II SA/Bd 567/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-12-09
Skład orzekający: Grażyna Malinowska-Wasik, Wiesław Czerwiński, Wojciech Jarzembski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję o warunkach zabudowy, nie badając legitymacji procesowej strony wnoszącej odwołanie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, nie badając prawidłowo interesu prawnego strony wnoszącej odwołanie. Organ odwoławczy powinien był stwierdzić niedopuszczalność odwołania w drodze postanowienia, jeśli strona nie wykazała swojego interesu prawnego, lub umorzyć postępowanie odwoławcze, jeśli interes prawny nie został wykazany. Zaniechanie tego obowiązku mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
WSA w Bydgoszczy rozpoznał skargę Spółdzielni Handlowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o warunkach zabudowy wydaną dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie budynku biurowo-handlowego. Spółdzielnia zarzucała naruszenie przepisów dotyczących dobrego sąsiedztwa oraz brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu. Sąd uchylił decyzję SKO, nie badając zarzutów skargi, lecz z powodu naruszenia przepisów postępowania przez organ odwoławczy, który nie zbadał legitymacji procesowej strony wnoszącej odwołanie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009r. sprawy ze skargi [...] S.H. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr SKO-[...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) działając z upoważnienia Burmistrza Miasta R. Kierownik Wydziału Infrastruktury i Budownictwa ustalił na wniosek A. J., E. J. i W. J. wspólników "E. A. J., E. J., W. J." Spółka Jawna warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na przebudowie i rozbudowie istniejącego budynku biurowo-handlowego na pawilon biurowo – handlowy, na działce nr [...] położonej w R. przy ul. K. C. (dawnej ul. T.). Odwołanie złożyła [...] Spółdzielnia Handlowa w R., zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1, art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 w/w ustawy z 27 marca 2003 r. oraz art. 10 kpa poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu w stadium uzgodnienia decyzji z Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków w T., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 59 ust. 1 i art. 61 w/w ustawy z dnia 27 marca 2003 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Na powyższą decyzję skargę wniosła w/w Spółdzielnia zarzucając naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 61 ust. 1 w/w ustawy z dnia 27 marca 2003 r. poprzez uznanie, że organ I instancji prawidłowo uwzględnił i zastosował zasadę dobrego sąsiedztwa, ustanowioną w tym przepisie oraz art. 10 § 1 kpa poprzez uznanie, że nie zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu w stadium uzgadniania projektu decyzji przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w T., nie stanowi naruszenia prawa skutkującego koniecznością uchylenia decyzji. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ust 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany – co w niniejszej sprawie należy mocno podkreślić – zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skargę w niniejszej sprawie należało uwzględnić, aczkolwiek nie z przyczyn w niej podniesionych, bez badania zasadności podniesionych w niej zarzutów.
Zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Z akt wynika, że postępowanie nie było wszczęte na wniosek skarżącej Spółdzielni Handlowej, lecz na wniosek A. J., E. J. i W. J. wspólników "E. A. J., E. J., W. J." Spółka Jawna. Strona skarżąca nie wskazała składając odwołanie, jaki jej interes prawny został naruszony albo czy też decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jej obowiązku.
Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie wielokrotnie wskazywano na konieczność oddzielenia interesu prawnego od interesu faktycznego. Interes prawny strony musi wynikać z przepisów prawa materialnego. Obowiązkiem organu jest badanie interesu prawnego strony co wynika z treści przepisu art. 134 kpa, czego organ odwoławczy w niniejszej sprawie bezpodstawnie zaniechał.
Przepis art. 134 kpa stanowi bowiem, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Natomiast niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo też wniesienia odwołania przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych. Pierwsza sytuacja obejmuje przypadki, gdy odwołanie wniosła osoba trzecia albo podmiot na prawach strony, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji. W razie gdy odwołanie wniosła jednostka, która twierdzi, że decyzja zaskarżona dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, organ odwoławczy obowiązany jest rozpoznać jej odwołanie. Jeżeli w wyniku rozpoznania odwołania organ stwierdzi, że jednostka ta nie ma w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to wydaje on wówczas decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3. Takie stanowisko przyjął NSA w uchwale z 5 lipca 1999 r., OPS 16/98 (ONSA 1999, Nr 4, poz. 119): "Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa."
Z akt postępowania a w szczególności z treści odwołania wynika, że wnosząc odwołanie strona skarżąca nie wskazała na swój interes prawny mający umocowanie w przepisach prawa materialnego.
Zebrany materiał nie pozwala Sądowi na dokonanie oceny istnienia po stronie skarżącej interesu prawnego. Wprost przeciwnie – z akt sprawy zdaje się wynikać, że jest to jedynie interes faktyczny wynikający z zakresu profesjonalnej działalności strony skarżącej, dla której działalność zawodowa wnioskodawcy stanowić może konkurencję.
Nie jest jednak rzeczą Sądu dokonywanie odpowiednich ustaleń w tym zakresie. Byłoby to bowiem niedopuszczalnym zastępowaniem organu, przekroczeniem własnych kompetencji i wchodzeniem w kompetencje organu.
Dlatego nie przesądzając bynajmniej ostatecznej oceny w tym zakresie oraz nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy – należało uznać, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 i 3 wyroku oparto na art. 152 oraz art. 200 tej ustawy.
Ponownie rozpatrując sprawę rzeczą organu odwoławczego będzie dokładne zbadanie istnienia interesu prawnego strony skarżącej mając na uwadze treść przywołanego przepisu art. 28 kpa. Dalsze zaś postępowanie organu uzależnione będzie od ustaleń organu w tym zakresie. W szczególności dopiero po ustaleniu, że strona skarżąca ma interes prawny organ będzie mógł rozpatrzyć odwołanie skarżącej ustosunkowując się do zawartych w nim zarzutów, a także zarzutów przytoczonych potem w skardze.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło