie wykluczając u skarżącej chorobę zawodową pod postacią przewlekłych chorób narządu głosu spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym. PWIS wskazał, że w orzeczeniu lekarskim WOMP rozpoznano u skarżącej [...], natomiast opisywana poprzednio [...] nie ma etologii zawodowej. Z kolei IMP rozpoznał u odwołującej przewlekły, niewielkiego stopnia [...], przy czym badanie laryngologiczne i foniatryczne przeprowadzone podczas hospitalizacji w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi nie wykazały zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy i nie dały podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Akcentując znaczenie orzeczenia lekarskiego jako dowodu specjalistycznego w postępowaniu w przedmiocie choroby zawodowej organ wskazał, że o ile organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz jednostki orzecznicze nie kwestionują wieloletniego narażenia zawodowego pacjentki, to sam fakt wykonywania pracy związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym nie stanowi podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby o etiologii zawodowej. Jednostki chorobowe rozpoznane u pacjentki nie figurują zaś w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1367 – dalej "rozporządzenie"). W ocenie PWIS brak było podstaw do wydania decyzji w oparciu o art. 5 pkt 4a ustawy z dnia z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 195 – dalej "u.p.i.s.") w zw. z art 2351 i 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1320 – dalej "k.p."). E. K. w skardze na powyższą decyzję do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzuciła m.in. różnice w rozpoznaniu jednostek chorobowych przez jednostki orzecznicze I i II stopnia, nieprzeanalizowanie całości dokumentacji medycznej dołączonej do zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej. Podniosła, że badania w przedmiocie choroby zawodowej przeprowadzono u niej dopiero po dwóch latach od ustania czynników szkodliwych i uciążliwych narażenia zawodowego. W dalszych pismach procesowych skarżąca uzupełniła argumentację skargi wskazując m.in. że orzeczenie lekarskie WOMP zostało wydane w po upływie dwóch lat od zakończenia przez skarżącą pracy zawodowej (21 czerwca 20[...] r.), przy czym lekarz nie wykorzystał innej dokumentacji medycznej z okresu dwóch lat od daty zakończenia pracy zawodowej, opierając się jedynie o własne badania. W ocenie skarżącej z tego powodu, w świetle § 1 ust. 1 pkt 2 brak było upoważnienia do wydania orzeczenia o rozpoznaniu lub braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Zarzuciła, że PPIS nie wykorzystał dodatkowych instrumentów prawnych w celu uzupełnienia materiału dowodowego w postaci dokumentacji medycznej przedłożonej przez skarżącą, która w jej ocenie przeczy stanowisku jednostek orzeczniczych oraz organów, że aktualnie istniejące dolegliwości związane z narządem głosu nie mają charakteru choroby zawodowej. Wyrokiem z 29 czerwca 2022 r. sygn. II SA/Bd 127/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił ww. skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skoro jednostki orzecznicze I i II stopnia zgodnie nie rozpoznały u skarżącej choroby zawodowej narządu głosu wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeniu (zmian patologicznych w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią), to wykluczało to zajęcie przez organy administracji sanitarnej stanowiska, co do charakteru występującego u skarżącej schorzenia ([...]). W ocenie Sądu legalności zaskarżonej decyzji nie podważają zarzuty skargi, co do tego, że decyzja została wydana w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz że pomiędzy orzeczeniami ww. placówek medycznych zachodzą rozbieżności. Sąd przywołał, że skarżąca w piśmie z dnia 9 marca 2022 r. skierowanym do Sądu wskazała, iż do złożonego w dniu 10 października 2019 r. skierowania na badania, w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, dołączono dokumentację medyczną, w tym wyniki badań laryngoskopowych oraz dokumentację medyczną poradni foniatrycznych w B. i T., jednakże zarówno w aktach administracyjnych jak i sądowych brak jest tych materiałów. Sąd stwierdził, że dla rozpoznania sprawy nie ma to większego znaczenia, a poza tym skarżąca tę kwestię podniosła dopiero po złożeniu skargi do Sądu, trudno zatem przyjąć, by materiał dowodowy sprawy był niepełny. Sąd wskazał, że powoływanie się przez skarżącą na etapie postępowania sądowego na badania dotyczące diagnozy jej stanu zdrowia nie mogły być brane pod uwagę przede wszystkim dlatego, iż powoływanie się na badania przeprowadzone w innych placówkach służby zdrowia nie stanowią potwierdzenia wystąpienia choroby zawodowej. W ocenie Sądu opinia innej jednostki medycznej nie może być uznawana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych do stwierdzenia choroby zawodowej. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 listopada 2023 r. o sygn. II GSK 46/23, uwzględniając skargę kasacyjną skarżącej uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. NSA za zasadny uznał zarzut skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 133 § 1 w zw. z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 329) wskutek przekazania przez organ Sądowi I instancji niepełnego materiału dowodowego i brak działań WSA w celu go uzupełnienia, a w konsekwencji orzekanie przez WSA na podstawie materiału nie obejmującego wyników badań specjalistycznych z okresu od 29 marca 2010 r. do 19 września 2019 r., załączonych do skierowania skarżącej na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. Po przywołaniu treści § 4 ust. 1, § 6 ust. 1 oraz § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia NSA stwierdził, że o ile co do zasady orzeczenie lekarskie jest wiążące dla organów w zakresie poczynionych w nim ustaleń dotyczących stwierdzonego schorzenia, to organ nie jest zwolniony od oceny całości materiału dowodowego w sprawi, a więc spójności orzeczenia z pozostałymi dowodami. W ocenie NSA sąd I instancji błędnie odrzucił możliwość kontroli przez organ, czy podczas wydawania orzeczenia lekarskiego rozpatrywano dokumentację medyczną dotyczącą badanego, załączoną do akt sprawy, co wynika z § 6 i § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia. Wskazał, że w aktach sprawy brak jest dokumentacji medycznej, którą wskazano jako załącznik do skierowania skarżącej na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, w postaci dowodów z lat 2010 do września 2019 r. dotyczących zgłaszanej choroby. Wobec tego w ocenie NSA powstały uzasadnione wątpliwości, czy ze wspomnianą dokumentacją zapoznano się i rozważano ją podczas wydawania orzeczeń lekarskich przez lekarzy z jednostki orzeczniczej I stopnia, jak i II stopnia, i czy organy przy ocenie materiału dowodowego (§ 8 ust. 1 ww. rozporządzenia) uwzględniły sporną dokumentację. WSA nie prześledził i nie ocenił, czy rozważono ww. dokumentację zarówno przy wydawaniu obu orzeczeń lekarskich, jak i przy wydawaniu obu decyzji, przedwcześnie zajmując stanowisko, że dokumentacja ta nie miała większego wpływu na wynik sprawy, a wręcz uznając, że była nieprzydatna. W ocenie NSA stanowisko skarżącej co do potrzeby uwzględnienia dokumentacji lekarskiej nie było także spóźnione, skoro Sąd I instancji miał obowiązek orzekania na podstawie całości akt, a sporne dokumenty miały zostać złożone w postępowaniu administracyjnym (załączone do skierowania na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej). W reasumpcji NSA wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA na podstawie akt administracyjnych zbada, czy orzeczenia lekarskie oraz zaskarżone rozstrzygnięcia organów Inspekcji Sanitarnej zostały wydane w oparciu o całokształt materiału dowodowego, z uwzględnieniem dokumentacji dołączonej do skierowania skarżącej na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z 10 października 2019 r. oraz dołączonej do wniosku z 10 lipca 2021 r. o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzecznicza II stopnia, a także mając na uwadze ocenę odnośnie zasad postępowania w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – dalej "p.p.s.a."), doprowadziła Sąd do stanowiska, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu procesowemu i materialnemu w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi. Przedmiotowa sprawa rozpoznawana jest ponownie, po uchyleniu poprzednio wydanego wyroku tutejszego sądu z 29 czerwca 2022 r. (sygn. II SA/Bd 127/22) wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2023 r. sygn. II GSK 46/23 i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania . Zgodnie z treścią art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis ten w istotny sposób determinuje zakres ocen prawnych możliwych do dokonywania przez Sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu traci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli spowoduje to, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, jak również w przypadku zmiany istotnych okoliczności faktycznych, które powstały po wydaniu orzeczenia. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zaistniała. Sąd orzekający w sprawie niniejszej nie może zatem wyrazić oceny prawnej niezgodnej z wyrażoną www. wyroku NSA, a sprawa ze skargi E. K. winna zostać ponownie rozpoznana z pełnym uwzględnieniem stanowiska wyrażonego w ww. wyroku. Rozpoznawana sprawa dotyczy zgodności z prawem rozstrzygnięć organów inspekcji sanitarnej stwierdzających brak zaistnienia u skarżącej choroby zawodowej w postaci - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Zgodnie z art. 235ą Kodeksu pracy (publ. jak wcześniej wskazano) za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Stosownie do tego przepisu o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zatem zachowanie dwóch przesłanek: zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (publ. jak wcześniej wskazano) oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Jak stanowi z kolei art. 235˛ Kodeksu pracy, rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób. Przepis ten określa więc trzecią przesłankę stwierdzenia choroby zawodowej: udokumentowanie objawów chorobowych w oznaczonym okresie. W postępowaniu w przedmiocie choroby zawodowej orzeczenie lekarskie jest jednym z dwóch podstawowych dowodów w sprawie, jak bowiem stanowi § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. O ile orzeczenie lekarskie korzysta z waloru dowodu specjalistycznego, którego merytoryczne założenia wymykają się analizie organu inspekcji sanitarnej (stanowi opinię biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a.), to jednak - jak jednak każdy dowód w sprawie - orzeczenie takie powinno zostać przez organ zweryfikowane i ocenione, stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zwłaszcza pod kątem formalnym (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2020 r., sygn. II OSK 3694/19, dostępny jw.). Brak podstaw do bezkrytycznego przyjmowania ustaleń wynikających z orzeczenia lekarskiego w postępowaniu w przedmiocie choroby zawodowej wynika zresztą bezpośrednio z § 8 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Jedynie w sytuacji, gdy orzeczenie lekarskie jest wyczerpująco uzasadnione i spełnia inne wymogi prawne, wiąże organ administracyjny rozstrzygający sprawę (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 30 listopada 2011 r., sygn. IV SA/Wr 340/11, dostępny jw.). Jak wskazał NSA w wyroku o sygn. II GSK 46/23, powołując wyroki NSA w sprawach o sygn. II GSK 1261/21, II GSK 847/22 i II OSK 400/18 (dostępne jw.), brak prawa organu do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania choroby zawodowej, powoduje ten skutek, że organ pozostaje związany treścią orzeczenia lekarskiego, ale tylko wówczas, jeśli nie pozostaje ono w sprzeczności z pozostałymi dowodami. Takimi dowodami w niniejszej sprawie były powołane przez skarżącą dokumenty medyczne zgromadzone w latach 2010-2019, dotyczące zgłaszanej choroby, stanowiące załącznik do skierowania skarżącej na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. W aktach administracyjnych sprawy, w której powzięto rozstrzygnięcia zaskarżone skargą rozpoznaną wyrokiem WSA z 29 czerwca 2022 r., sygn. II SA/Bd 127/22, brak było ww. dokumentacji. Powyższą okoliczność najpierw podniesiono w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a potem skutecznie zarzucono w skardze kasacyjnej. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd zwrócił się do PWIS o uzupełnienie akt administracyjnych sprawy przesłanych wraz ze skargą. Zgodnie ze wskazaniami z wyroku II GSK 46/23 wezwano PWIS do przedłożenia dokumentacji medycznej dołączonej do skierowania E. K. z dnia 19 września 2019 r. na badania do WOMP (obejmującej wyniki badań od 29 marca 2010 do 19 września 2019 r.), na którą skarżąca powoływała się w odwołaniu oraz w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a także której kserokopię załączono do skargi kasacyjnej. Ponadto Sąd zwrócił się o wyjaśnienie, czy PWIS rozpatrując sprawę dysponował kompletnymi aktami administracyjnymi, w tym ww. dokumentacją, a także czy organ I instancji przekazał kompletną zgromadzoną i przedłożoną przez skarżącą dokumentacją medyczną odpowiednio jednostce orzeczniczej I stopnia wraz z dokumentacją dołączoną do skierowania, a następnie jednostce orzeczniczej II stopnia wraz z dokumentacją dołączoną do wniosku i przeprowadzenie ponownego badania (k. 198 akt s.). W pismie z 14 sierpnia 2024 r. nr NCP.2332.2.13.2021 (k. 209 akt s.) PWIS wyjaśnił, że przekazana do tut. Sądu dokumentacja stanowiła całość materiału dowodowego, jakim dysponowały organy wydając swoje rozstrzygnięcia. W ocenie organu z treści orzeczenia lekarskiego WOMP "można domniemywać", że lekarz dysponował pełną dokumentacją medyczną przekazaną przez stronę, i na tej podstawie stwierdził, że zdiagnozowane wcześniej schorzenia nie figurują w wykazie chorób zawodowych wymienionych pod poz. 15 załącznika do rozporządzenia. Zaznaczył, że nie każde stwierdzone schorzenie narządu głosu jest chorobą zawodową, co w niniejszej sprawie zgodnie stwierdziły jednostki orzecznicze I i II stopnia. Organ wskazał nadto, że dokumenty medyczne gromadzone są przez lekarza orzecznika i to on jako biegły przyjmuje co jest istotne, a co nie, dla konkluzji orzeczenia. Dokumentacji takiej nie gromadzą organy inspekcji sanitarnej, a zobowiązanie jednostki orzeczniczej do przekazania organowi PIS dokumentacji medycznej, w oparciu o którą lekarz wydał orzeczenie, wykracza poza zakres kompetencji organów administracji. Organ wskazał, że całość dokumentacji medycznej została przekazana przez WOMP do IMP na skutek wpłynięcia wniosku skarżącej o ponowne przeprowadzenie badania, toteż organ nie był podmiotem dysponującym tą dokumentacją. Wyjaśnił, że obecnie dysponuje jedynie kserokopiami badań specjalistycznych wykonanych od 29 marca 2010 r. do 19 września 2019 r., które otrzymał wraz ze skargą kasacyjną. W świetle powyższego, a także przy uwzględnieniu wskazań NSA wyrażonych w wyroku o sygn. II GSK 46/23, wyjaśnienia organu odwoławczego wskazują, iż podczas podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia organy nie dysponowały całością dokumentacji medycznej przedstawionej przez skarżącą, a wobec tego nie mogły w jej świetle ocenić formalnej prawidłowości (spójności) orzeczeń lekarskich przyjętych za podstawę rozstrzygnięć obu instancji. Przy ocenie materiału dowodowego dokonywanej w trybie § 8 ust. 1 rozporządzenia organy nie uwzględniły więc spornej dokumentacji i nie mogły w związku z tym wyrazić rzetelnej oceny co do tego, że dokumentacja ta nie miała wpływu na wynik sprawy. Organy miały obowiązek się do niej odnieść, albowiem od samego początku postępowania dokumentacja ta winna pozostawać w materiale dowodowym. Stanowiła ona bowiem załącznik do skierowania na badania w związku z podejrzeniem u skarżącej choroby zawodowej. Podkreślić należy, że organ inspekcji sanitarnej nie może opierać się w tym przypadku na "domniemaniu", iż jednostka orzecznicza dysponowała całością dokumentacji, albowiem dla prawidłowości decyzji w przedmiocie choroby zawodowej jednoznacznego potwierdzenia wymaga, że orzeczenie lekarskie oparte zostało o komplet właściwych dokumentów, obejmujący również dokumentację medyczną dostarczoną przez stronę. W przypadku pozostających wątpliwości w tym zakresie organ winien zwrócić się do jednostek orzeczniczych obu stopni o wyjaśnienia, na co w aktach niniejszej sprawy nie ma dowodów. Nie uwalnia też od obowiązku zgromadzenia całości materiału dowodowego to, że w sprawie strona zwróciła się o ponowne przeprowadzenie badania do jednostki II stopnia, i że dokumenty wykorzystane podczas badania zostały przekazane IMP nie przez organ, ale przez jednostkę I stopnia. Wbrew zatem wyjaśnieniom organu odwoławczego nie można z całą pewnością wywieść, że dokumentacja ta była przedmiotem analizy lekarza orzecznika. Jako zbyt daleko idący należy ocenić wniosek organu powzięty na podstawie lakonicznej wzmianki lekarza co do tego, że "opisywana uprzednio [...] ma odmienną etiologię niż wysiłek głosowy". Słusznie podniosła skarżąca w piśmie procesowym z 29 października 2024 r., że formuła ta nie świadczy o tym, iż etiologia choroby została przeanalizowana w świetle prawie dziesięcioletniej historii medycznej skarżącej, udokumentowanej brakującym materiałem. Rozpoznanie sprawy w przedmiocie choroby zawodowej w oparciu o niepełny materiał dowodowy sprawy stanowiło naruszenie § 8 ust. 1 rozporządzenia, a nadto sprzeczne było z zasadami postępowania administracyjnego opisanymi w art. 7 k.p.a. (nakazem podejmowania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy), art. 77 § 1 k.p.a. (nakazem w wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego) oraz art. 80 k.p.a. (nakazem dokonywania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego). Zarzuty skargi wytykające wyżej opisane okoliczności okazały się zatem zasadne. Odnosząc się do zarzutu braku możliwości wydania orzeczenia lekarskiego po upływie opisanego w załączniku do rozporządzenia okresu (tutaj: dwóch lat), jedynie na podstawie własnych badań, Sąd wskazuje, że okresy, o których mowa w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, dotyczą wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Obowiązujące przepisy prawa nie wprowadzają jednocześnie cezury czasowej na wydanie orzeczenia lekarskiego w przedmiocie diagnozy choroby zawodowej (co zdaje się sugerować skarżąca), a tym bardziej na wydanie decyzji w przedmiocie choroby zawodowej. W okolicznościach niniejszej sprawy zasadnie jednak podniesiono, że istotną przesłanką jest w tym kontekście "udokumentowanie objawów chorobowych" występujących we wskazanym okresie. Jej wystąpienie jest zaś w sposób oczywisty związane z przeprowadzeniem w tym okresie badań medycznych, na których podstawie jednostka orzecznicza dopiero ocenia, czy objawy danego schorzenia związane są z pracą zawodową. Jak wynika z okoliczności niniejszej sprawy, powyższe nie zostało jednoznacznie wyjaśnione. Ponownie rozpoznając sprawę organy inspekcji sanitarnej uwzględnią ocenę prawną i wskazania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. Organ przeprowadzi uzupełniające postępowanie dowodowe w oparciu o prawidłowo skompletowany materiał dowodowy, zawierający dokumentację dołączoną do skierowania skarżącej na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z 10 października 2019 r. (oraz dołączonej do wniosku z 10 lipca 2021 r. o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia). Zwrócić się winien ponownie do jednostek orzeczniczych o uzupełnienie ich orzeczeń na podstawie kompletnego materiału dowodowego i szczegółowe odniesienie się również do wpływu spornej dokumentacji na rozpoznanie przedmiotowej choroby zawodowej. Dysponując dopiero uzupełnionym materiałem dowodowym oraz wyjaśnieniami lekarzy orzeczników dotyczącymi podnoszonych przez skarżącą rozbieżności i wątpliwości, organ winien ocenić, czy w świetle dokumentacji medycznej z lat 2010-2019 (dołączonej przez skarżącą do skargi kasacyjnej por. k 102-124 akt sądowych) oraz wyjaśnień lekarzy, orzeczenia lekarskie sporządzone na potrzeby postępowania są spójne i nie budzą wątpliwości co do swoich konkluzji. Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku. Strona z uwagi na przedmiot sprawy była zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło