II SA/Bd 556/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-07-13
Skład orzekający: sędzia WSA Anna Klotz, sędzia WSA Elżbieta Piechowiak, sędzia WSA Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia może zostać nałożona bez udowodnienia przez organ administracji, że zajęcie pasa faktycznie miało miejsce w okresie objętym karą?Ratio decidendi
Kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia lub z przekroczeniem terminu może zostać nałożona jedynie po udowodnieniu przez organ administracji, że takie zajęcie faktycznie miało miejsce. Opieranie się na domysłach lub niepełnych dowodach, takich jak rutynowa kontrola w początkowym okresie, nie jest wystarczające do stwierdzenia zajęcia pasa drogowego w całym okresie objętym karą, zwłaszcza gdy strona miała jeszcze czas na usunięcie obiektu zgodnie z warunkami zezwolenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia reklamy z przekroczeniem terminu określonego w zezwoleniu. Organ I instancji nałożył karę, opierając się m.in. na wizji lokalnej z 11 stycznia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń organów, wskazując na błędną wykładnię przepisów dotyczących terminu zajęcia pasa drogowego oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak czynnego udziału strony w postępowaniu dowodowym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 lipca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 roku sprawy ze skargi E. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., nr[...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 2 i ust. 13 w związku z art. 40 ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 z późn. zm.), § 1 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 uchwały Nr XXV/622/04 Rady Miasta [...] z 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie 1 m² pasa drogowego dróg publicznych na terenie [...] (Dz.Urz. Woj. Kujawsko - Pomorskiego Nr 61, poz. 1070), nałożył na E. F., prowadzącą działalność gospodarczą - Wytwórnia Wyrobów z Drutu w Bydgoszczy, karę pieniężną w kwocie 2.016 zł za zajęcie, w celu umieszczenia reklamy w okresie od 1-01-2011 r. do 18-01-2011 r., pasa drogowego ulicy [...] będącej drogą powiatową, z przekroczeniem terminu zajęcia, określonego w zezwoleniu zarządcy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z wizji dokonanej przez służby drogowe organu w trakcie rutynowej kontroli w dniu 11-01-2011 r., oraz materiału fotograficznego wynika, że strona zajmowała pas drogowy ulicy [...], poprzez umieszczenie w nim reklamy w okresie od 1-01-201 Ir. do 18-01-2011 r. tj. z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi o 18 dni. Strona legitymowała się bowiem ważną decyzją administracyjną z dnia [...] na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w terminie od 1-01-2010 r. do 31-12-2010 r. Ponadto wskazano, że pismem z dnia 14-01-2011 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zajęcia pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi ul [...] oraz wyznaczony został na dzień 27-01-2011 r. termin przeprowadzenia oględzin w sprawie posadowienia reklamy, jednak zainteresowana na oględziny się nie stawiła oraz nie skorzystała z możliwości zapoznania się z posiadaną dokumentacją w sprawie oraz nie złożyła w wyznaczonym terminie ostatecznych wyjaśnień.
Organ zwrócił uwagę, że w dniu 19-01-2011 r. strona złożyła wniosek o zajęcie pasa drogowego ul. [...], a więc po okresie ważności poprzedniego zezwolenia. Zdaniem organu, przedstawione we wniosku wyjaśnienie strony, nie stanowią okoliczności stanowiącej podstawę do odstąpienia od wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia.
W odwołaniu od decyzji pełnomocnik strony zarzucił naruszenie przez organ szeregu przepisów postępowania administracyjnego. W szczególności, zdaniem odwołującej się organ uchybił zasadzie dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej i zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, wyrażonym w art. 7 i 8 kpa, a także zawartej w art. 6 kpa zasadzie praworządności, co przesądza o wadliwości decyzji organu i powoduje konieczność jej uchylenia. Odwołująca się stwierdziła, iż organ całkowicie pominął istotne okoliczności wynikające z jego decyzji wydanej w dniu [...] r., ponieważ w pkt 4 decyzji [...] zezwalającej na zajęcie przedmiotowego pasa, termin na przywrócenie do poprzedniego stanu użyteczności został określony na 14 dni od utraty mocy decyzji zezwalającej, przy czym decyzja została wydana na okres od 1.01.2010 r. do 31.12.2010 r., w związku z tym do północy w dniu 14.01.2011 r. skarżąca miała czas na wykonanie tego obowiązku. Wobec tego, w ocenie odwołującej się, dokonana przez organ wizja lokalna w dniu 11.01.2011 r. nie mogła stanowić dowodu na zajęcie przez skarżącą pasa drogowego z przekroczeniem zezwolenia zarządcy, gdyż było to w okresie, w którym skarżąca miała jeszcze czas na usunięcie tablicy reklamowej z tego pasa, a więc mogła go zajmować. Zarzuciła ponadto, że organ w ogóle nie zbadał treści decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego z dnia 9.12.2009 r. pod kątem terminu wyznaczonego na usunięcie tablicy reklamowej, co bezsprzecznie wpływa na możliwość nałożenia kary pieniężnej za zajmowanie pasa w tym okresie.
Zdaniem skarżącej organ nie udowodnił, iż w okresie od 15.01.2011 r. do 18.01.2011 r., w którym organ ewentualnie mógłby uznać zajmowanie pasa drogowego przez skarżącą za nie mające odpowiedniego zezwolenia zarządcy, rzeczywiście do zajęcia pasa doszło. Skarżąca wskazała również, iż w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ brak jest także dokumentów geodezyjnych określających granice pasa i potwierdzających znajdowanie się w nich tablicy reklamowej.
Skarżąca podniosła ponadto, iż organ naruszył także przepisy postępowania dotyczące jej uprawnień jako strony postępowania, bowiem o ile pismem z dnia 14.01.2011 r. została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, a także poinformowana o planowanym na dzień 27.01.2011r. przeprowadzeniu dowodu z oględzin, to jednak nie została powiadomiona o wizji dokonanej przez służby drogowe organu przeprowadzonej w dniu 11.01.2011 r., w konsekwencji czego, w przeprowadzeniu tego dowodu nie uczestniczyła. Jej zdaniem nie ulega wątpliwości, iż dopiero z chwilą odebrania zawiadomienia z dnia 14.01.2011 r., uzyskała wiedzę o toczącym się postępowaniu.
Wobec powyższych faktów zdaniem odwołującej się czynności podejmowane przez organ przed zawiadomieniem zainteresowanej o toczącym się postępowaniu, dokonane zostały z naruszeniem podstawowej zasady, jaką jest czynny udział strony w każdym stadium toczącego się postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu, ze stanu faktycznego sprawy wynika, że w dniu 11 stycznia 2011 r. reklama na odcinku pasa drogowego ul. [...] nadal istniała, bowiem w toku postępowania administracyjnego, zainteresowana stwierdziła, że w tej samej lokalizacji jest zainteresowana dalszym funkcjonowaniem jej reklamy i reklama ta faktycznie funkcjonuje. Wskazano, że w piśmie z dnia 19.01.2011r. - prośbie o przedłużenie pozwolenia na umieszczenie tablicy reklamowej przy ulicy Kamiennej na okres 01.01.2011 r. do 31.12.2011 r. E. F. stwierdziła, iż "wniosku o przedłużenie nie złożyliśmy, gdyż osoba zajmująca się tą sprawą znajduje się na urlopie macierzyńskim. Niestety zapomniała o przekazaniu informacji o konieczności złożenia wniosku", co zdaniem organu oznacza, że zainteresowana złożyła prośbę o odstąpienie od kary pieniężnej, uznając brak wcześniejszego wniosku za niedopatrzenie.
Zarzut naruszenia przepisów postępowania, co do przeprowadzanych dowodów zdaniem Kolegium nie był zasadny, gdyż jak wynika z akt administracyjnych, zainteresowanej umożliwiono czynny udział w postępowaniu, z którego jednak nie skorzystała. To, że w dniu 11 stycznia 2011 r. przedstawiciele zarządcy drogi stwierdzili funkcjonowanie reklamy w lokalizacji określonej w wygasłym zezwoleniu, zdaniem Kolegium było stwierdzeniem faktu w wyniku rutynowej kontroli pasa drogowego, a o takich czynnościach nikt nie jest powiadamiany, gdyż nie są one przeprowadzane po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego, jednakże jest to ustalenie, które zarządca drogi ma prawo wziąć pod uwagę w postępowaniu administracyjnym. Innymi słowy są to czynności organu o charakterze kontrolnym, które mogą stanowić podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego.
Organ zwrócił uwagę, że w dniu [...] r. odbyła się, bez udziału zainteresowanej, wizja lokalna podczas której przedstawiciele ZDMiKP stwierdzili, że reklama nadal funkcjonuje w obrębie pasa drogowego ul [...], co potwierdziła dokonana dokumentacja fotograficzna reklamy. Skarżąca nie kwestionowała użytkowania instalacji i zajęcia pasa drogowego do dnia 19 stycznia 2011 r., co zdaniem Kolegium jasno wynika z pisma zainteresowanej z 19.01.2011 r. o przedłużenie zajęcia pasa drogowego.
Wskazano, że zainteresowana została powiadomiona pismem z dnia 14 stycznia 2011r. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i dowodami w sprawie oraz o możliwości złożenia wyjaśnień, jednak z takiej możliwości nie skorzystała, a jedyną jej reakcją było omówione wyżej pismo z 19.01.2011 r. w którym de facto potwierdziła ustalenia organu I instancji.
Odnosząc się do zarzutu nie ustalenia tego, czy po wygaśnięciu zezwolenia instalacja reklamowa została usunięta przez zainteresowaną, organ stwierdził, iż to skarżąca, chcąc uniknąć skutków wynikających z art. 40 pkt 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, powinna wykazać, iż zastosowała się do przepisu art. 40 ust. 15. Podkreślono, iż obowiązkiem organu było dokonanie ustaleń dotyczących funkcjonowania przedmiotowej reklamy, a rzeczą zainteresowanej było wykazanie, że reklamę usunęła w terminach wskazanych w art. 40 ust. 15 cyt. ustawy.
Zdaniem Kolegium z pisma strony z 19.01.2011 r. wynika, iż nie dokonała ona demontażu reklamy po wygaśnięciu terminu obowiązywania zezwolenia. Pismo to należy zatem odnieść do posiadanych dowodów przez zainteresowaną, lub raczej ich braku, co uzasadniało prawidłowość ustalenia zarządcy drogi o nie usunięciu przez skarżącą, po wygaśnięciu zezwolenia, spornej reklamy.
W skardze na powyższą decyzję E. F. zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 oraz art. 77 i art. 79 kodeksu postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez ich pominięcie w postępowaniu oraz art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych poprzez jego błędną wykładnię, a także art. 40 ust. 15 ustawy o drogach publicznych poprzez jego niezastosowanie i wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Uzasadniając podniesione zarzuty skarżąca w zasadniczej części przytoczyła argumentację swojego stanowiska zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponownie stwierdziła więc, że dokonana przez organ l instancji wizja lokalna w dniu 11.01.2011 r., nie mogła stanowić dowodu na zajęcie przez skarżącą pasa drogowego z przekroczeniem zezwolenia zarządcy, gdyż było to w okresie, w którym skarżąca miała jeszcze czas na usuniecie tablicy reklamowej z tego pasa, a wiec mogła go zajmować, a ponadto organ l instancji w ogóle nie zbadał treści decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego z dnia 9.12.2009 r. pod kątem terminu wyznaczonego na usunięcie tablicy reklamowej, co bezsprzecznie wpływa na możliwość nałożenia kary pieniężnej za zajmowanie pasa w tym okresie i to, zdaniem skarżącej, stanowiło uchybienie będące podstawą dla organu odwoławczego do uchylenia decyzji. Skarżąca ponownie podkreśliła, że dokonane w dniu 27.01.2011 r. oględziny pasa drogowego były bezprzedmiotowe, gdyż decyzjami z dnia [...] uzyskała pozwolenie na zajęcie pasa drogowego przy ulicy [...] od dnia 19.01.2011 r., dlatego jej zdaniem organ I instancji nie udowodnił, iż w okresie od 15.01.2011 r. do 18-01.2011 r., w którym organ ewentualnie mógłby uznać zajmowanie pasa drogowego przez skarżącą za nie mające odpowiedniego zezwolenia zarządcy, rzeczywiście do zajęcia pasa doszło.
Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do powyższych argumentów szeroko zaprezentowanych przez skarżąca w odwołaniu i nie wykazał, iż są one nieuzasadnione. Ponadto ewidentnie w sposób jedynie powierzchowny przeanalizował dowody zgromadzone w sprawie, a świadczy o tym fakt, iż z pisma skarżącej z dnia 19.01.2011 r. wywiódł, iż skarżąca reklamy nie usunęła, co nie ma odzwierciedlenia w treści pisma, ani także w żadnym innym dowodzie zgromadzonym w sprawie. W ten sposób, zdaniem skarżącej, organ odwoławczy także naruszył art. 7 i 77 kpa, bowiem nie rozpatrzył całości materiału dowodowego, a ponadto w zakresie, w jakim zbadał dowody, dokonał ustaleń faktycznych całkowicie z nimi sprzecznych. Jej zdaniem, błędny jest także pogląd organu odwoławczego dotyczący konieczności udowodnienia przez skarżącą usunięcia reklamy w wymaganym terminie, bowiem zgodnie z powszechnie przyjętym w orzecznictwie poglądem, adresatem obowiązku wynikającego z art. 77 K.p.a. są organy prowadzące postępowanie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Złożona skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, udzielonego w drodze decyzji administracyjnej. Takiego zezwolenia wymaga m. in. umieszczanie w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. W art. 40 ust. 12 tej ustawy konsekwentnie postanowiono, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub z przekroczeniem terminu zajęcia bądź zajęcia powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z art. 40 ust. 4-6 powoływanej ustawy o drogach publicznych.
Celem wspomnianej kary, o której mowa we wskazanych przepisach, jest zapobieganie sytuacjom, w których dochodzi do niedopuszczalnego naruszenia pasa drogowego bez wiedzy i zgody organu. Ten niewątpliwie represyjny środek prawny jest zatem koniecznym instrumentem ochrony dróg publicznych i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego. Należy w związku z tym stwierdzić, że w klasycznej sytuacji kara za zajęcie pasa drogowego wymierzana jest wówczas, gdy zostanie ustalone, że w ściśle określonym obszarze (wyodrębnionym jako pas drogowy) dany podmiot umieszcza obiekt budowlany (niezwiązany z potrzebami ruchu drogowego) bez wyraźnej zgody zarządcy drogi, lub korzystając z udzielonej uprzednio zgody narusza warunki zezwolenia.
Podkreślić należy, iż elementami mającymi istotny wpływ na wysokość wymierzonej kary pieniężnej jest liczba dni zajmowania pasa drogowego oraz stawka opłaty za 1 m² powierzchni zajęcia oraz powierzchnia zajęcia.
W świetle powyższego, zadaniem organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest ustalenie w sposób prawidłowy i nie budzący wątpliwości; czy i w jakim okresie dany obiekt reklamowy zajmował pas drogowy bez zezwolenia oraz określenie powierzchni zajęcia. Dopiero poczynione w tym zakresie ustalenia dają organowi podstawę do podjęcia decyzji o skorzystaniu z sankcji, jaką jest nałożenie kary pieniężnej w określonej wysokości.
W ocenie Sądu, zgromadzony na etapie postępowania administracyjnego materiał dowodowy nie dawał organowi podstaw do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Oparcie rozstrzygnięcia na ustaleniu, iż w dniu 11.01.2011 r. podczas rutynowej kontroli pracowników organu stwierdzono istnienie tej reklamy, nie mogła stanowić dowodu na zajęcie przez skarżącą pasa drogowego z przekroczeniem zezwolenia zarządcy, gdyż było to w okresie, w którym skarżąca miała jeszcze czas na usuniecie tablicy reklamowej z tego pasa. Jak wynika bowiem z decyzji z dnia [...], zezwalającej skarżącej na zajęcie pasa drogowego, termin na przywrócenie pasa drogowego do poprzedniego stanu użyteczności został określony na 14 dni od utraty mocy decyzji zezwalającej, a wobec faktu, iż decyzja została wydana na okres od 1.01-2010 r. do 31.12.2010 r., w związku z tym do północy w dniu 14.01.2011r. skarżąca miała czas na wykonanie tego obowiązku.
Ponadto stwierdzić należy, iż jak wynika z materiału dowodowego, organ l Instancji nie przeprowadził dowodu z wizji lokalnej w dniu 15.01.2011 r., więc nie ma dowodu na to, iż skarżąca nie wykonała swojego obowiązku usunięcia tablicy reklamowej wynikającego z art. 40 ust. 15 ustawy o drogach publicznych skonkretyzowanego w pkt 4 decyzji z dnia[...]. Dokonane zaś w dniu [...]r., oględziny pasa drogowego skarżąca słusznie uznała za bezprzedmiotowe, gdyż decyzjami z dnia [...] skarżąca uzyskała pozwolenie na zajęcie pasa drogowego przy ulicy [...] od dnia 19.01.2011 r.
Orzekające w sprawie organy nie udowodniły zatem, iż w okresie od 15.01.2011 r. do 18.01.2011 r., w którym organ ewentualnie mógłby uznać zajmowanie pasa drogowego przez skarżącą za nie mające odpowiedniego zezwolenia zarządcy, rzeczywiście do zajęcia pasa doszło. O ile bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż tablica reklamowa znajdowała się w pasie drogowym ulic [...] od 1.01.2011 r. do 18.01.2011 r., to jednak "dowód", na którym organ oparł to ustalenie został przeprowadzony w dniu 11.01.2011 r., w związku z tym organ l instancji co najwyżej mógł ustalić, iż zajęcie pasa drogowego miało miejsce w tym dniu. Organ nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego znajdowanie się tablicy reklamowej w pasie drogowym przed dniem dokonania wizji lokalnej, ani także po tym dniu. Dlatego więc organ nie mógł na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonać ustaleń faktycznych w postaci zajęcia pasa drogowego przez skarżącą w okresie od dnia 1.01.2011 r. do 18.01.2011 r. i stanowiły one jedynie domysły organu, które nie zostały w żaden sposób udowodnione w postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, iż opierając się na tych bezpodstawnych ustaleniach faktycznych, a także pomijając okoliczności i dowody istotne dla sprawy, organ l instancji w rażący sposób naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym także przepis art. 77 kpa, w którym ustawodawca zobowiązał organy administracji publicznej do zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w wyczerpujący sposób.
Zastosowanie przez organ reguł odnoszących się do instytucji domniemania faktycznego nie zwalniało go z obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7, 77 § 1 k.p.a.).
Z domniemaniem faktycznym mamy do czynienia wówczas, gdy faktu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy nie można udowodnić wprost za pomocą środków dowodowych albo przeprowadzenie takiego dowodu byłoby szczególnie utrudnione, a w ramach całokształtu okoliczności sprawy i na postawie innego ustalonego w postępowaniu aktu można wyprowadzić logiczny wniosek co do prawdziwości tego faktu (v. T. Misiuk - Jodłowska Postępowanie cywilne, 1996 r., s. 326). Domniemanie faktyczne nie jest środkiem dowodowym w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz metodą ustalenia istotnych dla sprawy faktów na podstawie innych ustalonych faktów, przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego i zasad logiki. Zastosowanie instytucji domniemania faktycznego powinno być zatem poprzedzone postępowaniem dowodowym organu administracji publicznej ukierunkowanym na istnienie wprost istotnego dla sprawy faktu prawotwórczego w oparciu o konkretne środki dowodowe.
Powyższe nie miało jednak miejsca w okolicznościach faktycznych sprawy.
Organ nie przytoczył żadnych dowodów przeprowadzonych w trybie przepisów K.p.a. na poparcie twierdzenia, że skarżąca zajmowała pas drogowy bez zezwolenia w okresie 1.01.2011 r. do 18.01.2011 r. Skarżąca miała zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w nim reklamy, co nie jest sporne. Ubiegała się o dalsze funkcjonowanie reklamy w pasie drogowym, co też jest niesporne. Czyniła to w sposób prawem przewidziany. Nie można jej z tego powodu czynić zarzutu, ponieważ jest to jej prawo.
To obowiązkiem organu jest wykazanie, że po wyekspirowaniu terminu zajęcia pasa drogowego, strona w dalszym ciągu go zajmowała i to bez zezwolenia. Ubieganie się strony o dalsze zajmowanie pasa nie przesądza jeszcze o tym, że strona nie zdemontowała reklamy. Wprawdzie niedorzecznym byłoby domaganie się odrębnego dowodu na każdy dzień zajmowania pasa, ale też skrajnością jest brak jakiejkolwiek obiektywnego dowodu na tak istotną dla nałożenia kary okoliczność. Brak działań organu nie może obciążać strony.
Reasumując: ani hipotetyczne założenia organu dotyczące okresu zajmowania przez stronę pasa drogowego bez zezwolenia, ani przedłożone Sądowi dokumenty nie świadczą o tym, iż decyzja o nałożeniu kary pieniężnej jest prawidłowa. Ewentualny okres objęty karą, przede wszystkim zaś jego data początkowa i końcowa, winny być precyzyjnie udokumentowane, czego w rozpatrywanej sprawie nie uczyniono.
W tym stanie rzeczy uprawnione jest twierdzenie, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co z kolei uzasadnia uchylenie takiej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
O kosztach postępowania obejmujących wpis oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej będącego radcą prawnym orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
O wykonalności uchylonych decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien uwzględnić podniesioną wyżej okoliczność i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa zastosować przepisy warunkujące prawidłowość postępowania administracyjnego, a następnie wydać rozstrzygnięcie odpowiadające prawu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło