II SA/Bd 56/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2007-03-08
Skład orzekający: Grażyna Malinowska-Wasik, Wojciech Jarzembski, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do pouczenia strony o konieczności złożenia wniosku o kontynuację świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli strona nie posiada wiedzy o tym obowiązku, a jej sytuacja finansowa jest trudna?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do pouczania strony o konieczności złożenia wniosku o kontynuację świadczenia pielęgnacyjnego, ani nie ma możliwości przyznania świadczenia z mocą wsteczną, jeśli wniosek został złożony po terminie. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, zgodnie z art. 24 ust. 2 i 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Brak wiedzy strony lub trudna sytuacja finansowa nie wpływają na legalność decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca E. J. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji przyznającą jej świadczenie pielęgnacyjne na córkę M. J. od 1 sierpnia 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r. i odmawiającą prawa do świadczenia za okres od 1 stycznia 2006 r. do 31 lipca 2006 r. Skarżąca argumentowała, że powinna była zostać poinformowana o konieczności złożenia wniosku o kontynuację świadczenia wcześniej, a brak wiedzy i trudna sytuacja finansowa nie powinny skutkować odmową.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędziowie WSA: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 marca 2007r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę
IISA/Bd 56/07
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17, art. 24 ust. 2 i ust. 3a i 3b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity z 2006r. Dz. U. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, póz. 1071 z późn. zm.), utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] 2006r. Nr [...] działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta G. Kierownika Działu Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w G. przyznającą E. J. świadczenie pielęgnacyjne na córkę M. J. od 1 sierpnia 2006r. do 31 sierpnia 2006r., w wysokości 420,00 zł. miesięcznie i odmawiającą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 stycznia 2006r. do dnia 31 lipca 2006r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na ustalenia jakich dokonano w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] przyznano E. J. świadczenie pielęgnacyjne na córkę M. J. na okres od 1 września 2005r. do 31 grudnia 2005r. Wydaną w dniu [...] 2006r. decyzją organ I instancji uznał, iż E. J. spełniła ustawowe przesłanki wynikające z art. 17 powyższej ustawy o świadczeniach rodzinnych warunkujące prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką M. J.. Jednakże z uwagi na fakt złożenia przez E. J. wniosku o kontynuację przedmiotowego świadczenia w dniu 31 sierpnia 2006r., organ powołując się na treść art. 24 ust. 2 wymienionej ustawy orzekł o jego przyznaniu od dnia 1 sierpnia 2006r.
Powyższe stanowisko strona zakwestionowała wnosząc odwołanie.
Podniosła, iż od stycznia do lipca 2006r. trwała procedura odwoławcza dotycząca orzeczenia lekarskiego o niepełnosprawności jej córki M. J.. Wskazała, że o konieczności złożenia dodatkowego wniosku o kontynuację świadczenia już w miesiącu styczniu 2006r. dowiedziała się dopiero w sierpniu 2006r. Zdaniem odwołującej to na pracownikach Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, z którymi była w stałym kontakcie ciążył obowiązek poinformowania jej o istniejącym obowiązku i terminie złożenia takiego dokumentu. E. J. argumentowała również, że sama wychowuje córkę i znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, a w zaistniałych okolicznościach czuje się oszukana.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. nie podzieliło zarzutów w nim zawartych. Stwierdziło, iż organ w postępowaniu pierwszoinstancyjnym zasadnie orzekł zarówno co do przesłanek warunkujących przyznanie rzeczonego świadczenia wynikających z art. 17 wskazanej ustawy, jak i co do terminu jego wypłacania. Jak wynikało bowiem z okoliczności ustalonych w toku postępowania odwołująca uzyskała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności córki M. J. w dniu 21 września 2006r. Organ odwoławczy wskazał, że skoro wniosek E. J. o kontynuację świadczenia rodzinnego w formie świadczenia pielęgnacyjnego wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu 31 sierpnia 2006r., to zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych winno być ono przyznane od dnia 1 sierpnia 2006r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. ponadto wyjaśniło, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych są dla organów administracji publicznej wiążące i nie przewidują uznaniowego charakteru rozstrzygnięcia w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ nie mógł zatem przyznać świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy wykluczają to przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych - jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie.
Na powyższe rozstrzygniecie E. J. złożyła skargę do Sądu. Powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu. Ponownie podkreśliła, iż powinna była zostać poinformowana w stosownym czasie o konieczności złożenia wniosku o kontynuację świadczenia. Skarżąca podniosła, że sytuacja w której się znalazła wynikała nie z jej zaniedbania lecz braku wiedzy, za który nie powinna ponosić konsekwencji, które rzutują również na ciągłość jej lat pracy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to, iż kompetencją Sądu jest wyłącznie ocena czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Sąd nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jego legalności, stwierdzić należy, iż nie uchybia ona prawu.
Podstawę materialno – prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji administracyjnej stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity z 2006r. Dz. U. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.).
Z niespronych okoliczności sprawy wynika, że skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 31 sierpnia 2006r, jak również uzyskała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności córki M. J. w dniu 21 września 2006r., zgodnie z którym ustalony stopień niepełnosprawności datowano od 6 grudnia 2005r. Organ pierwszej instancji zasadnie zatem orzekł, że zostały spełnione ustawowe przesłanki określone w art. 17 cytowanej ustawy, warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do ustalenia czy organy orzekające właściwie określiły termin przyznania prawa do świadczenia od dnia 1 sierpnia 2006r., a nie jak wnosiła skarżąca od miesiąca stycznia 2006r.
Z brzmienia art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast zgodnie z treścią art. 24 ust. 3a powołanej ustawy, w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Wobec takiego brzmienia niniejszego przepisu należy uznać, że skoro przedmiotowy wniosek został złożony przez skarżącą w dniu 31 sierpnia 2006r. i wcześniej nie wnosiła ona o kontynuację świadczenia, to organ nie był uprawniony do jego przyznania wcześniej niż od 1 sierpnia 2006r. Ustawodawca w niniejszej regulacji nie pozostawił bowiem organom orzekającym na jej podstawie jakichkolwiek możliwości uwzględnienia okoliczności związanych z uzyskaniem orzeczenia o niepełnosprawności, jak również nie przewidział żadnego trybu pouczania o treści niniejszych przepisów.
Należy również zaznaczyć, iż prezentowane w skardze argumenty skarżącej, nie mogą mieć wpływu na ocenę zasadności odmowy przyznania świadczenia – legalności wydanej decyzji, czyli zgodności jej z przepisami ustawy. Jedynym kryterium warunkującym przyznanie świadczenia jest bowiem termin złożenia stosownego wniosku.
W ocenie Sądu, organy orzekające nie miały więc prawnej możliwości wydania innego rozstrzygnięcia niż zaskarżone. Nie można też czynić zarzutu z faktu orzekania na podstawie przepisów prawa bowiem jest to obowiązkiem organów administracji. Nadto, regulacje mające zastosowanie w niniejszej sprawie nie miały charakteru uznaniowego, zatem organ nie miał jakiejkolwiek możliwości dokonania własnej oceny opartej na tzw. uznaniu administracyjnym.
Ze względu na powyższe uznając, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszeń zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło