II SA/Bd 556/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2015 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015r. nr [...] w przedmiocie uznania pobranego świadczenia rodzinnego za nienależnie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2015r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej E.S. kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Burmistrz W. decyzją ... z ... 2015 r. adresowaną do E. S. na podstawie art. 3 -5, 8 - 9, 20 ust. 3, 29 - 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114), rozporządzeń Rady Ministrów: z dnia 4 grudnia 2008 r. w sprawie określenia odsetek ustawowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 220, poz. 1434) i z dnia 16 grudnia 2014 r. w sprawie wysokości odsetek ustawowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1858) orzekł: 1. o uznaniu, że pobrane świadczenia rodzinne od dnia ... 2013 r. do dnia ... 2014 r. w postaci zasiłku rodzinnego na dziecko T. S. w łącznej wysokości ... zł są świadczeniami nienależnie pobranymi. 2. o uznaniu, że pobrane świadczenia rodzinne od dnia ... 2013 r. do dnia ...2014 r. w postaci zasiłku rodzinnego na dziecko D. S. w łącznej wysokości ... zł są świadczeniami nienależnie pobranymi. 3. o uznaniu, że pobrane świadczenie rodzinne w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka w wysokości ... zł jednorazowo na dziecko D. S. jest świadczeniem nienależnie pobranym. 4. od nienależnie pobranych świadczeń naliczone zostaną odsetki ustawowe od pierwszego miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty. Składając odwołanie E. S. stwierdziła, że jest to decyzja krzywdząca, oparta na błędnych ustaleniach faktycznych, przyznając, że nie powiadomiła organu o zmianach w jej sytuacji rodzinnej. SKO w B. decyzją z ... 2015 r. (nr ...) na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 25 ust. 1 ww. ustawy z 28 listopada 2003 r. i art. 138 § 2 Kpa utrzymało w mocy ww. decyzję, która wg SKO wydana została zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym, bowiem podnoszony w odwołaniu fakt otrzymywania wynagrodzenia w wysokości niższej niż przyjętej przez organ decyzyjny nie został w jakikolwiek sposób udokumentowany przez skarżącą. W skardze E. S. ponowiła zarzuty odwołania, wskazując że organ naruszył art. 77 Kpa ustalając wysokość dochodów jej rodziny niezgodnie z rzeczywistością i wniosła o uchylenie decyzji SKO i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do przepisów art. 134 § 1 oraz art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy wynika natomiast, że decyzją z ... 2013 r. – ... Burmistrz W. przyznał skarżącej E. S. na podstawie przepisów ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny na dziecko T. S. w kwocie ... zł od ...2013 r. do ... 2014 r., a decyzją z ... 2014 r. ... tenże organ na podstawie ww. ustawy przyznał skarżącej E. S. zasiłek rodzinny na D. S., dziecko do lat 5 w kwocie . zł od ... 2014 r. do ... 2014 r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka kwotę ... zł. Z akt wynika także, że Burmistrz W. postanowieniem ... z dnia ... 2014 r. na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 5 oraz art. 149 i 150 Kpa z urzędu wznowił postępowanie w obu ww. sprawach zakończonych przywołanymi decyzjami. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że wznowienie postępowania nastąpiło w związku z podjęciem przez skarżącą i jej męża zatrudnienia co miało wpływ na ich sytuację dochodową. Z akt sprawy wynika, że już w dniu ... 2014 r. Burmistrz W. wydał pierwszą decyzję o uznaniu przyznanych i wypłaconych świadczeń, jako świadczeń nienależnie pobranych. Z akt sprawy nie wynika natomiast, żeby w niniejszej sprawie zapadły jakiekolwiek inne decyzje po wznowieniu postępowania, a w szczególności przewidziane w art. 151 § 1 i 2 Kpa. Tymczasem odwołując się do tych przepisów Kpa należy zauważyć, że ustawodawca w art. 151 § 1 i 2 przewiduje następujące sposoby zakończenia wznowionego wcześniej postępowania stanowiąc, że organ wydaje decyzję w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (§ 1) W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (§ 2). Jeszcze raz wypada zauważyć, że jest rzeczą oczywistą w świetle przedłożonych Sądowi akt sprawy, że organ nie wydał jakiejkolwiek z tych decyzji przewidzianych treścią art. 151 § 1 i 2 Kpa. Stanowi to więc istotne uchybienie w postępowaniu organów obu instancji. Nadto należy zauważyć, że w ustawie z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114) znajduje się przepis art. 32 § 1, który stanowi, że organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. W niniejszej sprawie obydwa organy co prawda przywołały ww. ustawę jako podstawę prawną swoich decyzji, ale bez wskazania tego przepisu. Skoro więc została spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to należało uwzględniając także przepis art. 135 tej ustawy orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku, rozstrzygnięcie w pkt 2 i 3 sentencji opierając na przepisach art. 152 oraz art. 200 tej ustawy. Prowadząc ponownie wznowione postanowieniem ... 2014 r. ... postępowanie, organ wyda jedną z decyzji przewidzianych po wznowieniu postępowania przywołanym wyżej art. 151 Kpa, respektując zasady ogólne postępowania określone z art. 6 -16 Kpa, dopuszczając jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w sposób wyczerpujący zbierze i rozpatrzy cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa) i rozstrzygnie sprawę na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Rzeczą organu będzie także rozważenie czy nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia rozprawy administracyjnej celem wysłuchania skarżącej, wzywając przedtem skarżącą do przedłożenia dowodów na potwierdzenie okoliczności na którą wskazywała w skardze i w swych wyjaśnieniach przed tutejszym Sądem w niniejszej sprawie dotyczące jej sytuacji rodzinnej i uzyskanych dochodów.