II SA/Bd 550/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2019 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oddala skargę. W związku z zarejestrowania się w dniu [...] marca 2019 r. przez skarżącą E. S. w Powiatowym Urzędzie Pracy ("PUP") w B., Prezydent M. B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], działając na podstawie m.in. art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz.1256 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy lub "upzirp"), orzekł o uznaniu skarżącej z dniem [...] marca 2019 r. za osobę bezrobotną i o odmowie przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] marca 2019 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że z przedstawionych przez skarżącą dokumentów wynika, iż w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w PUP rozwiązała ona stosunek pracy za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron, przy czym jak zaznaczył – w myśl art. 75 ust. 2 pkt 2 i art. 73 ust. 4 upzirp – w takim przypadku zasiłek przysługuje bezrobotnemu po upływie 90 dni od dnia zarejestrowania, a okres pobierania zasiłku ulega skróceniu o okresy nieprzysługiwania zasiłku, o których mowa w art. 75 ust. 1-3 upzirp, tj. o 90 dni. Od powyższej decyzji skarżąca odwołała się w zakresie odmowy przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] marca 2019 r. i wniosła o przyznanie jej zasiłku od dnia [...] marca 2019 r. W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, że przez ostatnie 6 miesięcy w okresie od [...] września 2018 r. do [...] marca 2019 r. była zatrudniona na cały etat na umowie na czas określony w Starostwie Powiatowym w B., zaznaczając że praca ta w momencie zatrudnienia stała się jej pracą podstawową, a praca w T. na pół etatu stała się pracą dodatkową. Podkreśliła, że rozwiązanie przez nią w drodze wypowiedzenia stosunku pracy z T. nastąpiło z dniem [...] września 2018 r., ale w związku z tym, że obowiązywał ją 3-miesięczny okres wypowiedzenia, zakończenie stosunku pracy, jak również data wystawienia świadectwa pracy to [...] grudnia 2019 r. (właściwie: [...] grudnia 2018 r.). Rozwiązanie stosunku pracy – jak wskazała - nastąpiło jednak w dniu [...] września 2018 r., czyli ponad 6 miesięcy od zarejestrowania w PUP. Podniosła ponadto, że w świetle art. 75 ust. 1 pkt 2 upzirp, przyjęcie iż jedynie wiążąca jest treść świadectwa pracy, bez względu na motywy rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem – jest błędne. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych, wskazała, że organ ma obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w kierunku ustalenia, czy wypowiedzenie pracy dodatkowej doprowadziło do dobrowolnego bezrobocia zainteresowanego, zaznaczając przy tym, iż w przedmiotowej sprawie wypowiedzenie pracy w T. nie skutkowało zaprzestaniem pracy i nie spowodowało, że stała się ona osobą bezrobotną, ponieważ cały czas skarżąca była zatrudniona w Starostwie Powiatowym w B.. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2019 r. [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, stwierdzając że odpowiada ona prawu i podkreślając, iż zaistnienie w przedmiotowej sprawie okoliczności rozwiązania za wypowiedzeniem stosunku pracy przez skarżącą z T. w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w PUP, powoduje zastosowanie karencji przewidzianej w art. 75 ust. 2 pkt 2 upzirp, tj. nabycie prawa do zasiłku po upływie 90 dni od dnia zarejestrowania. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, skarżąca wniosła o zmianę decyzji organu I i II instancji i przyznanie jej zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] marca 2019 r. Podtrzymała przy tym w całości argumentację zawartą w odwołaniu i wskazała dodatkowo na okoliczność, że praca na półtora etatu (w Starostwie Powiatowym w B. na całym etacie oraz w T. na pół etatu) u dwóch różnych pracodawców nie pozwalała jej na odpoczynek dobowy, jak również 35-godzinny odpoczynek tygodniowy, a w związku z niekorzystnym stanowiskiem T. co do godzin pracy odnośnie drugiego zatrudnienia, rozwiązała stosunek pracy z tą firmą na mocy wypowiedzenia ze strony pracownika, przy czym pracodawca nie zgodził się na porozumienie stron i skrócenie okresu wypowiedzenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167), kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., powoływanej dalej jako "ppsa"), wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanej przez organ administracji, możliwe jest jedynie wówczas gdy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto wskazania wymaga, iż sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa), co daje mu podstawy do całościowej kontroli zaskarżonego aktu oraz postępowania administracyjnego poprzedzającego jego wydanie. Dokonując kontroli wydanych w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięć we wskazanym zakresie, Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji odpowiadają prawu. Przedmiot sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu stanowi decyzja Wojewody z dnia [...] maja 2019 r. [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta M. B. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w sprawie uznania skarżącej E. S. za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2019 r. oraz odmowy przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] marca 2019 r. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w sprawie nie budziło wątpliwości i znajdowało oparcie w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, to iż skarżąca rejestrując się w dniu [...] marca 2019 r. jako osoba bezrobotna, spełniła warunki do uznania jej za osobę bezrobotną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 upzirp, co zostało prawidłowo stwierdzone decyzją organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2019 r., utrzymaną w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Nie rodziło też sporu w sprawie, iż skarżąca spełnia określony w art. 71 ust. 1 pkt 2 upzirp warunek przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych dotyczący wymogu zatrudnienia w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni. Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowiło natomiast oparte na przepisie art. 75 ust. 1 pkt 2 upzirp rozstrzygnięcie organów o odmowie przyznania skarżącej, pomimo spełnienia powyższych warunków, prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] marca 2019 r., tj. od dnia zarejestrowania się skarżącej w PUP. Skarżąca zakwestionowała bowiem stanowisko organów o zaistnieniu w sprawie okoliczności wyłączającej prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia rejestracji w PUP określonej w art. 75 ust. 1 pkt 2, a związanej – zgodnie z ustaleniem organów – z rozwiązaniem przez skarżącą stosunku pracy za wypowiedzeniem z T. w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w PUP. W tym zakresie skarżąca podniosła, że za datę rozwiązania przez nią stosunku pracy z T. (która stała się jej pracą dodatkową) należało w sprawie uznać dzień [...] września 2018 r., tj. dzień rozwiązania przez nią stosunku pracy za wypowiedzeniem, a nie jak wskazano w świadectwie pracy – dzień [...] grudnia 2018 r., kiedy to faktycznie doszło do zakończenia stosunku pracy w związku z 3-miesięcznym okresem wypowiedzenia. Dlatego też, zdaniem skarżącej, data w której nastąpiło rozwiązanie ww. stosunku pracy ([...] września 2018 r.) miała miejsce ponad 6 miesięcy od dnia zarejestrowania w PUP ([...] marca 2019 r.). Ponadto, skarżąca podniosła, iż błędnym było w sprawie przyjęcie, iż jedynie wiążąca jest treść świadectwa pracy, bez względu na motywy rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem, oraz w konsekwencji nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w kierunku ustalenia czy wypowiedzenie pracy dodatkowej doprowadziło do dobrowolnego bezrobocia, spowodowanego przez skarżącą. Odnosząc się do powyższej, sporej w sprawie kwestii, wskazać należy, że materialnoprawną podstawę decyzji podjętych w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które to określają m.in. szczegółowe warunki, jakie musi spełniać osoba bezrobotna, aby uzyskać świadczenie pieniężne w postaci zasiłku dla bezrobotnych oraz ograniczenia w jego przyznawaniu w określonych w ustawie sytuacjach. I tak, zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 2 upzirp, prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 1 zn.1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. W takim wypadku bezrobotnemu, spełniającemu warunki określone w art. 71, zasiłek przysługuje po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy (art. 75 ust. 2 pkt 2 upzirp). Z treści przytoczonej regulacji wprost wynika, że z wyjątkiem sytuacji wymienionych w art. 75 ust. 1 pkt 2 upzirp, a które to nie miały miejsca w sprawie, prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie przysługuje, jeżeli bezrobotny w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w PUP rozwiązał stosunek pracy m.in. za wypowiedzeniem. Jak wyjaśniono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2018 r. o sygn. akt I OSK 2944/17 (dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query), przepis art. 75 ust. 1 pkt 2 upzirp w sposób jednoznaczny przyjmuje, że skutek w postaci karencji w uzyskaniu uprawnienia do zasiłku jest związany z wypowiedzeniem stosunku pracy lub stosunku służbowego przez pracownika, jaki miał miejsce "w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem", a więc nie musi to być ostatnie miejsce pracy. Brzmienie tego przepisu stanowi wyraz przyjętego przez ustawodawcę rozwiązania opartego na konsekwencji rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracownika, gdy dokonując świadomego wyboru drogi zawodowej, korzystając ze swobody zatrudnienia, występuje on z inicjatywą rozwiązania umowy o pracę. Tego typu dobrowolne działanie pracownika jest przez ustawodawcę negatywnie oceniane, gdyż pracownik w ten sposób dobrowolny pozbawia się źródeł zarobkowania. Bez znaczenia pozostaje przy tym nawiązanie kolejnych stosunków zatrudnienia i sposób ich rozwiązania w przyjętym do oceny 6-miesięcznym okresie. W doktrynie poddaje się w wątpliwość zasadność przyjęcia takiego rozwiązania, które - jak podkreślono - stanowi nieuzasadnioną restrykcję dotykającą ofiarę bezrobocia przymusowego (patrz: Z. Góral, Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Komentarz. Warszawa, 2016, s. 848). Tym niemniej, wobec klarownej intencji ustawodawcy wyrażonej w analizowanym art. 75 ust. 1 pkt 2 upzirp brak jest możliwości przyjęcia, by w zakresie rozstrzygania o prawie do zasiłku analizie poddawany był jedynie ostatni sposób rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego. Takie podejście, choć "słusznościowe", stanowi nieuprawnioną interpretację omawianego przepisu, która godzi w istotę przyjętego przez ustawodawcę rozwiązania. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przedmiotowy przepis w sposób jednoznaczny wiąże skutek w postaci karencji w uzyskaniu uprawnienia do zasiłku z rozwiązaniem stosunku pracy przez pracownika za wypowiedzeniem w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w PUP, przy czym chodzi tu o rozwiązanie jakiegokolwiek stosunku pracy z inicjatywy pracownia we wskazanym okresie. Ustawodawca nie łączy bowiem tego skutku, co należy podkreślić biorąc pod uwagę argumentację skarżącej, z określonym rodzajem stosunku pracy, określoną podstawą jego zawarcia, jak też nie wskazuje, że rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem ma dotyczyć wyłącznie ostatniego stosunku pracy. Gdyby ustawodawca chciał dokonać tego rodzaju wyłączeń czy ograniczeń w zastosowaniu art. 75 ust. 1 pkt 2 upzirp, to wyraźnie by na to wskazał w tym przepisie. Oznacza to, że sama okoliczność rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem przez pracownika w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w PUP rodzi skutek w postaci braku prawa do zasiłku od dnia rejestracji i karencji w uzyskaniu tego uprawnienia obejmującej okres 90 dni od dnia zarejestrowania się w PUP. Skoro więc w przedmiotowej sprawie, jak wynika z akt sprawy, miało miejsce rozwiązanie umowę o pracę z T. za wypowiedzeniem ze strony skarżącej w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w PUP ([...] marca 2019 r.), gdyż nastąpiło to w dniu [...] grudnia 2018 r., to tym samym zaistniała podstawa z art. 75 ust. 1 pkt 2 upzirp do odmowy przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] marca 2019 r., tj. od dnia rejestracji w PUP, pomimo że umowa o pracę z T. zawarta była na pół etatu i pomimo, że bezpośrednio przed zarejestrowaniem w PUP zatrudnienie skarżącej w Starostwie Powiatowym w B. na cały etat, traktowane przez skarżącą jako zatrudnienie podstawowe, ustało wskutek upływu czasu na jaki zawarta została umowa o pracę na czas określony. Skarżąca dokonując świadomego wyboru drogi zawodowej zawierając półroczną umowę o pracę w Starostwie Powiatowym w B. i jednocześnie rezygnując z trwającej od wielu lat pracy w T. ., zawartej na czas nieokreślony, musiała się liczyć z tym, że skutkiem takiego wyboru może być całkowita utrata przez nią zatrudnienia i bezrobocie skarżącej w sytuacji upływu okresu na jaki zawarta została umowa o pracę w Starostwie Powiatowym w B. i braku zawarcia z nią kolejnej umowy o pracę. Jednocześnie należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom skarżącej, za datę rozwiązania stosunku pracy z T. z o.o. nie można przyjąć dnia [...] września 2018 r., kiedy to skarżąca dokonała wypowiedzenia umowy o pracę zawartej z T. Należy bowiem wskazać, iż zgodnie z art. 30 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 917 ze zm., dalej powoływanej jako "Kodeks pracy" lub "kp") umowa o pracę rozwiązuje się przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia, a w myśl art. 32 § 2 kp rozwiązanie umowy o pracę następuje z upływem okresu wypowiedzenia. Wobec tego, iż jak wynika wprost z przywołanych regulacji Kodeksu pracy, rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem następuje z upływem okresu wypowiedzenia, a okres wypowiedzenia umowy o pracę z T. wynosił 3 miesiące (36 § 1 pkt 3 kp), to uwzględniając ten okres oraz sposób jego liczenia określony w art. 30 § 2 ze zn. 1 kp, niewątpliwie w sprawie rozwiązanie stosunku pracy z T. miało miejsce w dniu [...] grudnia 2018 r., a więc w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w PUP - co też prawidłowo stwierdziły orzekające w sprawie organy. Niezasadny jest również zarzut skarżącej dotyczący nie przeprowadzenia postępowania dowodowego w kierunku ustalenia przyczyn rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem oraz wyjaśnienia czy wypowiedzenie pracy doprowadziło do dobrowolnego bezrobocia spowodowanego przez skarżącą. W sytuacji, gdy warunki wyłączenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia rejestracji zostały przez ustawodawcę precyzyjnie i jednoznacznie określone, a ustalony w sprawie stan faktyczny jest bezsporny i nie pozostawia w tym względzie jakichkolwiek wątpliwości, to w świetle poczynionych przez Sąd uwag co do zakresu zastosowania art. 75 ust. 1 pkt 2 upzirp, nie było w sprawie potrzeby przeprowadzenia postępowania dowodowego w kierunku wskazanym przez skarżącą. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje również podniesiona w skardze kwestia braku wystarczającej ilości wypoczynku dobowego, jak również 35-godzinnego wypoczynku tygodniowego, w związku z pracą skarżącej na półtora etatu u dwóch różnych pracodawców, w dwóch różnych miejscach pracy. Okoliczności, których wystąpienie wyłącza zastosowanie art. 75 ust. 1 pkt 2 upzirp, zostały wymienione w sposób wyczerpujący w tym przepisie, i nie obejmują one żadnej z tych wyżej wymienionych, na które powołała się w skardze skarżącą, a które to były efektem dokonanego przez nią wyboru drogi zawodowej. Tym samym nie mogą one stanowić skutecznego argumentu do podważenia legalności zastosowania w sprawie przepisu art. 75 ust. 1 pkt 2 upzirp. W tym stanie rzeczy, uznając decyzje orzekających w sprawie organów za zgodne z prawem i prawidłowo oparte na przepisie art. 75 ust. 1 pkt 2 upzirp, a zarzuty skargi za bezpodstawne i niemogące odnieść zamierzonego skutku, Sąd na postawie art. 151 ppsa, orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.