II SA/Bd 562/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant: Anna Kaczmarek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi M. S., G. S. na decyzję Komendanta [...] Policji w B. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze Skarbu Państwa ( Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy ) na rzecz adwokata M. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją nr 1[...] r. Komendant Miejski Policji w [...] na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2007 r., Nr 43; poz. 277 z późn. zm.), zobowiązał M. S. do opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego w [...] i przekazania go dysponentowi tj. Komendantowi Miejskiemu Policji w [...] wraz z kluczami w terminie miesiąca od dnia otrzymania niniejszej decyzji, zaznaczając, że niewykonanie obowiązku określonego w ust. 1 i 2 decyzji spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, celem przeprowadzenia eksmisji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podniósł, że zobowiązany nie jest członkiem rodziny policjanta w rozumieniu art. 89 cyt. ustawy, a ponadto nie spełnia przesłanek zawartych w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. i o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004 r., Nr 8; poz. 67 z późn. zm.). Organ orzekający zwrócił uwagę, że zajmowane mieszkanie zostało przyznane w dniu [...] r. Z. J. - pracownikowi byłego KMMO w[...], lecz osoby uprawnione do zamieszkiwania tego lokalu nie żyją, a pozostali członkowie rodziny uwzględnieni przy przydziale lokalu, utracili to prawo w myśl obowiązujących przepisów. W odwołaniu od powyższej decyzji S. M. wyraził swoje niezadowolenie z treści zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, podnosząc, iż w przedmiotowym lokalu mieszka 32 lata, wychował w tym miejscu dwoje dzieci i pomimo zadłużenia z tytułu opłat czynszowych, wyraził wolę dalszego zamieszkiwania. Strona odwołująca się oświadczyła również, że nie posiada uprawnień do innego lokalu mieszkalnego. Komendant Wojewódzki Policji w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] r. Komendanta Miejskiego Policji w [...]w części dotyczącej określenia terminu opróżnienia zajmowanego lokalu w[...]; stwierdzając, że w pozostałej części decyzja nr 1[...] r. Komendanta Miejskiego Policji w [...] zachowuje moc obowiązującą. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że Komendant Miejski Policji w [...] decyzją nr [...] r. zobowiązał G. S. do opróżnienia lokalu mieszkalnego w [...] w terminie miesiąca od dnia otrzymania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Od powyższej decyzji zainteresowana nie wniosła odwołania i stała się ona ostateczna. Następnie Komendant Miejski Policji w [...] zobowiązał do opróżnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego w terminie miesiąca od dnia otrzymania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego również S. M. (decyzja nr [...]r.) oraz S. S. (decyzja nr [...]r.). W uzasadnieniu swoich decyzji organ I instancji powołał się na brak uprawnień do zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego. S. S. od decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego nie wniósł odwołania i w związku z powyższym stała się ona ostateczna. Natomiast od decyzji nr [...] r. S. M. odwołał się wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwagi na fakt, iż zamieszkuje wspólnie z żoną w powyższym lokalu od 1979 r. oraz aktualnie jest bezrobotny. Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją nr [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na fakt naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Komendant Miejski Policji w [...] decyzją nr 1[...] r. ponownie zobowiązał S. M. do opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego w terminie miesiąca od dnia otrzymania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Od tej decyzji S. M. odwołał się do Komendanta Wojewódzkiego Policji, lecz w dniu [...] r. Komendant Wojewódzki Policji wydał postanowienie nr [...] stwierdzające, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm). Na przedmiotowe postanowienie zainteresowany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 26.10.2010 r., sygn. akt II SA/Bd 686/10 uchylił zaskarżone postanowienie i stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu z uwagi na fakt, że termin określony w art. 129 § 2 kpa został przez zainteresowanego zachowany. Orzekając w sprawie ponownie Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że na podstawie przydziału nr [...] r. KMMO w[...], lokal mieszkalny przy [...] został przydzielony Z. J. i na mocy tej decyzji osobami uprawnionymi do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu pozostawali następujący członkowie jego rodziny: J. A. - żona, T. L. - syn, T. G. - córka. Obecnie w lokalu mieszkalnym zamieszkuje G. S. razem z mężem M. i synem S. W związku z powyższym, w świetle art. 95 ust. 3 pkt 3 cyt. ustawy, zdaniem organu istotą rozpatrywanej sprawy jest stwierdzenie, czy odwołujący się posiada tytuł prawny do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, zważywszy na okoliczność, iż na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) (Dz.U. z 2004 r., Nr 8 poz. 67 z późn. zm.) prawo do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji odpowiednio Ministra Spraw Wewnętrznych lub Ministra Sprawiedliwości albo podległych im organów, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Skoro więc przedmiotowy lokal nie został przydzielony odwołującemu się w formie decyzji administracyjnej oraz nie posiada on prawa do lokalu mieszkalnego w dyspozycji Policji na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, to w świetle art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji zasadne pozostaje wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że ani przepisy ustawy o Policji, ani rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów nie uprawniały organu I instancji do wyznaczenia odwołującemu się terminu opróżnienia zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego, dlatego brak było regulacji pozwalających na wyznaczenie terminu do opuszczenia lokalu, dlatego uznać należało, że nałożenie takiego obowiązku przez organ I instancji było naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W skardze do sądu M. S. i G. S. zakwestionowali zgodność z prawem decyzji organu odwoławczego, podnosząc argumentację analogiczną jak w odwołaniu od decyzji organu i instancji. Strony podniosły przede wszystkim okoliczność długiego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu oraz brak jakiegokolwiek alternatywnego mieszkania. Skarżący zwrócili uwagę na swoją trudną sytuację zdrowotną i finansową oraz bezrobotny status zamieszkującego z nimi syna. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej ustawy wnika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia posŧępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Zważywszy powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa obowiązujących w dacie jego podjęcia jak również oparte zostało na prawidłowo ustalonym w tej dacie stanie faktycznym. Wszelkie zmiany okoliczności stanu faktycznego, które miały miejsce po tym terminie, nie wpływają na ocenę legalności zaskarżonego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Na wstępie zwrócić należy uwagę na odrębny reżim prawny regulujący status prawny lokali mieszkalnych będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.), przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku więc lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, a do takich należy sporny lokal - przepisami odrębnymi, dotyczącymi lokali mieszkalnych, jest rozdział 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, zwanej dalej ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin uprawnionych do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. Przepisy ustawy o Policji w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Na podstawie art. 89 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: małżonek, dzieci (...) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia (...), przy czym uprawnienie członków rodziny policjanta do zajmowania lokalu pozostającego w dyspozycji Policji wynika z posiadanego przez policjanta tytułu prawnego do lokalu. Wyszczególnienie w decyzji o przydziale lokalu członków rodziny policjanta nie daje im samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, ponieważ uprawnienie to ma charakter pochodny i jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant. Czym innym jest bowiem uprawnienie do lokalu na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, a czym innym uwzględnienie danej osoby przy przydziale lokalu na podstawie art. 89 ust. 2 ustawy o Policji. Natomiast art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji określa, że decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego o którym mowa w art. 90 przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie jest osobą uprawnioną do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu Policji, który w chwili śmierci spełniał warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, czy też po zmarłym emerycie czy renciście policyjnym. Ponadto przedmiotowy lokal nie został przydzielony skarżącemu w formie decyzji administracyjnej. Tym samym nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, a nadto w świetle obowiązujących przepisów nie mógł takiego tytułu prawnego uzyskać, jest zatem osobą zajmującą lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada do niego tytułu prawnego jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika bezspornie, że na podstawie przydziału nr [...] r. KMMO w [...], lokal mieszkalny przy ul. [...] został przydzielony Z. J. Na mocy powyższej decyzji osobami uprawnionymi do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu pozostawali następujący członkowie jego rodziny: J. A. - żona, T. L. - syn, T. G. - córka. Obecnie w lokalu mieszkalnym zamieszkuje córka Z. J. – G. S. razem z mężem M. i synem S. Jeżeli więc przedmiotowy lokal nie został przydzielony skarżącemu w formie decyzji administracyjnej oraz nie posiada on prawa do lokalu mieszkalnego w dyspozycji Policji na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, w świetle art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji zasadne pozostaje wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, dlatego należy podzielić stanowisko orzekających w sprawie organów, iż w odniesieniu do spornego lokalu miały zastosowanie przepisy rozdziału 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w tym również przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 cyt. ustawy. Nie ma też wpływu na wynik rozstrzygnięcia okazana umowa najmu, zawarta z G. S. Stroną tej umowy nie jest adresat decyzji, a po za tym sąd nie ocenia w tym postępowaniu umów cywilnoprawnych. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).