II SA/Bd 568/17

WyrokWSA w Bydgoszczy2017-12-06

Skład orzekający: Anna Klotz, Renata Owczarzak, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich może utrzymać w mocy decyzję organu I instancji, jeśli decyzja stanowiąca podstawę dla obu tych rozstrzygnięć została następnie uchylona przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich, oparta na decyzji odmawiającej przyznania tych płatności, która następnie została uchylona przez sąd administracyjny, jest wadliwa. Uchylenie decyzji odmawiającej przyznania płatności oznacza, że nie ma podstaw do ustalania zwrotu nienależnie pobranych środków, zwłaszcza jeśli w następstwie wyroku sądowego płatność została przyznana. Taka sytuacja stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich. Pierwotnie przyznane płatności zostały zakwestionowane po śmierci rolnika, który złożył wniosek. Po serii decyzji, w tym stwierdzeniu nieważności pierwotnej decyzji przyznającej płatności i wydaniu decyzji odmawiającej ich przyznania, organ ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności. Kluczowe dla sprawy było uchylenie przez WSA w Bydgoszczy decyzji odmawiającej przyznania płatności oraz decyzji ją utrzymującej w mocy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W., zasądzając jednocześnie od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [....] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...].11.2016 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we [...] działając na podstawie: . art. 104 i 107 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), . art. 29 ust. 1, 2, 4, 7 i 8 ustawy z dnia [...] maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2016 r., poz. 1512), . art. 5 ust. 1, ustawy z dnia [...] lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1551 ze zm.), . art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr [...] z dnia [...] października 2012 r. zmieniającego rozporządzenia (WE) nr [...](UE) nr [...] w odniesieniu do metody naliczania odpowiednich odsetek od nienależnych płatności do odzyskania od beneficjentów systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr [...], wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowionego rozporządzeniem Rady nr 1698/2005 oraz wsparcia sektora wina ustanowionego rozporządzeniem Rady (WE) nr [...] (Dz. Urz. L Nr [...] z [...].10.2012, str. 2), . art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr [...] odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr [...] w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z [...].12.2009 r., str. 65 ze zm.), . art. 54 ust 1 rozporządzenia (UE) Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr [...], (WE) nr [...], (WE) nr [...], (WE) nr [...], (WE) nr [...](WE) nr [...] (Dz. Urz. UE, L 347 z [...].12.2013 r., str. 549 - 607) w związku z art. 41 ust. 5 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz. Urz. UE L 255 z [...].08.2014 r., str. 18-58), . art. 43 i 44 rozporządzenia Komisji (UE) nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z [...].06.2014 r., str. 48), . art. 3 ust. 4 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr [...] z dnia [...] grudnia 1995 r., w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr [...], s. 1 z [...].12.1995 r. ze zm.), . art. 21 § 1 pkt 2 i art. 47 § 1, art. 51 § 1, art. 53 § 3, art. 54 § 4, art. 56 § 1 i 3, art. 68 § 1 i 5 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), w wyniku wszczętego w dniu [...].08.2016 r. z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ustalił K. K. kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uzyskanych na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...] z dnia [...].04.2015 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w łącznej wysokości: [...] zł. W uzasadnieniu decyzji orzekający organ podniósł, iż w dniu [...].04.2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR we [...] wpłynął wniosek o przyznanie płatności na rok [...] złożony przez M. K.. We wniosku producent ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni 45,75 ha. W dniu [...].07.2014 r. brat beneficjenta złożył skrócony odpis aktu zgonu M. K. z dnia [...].07.2014 r. K. K. został poinformowany o zasadach przejęcia płatności obszarowych, płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowych, co potwierdził własnoręcznym podpisem. W dniu [...].07.2014 r. K. K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR we [...] wniosek na rok 2014 o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w przypadku śmierci rolnika, informację o zarejestrowanym testamencie notarialnym oraz akt notarialny Rep A Nr [...] z dnia [...].07.2014 r. - testament. W dniu [...].08.2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR we [...] wpłynął wniosek o stwierdzenie nabycia spadku z dnia [...].07.2014 r., złożony w dniu [...].07.2014 r. do Sądu Rejonowego w A. K. z/s w R., a w dniu [...].01.2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR we [...] wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego w A. K. z/s w R. z dnia [...].10.2014 r., sygn. akt V Ns 277/14 o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym M. K. w całości przez K. K.. Zgodnie z adnotacją na postanowieniu, postanowienie uprawomocniło się w dniu [...].11.2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we [...], po przeprowadzeniu wszystkich wymaganych kontroli, wydał w dniu [...].04.2015 r. decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego K. K., w tym przyznał jednolitą płatność obszarową do łącznej powierzchni gruntów wynoszącej 44,16 ha oraz kwotę zwrotu dyscypliny finansowej. Zawiadomieniem z dnia [...].03.2016 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Powodem wszczęcia postępowania było podejrzenie wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa na skutek nie rozpatrzenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W dniu [...].04.2016 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...] z dnia [...].04.2015 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W wyniku ponownego postępowania w sprawie, w dniu [...].05.2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we [...] wydał decyzję nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na podstawie której odmówił przyznania K. K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które wnioskodawca ubiegał się na rok 2014. W wyniku rozpatrzenia odwołania, w dniu [...].08.2016 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wydał decyzję nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W dniu [...].08.2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W dniu [...].09.2016 r. do Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wpłynęła skarga K. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...].08.2016 r., nr [...]. W dniu [...].11.2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we [...] wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na mocy której ustalono K. K. kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości [...] zł. Kwota ta odpowiadała różnicy pomiędzy unieważnioną przez Dyrektora OR decyzją Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a decyzją nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W odwołaniu od powyższej decyzji K. K. podniósł, że złożył skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...].08.2016 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nr [...] (wniosek został złożony wraz z odwołaniem). Odwołujący wskazał, że do rozpatrzenia wniosku w przedmiocie wykonalności decyzji przez WSA w Bydgoszczy, uważa za zasadne odwołanie się od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...]. Wniosek strony o wstrzymanie wykonania decyzji Oddziału Regionalnego ARiMR w T. nr [...] został w dniu [...].11.2016 r. przekazany do WSA w Bydgoszczy, który postanowieniem z dnia [...].01.2017 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. po rozpatrzeniu odwołania, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...] z dnia [...].11.2016r. w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W ocenie organu odwoławczego, odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji umożliwiła merytoryczne rozpatrzenie odwołania strony od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...]. W skardze do sądu K. K. powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1249/16, którym uchylono decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...] z dnia [...].05.2016 r. w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wskazując przy tym, że zaskarżone decyzje uchylone cyt. wyrokiem zostały wyeliminowane z obiegu prawnego w związku z czym w jego ocenie złożenie skargi stało się konieczne. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...] z dnia [...].11.2016 r. w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Dla wydania wyroku w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie miała okoliczność związana z wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1249/16, na mocy którego uchylono decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...] z dnia [...].05.2016 r. w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i decyzję organu I instancji. Powyższe skutkowało wyeliminowaniem z obrotu prawnego obu decyzji (Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr 9002-2016-007770 oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji była zaś konsekwencją decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...].04.2016 r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...] z dnia [...].04.2015 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i wydanej w jej miejsce następnie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, która to jednak płatność została już uprzednio skarżącemu wypłacona. Zważywszy wobec tego, że decyzje orzekające o odmowie przyznania płatności zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, nie ma podstaw do wydania orzeczenia o zwrocie nienależnie pobranych płatności zwłaszcza, że w następstwie wyroku Sądu z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1249/16 organ przyznał skarżącemu płatność. W okolicznościach niniejszej sprawy zaistniała więc sytuacja, iż decyzja stanowiąca przedmiot postępowania została wydana w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. stanowi kwalifikowaną wadę prawną decyzji. Zaistnienie przesłanki wznowieniowej wymaga uchylenia decyzji będącej przedmiotem skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Stwierdzone uchybienie dające podstawę do wznowienia postępowania, uniemożliwiało dokonanie merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji, w tym odniesienie się do zarzutów skargi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. O kosztach, na które złożył się wpis stosunkowy, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło