II SA/Bd 565/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-09-29
Skład orzekający: Anna Klotz, Wojciech Jarzembski, Wiesław Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego miał podstawy prawne do nałożenia obowiązku wykonania zmian lub przeróbek w budynku gospodarczym, który został wybudowany samowolnie, ale nie narusza przepisów planu zagospodarowania przestrzennego, nie powoduje zagrożenia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw prawnych do nakazania właścicielce wykonania zmian lub przeróbek w budynku gospodarczym, który został wybudowany samowolnie, ale zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, nie stanowi zagrożenia dla ludzi lub mienia, ani nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W takiej sytuacji nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., a kwestie sporów własnościowych i utrudnień w korzystaniu z nieruchomości należą do drogi cywilnej.Stan faktyczny
Skarżący R. O. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą obowiązek przedłożenia inwentaryzacji i opinii stanu technicznego budynku gospodarczego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kpa, wskazując na wysunięcie garażu poza linię zabudowy, ograniczenie przejazdu i pogorszenie warunków użytkowych działki sąsiedniej. Organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do nałożenia obowiązku wykonania zmian lub przeróbek, uznając, że obiekt nie narusza ustaleń planu zagospodarowania, nie powoduje zagrożenia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta W., na podstawie art. 40 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 1 i 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 Kpa decyzją z [...] – [...] stwierdził wykonanie nałożonego postanowieniem z [...] – [...] obowiązku przedłożenia inwentaryzacji i opinii stanu technicznego budynku gospodarczego na działce nr [...][...][...] przy ul. S. [...] we W. Odwołanie od tej decyzji złożył skarżący R. O. wnosząc o jej uchylenie, zarzucając naruszenie prawa.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] WINB-[...], na podstawie art. 104 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 2 i art. 103 ust. 2 ww. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. i art. 40 ww. ustawy z dnia 24 października 1974 r. uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o braku podstawy oraz potrzeby nałożenia na A. K. obowiązku wykonania zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Wg organu z dokumentów nie wynika, by sporny obiekt musiał podlegać przymusowej rozbiórce, skoro nie narusza ustaleń zawartych w planie zagospodarowania. Nadto nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Nie ma też innych ważnych i uzasadnionych przyczyn, które by przemawiały za jego rozbiórką. Organ zobowiązany był przeprowadzić postępowanie legalizacyjne i nie miał podstawy ani potrzeby nakazania zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Organ stwierdziwszy, że sentencja zaskarżonej decyzji jest niewłaściwa, bowiem nie koresponduje z przywołaną podstawą prawną - art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchylił owe rozstrzygniecie i orzekł o braku podstawy i potrzeby do nałożenia na A. Kaszubską wykonania zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.
Składając skargę R. O. wniósł o uchylenie ww. decyzji w części orzekającej stwierdzenie braku podstawy i potrzeby nałożenia na A. K. obowiązku wykonania zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami oraz obciążenie organu kosztami postępowania. Zarzucił naruszenie art. 7, 75, 77 i 78 kpa wskazując, że ściana frontowa garażu jest wysunięta poza linię znajdujących się z nim w jednym szeregu budynków gospodarczych i zachodzi o ok. 25 cm na działkę nr [...][...][...], której jest współwłaścicielem, ograniczając możliwość przejazdu samochodów do budynków gospodarczych usytuowanym szeregowo wzdłuż tej działki, które służą właścicielom budynku przy ul. S. [...]. Wskazał także, że wrota garażu otwierają się na działkę nr [...], powodując pogorszenie warunków użytkowych jej właścicieli i niezrozumiałe jest postępowanie organów zmierzające do legalizacji przedmiotowego garażu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do przepisów art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Należało więc zgodnie z treścią tych przepisów zbadać zgodność zaskarżonej decyzji przede wszystkim z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: Kpa) oraz zgodności tej decyzji z przepisami ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) oraz z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.).
Natomiast przepis art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a przepis art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt sprawy wynika natomiast, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta W. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie pobudowanego budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], przy ul. S. nr [...] we W., na wniosek skarżącego R. O., współwłaściciela działki sąsiedniej, tj. o nr ewid. [...].
Z akt sprawy (z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...]) wynika, iż jest to obiekt murowany o powierzchni zabudowy ok. 11 m², z dachem drewnianym krytym papą, posiadający drewniane wrota. Wynika to z oświadczeń współwłaścicieli nieruchomości przy ul. S. [...] we W. Z ww. oświadczeń wynika również, że przedmiotowy budynek pobudował M. B. za zgodą ówczesnego właściciela nieruchomości, tj. Zakładów Wytwórczych "S.", lecz bez pozwolenia na budowę z organu administracji publicznej. Obecnie jego właścicielem jest A. K. Z akt wynika także, że przedmiotowy obiekt dobudowany do budynków gospodarczych znajduje się w zabudowie szeregowej pomieszczeń gospodarczych użytkowanych jako składy opałów. Pomieszczenie A. K. posiada wrota wjazdowe. Jest ono wysunięte o 25 cm poza linię zabudowy szeregu innych obiektów gospodarczych. Mając na uwadze, że przedmiotowy obiekt wzniesiono bez stosownego pozwolenia (co jest faktem bezspornym) przed dniem 1 stycznia 1995 r., tj. przed dniem wejścia w życie obowiązującej aktualnie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz przepis art. 28, art. 48 i art. 103 ust. 2 tej ustawy - niniejszą sprawę należało rozpatrzyć w oparciu o przepisy ustawy poprzedniej, tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.).
Przepis art. 37 ust. 1 ww. ustawy z 24 października 1974 r. stanowi natomiast, że obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania, w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałoby niebezpieczeństwo dla ludzi mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Tak więc aby nakazać żądaną przez skarżącego rozbiórkę muszą być spełnione przesłanki określone treścią tego przepisu. Rzeczą organu było więc przeprowadzenie w tym kierunku odpowiedniego postępowania dowodowego przy zastosowaniu reguł Kpa, a w szczególności przepisów art. 7, 75, 77 i 80 Kpa. Dopiero po ustaleniu braku przesłanki z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. mógłby mieć zastosowanie przepis art. 40 tej ustawy stanowiący, że w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
Z akt sprawy wynika, że organ przeprowadził prawidłowo postępowanie dowodowe respektując w pełni – wbrew odmiennym twierdzeniom w tym zakresie skarżącego - treść ww. przepisów Kpa dotyczących postępowania dowodowego i dokonał czynności oraz ustaleń pozwalających na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Postanowieniem z [...]., na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), art. 37 ust. 1 art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 123 Kpa organ zobowiązał A. K. do dostarczenia w terminie do 31 stycznia 2010 r. inwentaryzacji i opinii stanu technicznego budynku, który został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, zastrzegając, że opinia winna być opracowana przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane i należącą do Izby Inżynierów Budownictwa. Z akt sprawy wynika, że obowiązek ten został wykonany.
Z zebranej dokumentacji – w ocenie Sądu - wynika, że przedmiotowy budynek nie narusza ustaleń zawartych w obowiązującym aktualnie miejscowym planie zagospodarowania terenu, na którym jest on posadowiony, czyli planie uchwalonym uchwałą Rady Miasta Włocławka Nr 5/IV/2007 z dnia 29 stycznia 2007 r. (Dz. U. Woj. Kuj. – Pom. Nr 33, z 22 marca 2007 r. poz. 479). Według tego planu działka nr [...][...][...] znajduje się na obszarze o symbolu – [...], co oznacza: przeznaczenie podstawowe – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i wielorodzinna, usługowa oraz przeznaczenie dopuszczalne – rzemiosło nieuciążliwe. Tak więc lokalizacja pobudowanego w latach 70- tych ubiegłego wieku budynku gospodarczego, jest zgodna z ww. planem. Ponadto jak wynika z zebranych opinii obiekt ów nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z akt nie wynika też, aby zachodziły inne ważne i uzasadnione przyczyny, któryby przemawiały za koniecznością jego rozbiórki. Należy bowiem zaznaczyć, że z przedłożonej oceny technicznej wynika, że obiekt znajduje się w dobrym stanie technicznym i nadaje się do dalszego bezpiecznego użytkowania jako budynek gospodarczy. Nadto z treści inwentaryzacji jak i oceny technicznej nie wynika, by ów obiekt wymagał jakichkolwiek zmian lub przeróbek, celem doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw prawnych, aby nakazać obecnej właścicielce budynku wykonania zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, w oparciu w art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.
Natomiast odnosząc się do zarzutów i wywodów skarżącego wskazującego na pobudowanie przedmiotowego obiektu na części działki nr [...] (której skarżący jest współwłaścicielem) stanowiącej drogę dojazdową do całego szeregu budynków gospodarczych oraz zarzutu dotyczącego uciążliwości związanej z otwieraniem wrót do tego budynku, co według skarżącego utrudnia współwłaścicielom działki nr [...] korzystanie z tej nieruchomości - należy stwierdzić, że sprawy własności terenu, na którym przedmiotowy obiekt jest usytuowany, tudzież zakłócania korzystania z prawa własności nie są regulowane przepisami prawa budowlanego, czy też w ogóle prawa administracyjnego i mogą być rozstrzygane wyłącznie na drodze procesu cywilnego przed sądem powszechnym w oparciu o przepisy ustawy – Kodeks cywilny.
Reasumując należy stwierdzić, że oceniając zaskarżoną decyzją wyłącznie w oparciu o kryterium legalności Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszenia jakiegokolwiek przepisu obowiązującego prawa, w szczególności nie dopatrzył się wystąpienia przesłanek wskazanych treścią przepisów art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dlatego na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło