II SA/Bd 563/11
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-06-16
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, podlega oddaleniu, jeśli osoba fizyczna nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sama odległość od sądu i brak samochodu nie stanowią wystarczającej podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zwłaszcza gdy wnioskodawca posiada dochód i inni członkowie gospodarstwa domowego dysponują środkami transportu.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni I. B. złożyła do WSA w Bydgoszczy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadniła to odległością od sądu (140 km), brakiem samochodu i prawa jazdy, mimo posiadania domu, dochodu gospodarstwa domowego w wysokości 2.730,00 zł miesięcznie, a także posiadania przez synów samochodów. Wnioskodawczyni podała, że wydaje miesięcznie ok. 300 zł na lekarstwa i nie posiada oszczędności ani papierów wartościowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję SKO w T. z dnia [...] marca 2011r., nr SKO-[....] w przedmiocie warunków zabudowy postanowił: oddalić wniosek
W dniu 13 czerwca 2011r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) I. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że nie jest w stanie na bieżąco kontrolować akt sprawy, ponieważ nie posiada samochodu i prawa jazdy, zaś jej miejsce zamieszkania pozostaje w oddaleniu ok. 140 km od siedziby sądu, a więc mógłby jej zdaniem czynić to adwokat z Bydgoszczy. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z dwójką pełnoletnich synów. Posiada dom o powierzchni 150 m2. Jeden z jej synów jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,87 ha. Dochód gospodarstwa domowego wynosi łącznie 2.730,00 zł miesięcznie. Synowie posiadają samochody. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz papierów wartościowych. Ponadto podała, że na lekarstwa wydaje miesięcznie około 300 zł.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W świetle przedstawionej przez zainteresowaną sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazała on zasadności swojego wniosku. Skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, które wskazywałyby na to, że ponosi ponadprzeciętne wydatki. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżąca dysponuje stałą kwotą dochodu w wysokości 730,00 zł miesięcznie. Ponadto każdy z domowników posiada swój własny dochód. Zarzuty skarżącej, że nie jest w stanie na bieżąco kontrolować akt sprawy, ponieważ nie posiada samochodu i prawa jazdy, zaś jej miejsce zamieszkania pozostaje w oddaleniu ok. 140 km od siedziby sądu, a więc mógłby jej zdaniem czynić to adwokat z Bydgoszczy są bezzasadne, ponieważ skarżąca jest informowana o każdej czynności procesowej dokonywanej przez sąd zaś jej stawiennictwo na rozprawie nie jest obowiązkowe. Nadmienić przy tym również należy, że synowie skarżącej posiadają samochody i skoro zamieszkują we wspólnym gospodarstwie domowym to należy przypuszczać, że istnieje możliwość skorzystania przez nią z tych środków transportu.
Ponadto wnioskodawczyni żąda również ustanowienia pełnomocnika. Podkreślenia wymaga, że decydując o przyznaniu prawa pomocy referendarz sądowy kieruje się tylko sytuacją majątkową skarżącego nie zaś skomplikowaniem sprawy.
Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości wskazanej powyżej – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie.
Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane, chociaż nie zostało przez stronę wprost podane (z wyjątkiem kosztów zakupu lekarstw). Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.
Strona zaś posiada środki pieniężne.
Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W tym przypadku również pod uwagę jest brany jedynie czynnik majątkowy a nie czynnik skomplikowania sprawy. Podobnie jak w przypadku zwolnienia od kosztów sądowych strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w celu ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło