II SA/Bd 577/10

6 października 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie WSA: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 października 2010r. sprawy ze skargi G.K. na decyzję Komendanta [...] Policji w [...] z dnia [...] maja 2010r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokata J.B. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Bd 577/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Komendant Miejski Policji w [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2000 r., Dz. U. Nr 98, poz. 1071) w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr. 43, poz. 277 z póz. zm.) zobowiązał G. K. do opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego w [...] przy ul. [...] i przekazania go dysponentowi, tj. Komendantowi Miejskiemu Policji w [...] wraz z kluczami w terminie miesiąca od dnia otrzymania niniejszej decyzji. Uzasadniając podjętą decyzję organ wskazał, iż zgodnie z ustawą z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) skarżący nie jest członkiem rodziny policjanta w rozumieniu art. 89 ustawy, a ponadto nie spełnia przesłanek zawartych w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 67 z późn. zm.), który przyznaje prawo do lokalu mieszkalnego również członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Jednocześnie organ l instancji wskazał, iż osoby, które były uprawnione do zajmowania przedmiotowego lokalu już nie żyją, natomiast pozostali członkowie rodziny utracili to prawo w myśl wyżej przywołanych przepisów. Tym samym w ocenie organu l instancji skarżący zajmuje sporny lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. W odwołaniu od powyższej decyzji G. K. podniósł, iż sprawa powinna być rozpoznana na podstawie zapisów Konstytucji i prawa lokalowego, prawa społecznego, Ustawy o zasobach lokalowych gminy oraz obejmować takie elementy jak odpowiedzialność społeczna, sprawiedliwość, podstawy egzystencji. Ponadto skarżący podniósł, iż ma trudną sytuację materialną. Jest bezrobotny. Nie posiada żadnego majątku. Komendant Wojewódzki Policji w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego, należy mieć na uwadze fakt, iż problematyka mieszkań dla funkcjonariuszy policji została odrębnie uregulowana w przepisach resortowych i w tym zakresie nie mają zastosowania powszechne rozwiązania dotyczące najmu lokali mieszkalnych czy też ochrony praw lokatorów. Dlatego też nie mają tu zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego oraz ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie k.c. (Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 ze zm.). Tym samym powyższa sprawa jest sprawą administracyjną, a nie cywilną. Organ II instancji podkreślił również, iż zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Natomiast członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego zgodnie z art. 89 w/w ustawy są pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym: małżonek, dzieci pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia. Stosownie do treści art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby, jeżeli zajmują w/w lokal bez tytułu prawnego. Sporny lokal został przydzielony Panu J. K. - ojcu odwołującego się. Natomiast osobami uprawnionymi do zamieszkiwania w w/w lokalu pozostawali jego żona i synowie. W ocenie organu II instancji aktualnie G. K. nie posiada prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Organu II instancji wskazał, iż przydzielanie funkcjonariuszom Policji lokali mieszkalnych jest szczegółowo uregulowane w ustawie o Policji i komendant danej jednostki nie ma uprawnień do zmiany tego rodzaju zasad, a kwestie przydziału lokali nie są pozostawione uznaniu poszczególnych dowódców jednostek dysponujących takimi lokalami. Organ podkreślił też, że skarżący nie ma uprawnienia do renty rodzinnej po zmarłym ojcu, co uniemożliwia przyznanie prawa do lokalu mieszkalnego na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji ... (Dz. U. Nr 2004 r., Nr 8, poz. 67). W tych okolicznościach w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nie ma podstaw do zmiany decyzji organu l instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podkreślił, że jest osobą samotną, bezrobotną, chorą, utrzymującą się z renty socjalnej. Wydana decyzja nie daje szans na znalezienie zastępczego lokalu socjalnego. Z tego względu wniósł o jej uchylenie. W ocenie skarżącego zarówno decyzja l jaki i II instancji są dla niego krzywdzące. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, albowiem podniesione w niej zarzuty były niezasadne. Również sąd - niezwiązany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - nie dopatrzył się w kontrolowanym postępowaniu innych istotnych uchybień uzasadniających wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 w/w ustawy powoływanej dalej jako p.p.s.a. Przedmiotem skargi jest decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w B. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 z późn. zm.) stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 z późn. zm.). Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 67) w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin uprawnionych do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. Zgodnie ze stanowiskiem NSA (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 2008 r., l OSK 959/07) należy podkreślić, iż regulacje prawne dotyczące policyjnych mieszkań służbowych stanowią rozwiązania szczególne w stosunku do uregulowań prawa lokalowego zawartych w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminnym i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733) oraz w Kodeksie cywilnym. l tak zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi na służbie przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Natomiast kolejny artykuł tej samej ustawy wskazuje dokładnie kogo można uznać za członka rodziny policjanta, których to uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego. Zgodnie z brzmieniem tego artykułu będzie to małżonek, dzieci pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia oraz rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub, jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia. Tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji. Osoby wymienione w art. 89 ustawy o Policji, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi (małżonek, dzieci, rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub, jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające) - nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, ich uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego jaki posiada policjant. W niniejszej sprawie bezspornym pozostaje fakt, iż lokal mieszkalny został przydzielony na podstawie przydziału nr [...] z dnia [...] r. KWMO w [...], J. K. – ojcu skarżącego. Tym samym uprawnionymi do zamieszkiwania w/w lokalu mieszkalnym byli J. K., jego żona i dzieci na warunkach określonych w ustawie o Policji. Obecnie skarżący zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada do niego tytułu prawnego jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Ponieważ omawiany lokal pozostaje w dyspozycji podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych służb, bo został zwolniony przez osobę, która uzyskała decyzję o przydziale z tego rodzaju jednostki (art. 90 ust. 1 ustawy o Policji), a skarżący nie jest osobą uprawnioną do zajmowania kwatery stałej dla funkcjonariusza Policji, to decyzja o opróżnieniu lokalu odpowiadała prawu. Tryb przydzielania funkcjonariuszom Policji lokali mieszkalnych jako kwatery służbowe jest dokładnie uregulowany we wspomnianej ustawie o Policji i komendant danej jednostki nie ma uprawnień do zmiany tego rodzaju zasad. Kwestie przydziału takich lokali nie są pozostawione uznaniu poszczególnych dowódców jednostek dysponujących takimi lokalami. Reasumując, skoro przedmiotowy lokal, pozostający w dacie wydania zaskarżonej decyzji w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji, był zajmowany bez tytułu prawnego, to organ ten był zobligowany do wydania decyzji o jego opróżnieniu na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji, że skarżący w świetle przepisów resortowych nie posiada prawa do zajmowania przedmiotowego lokalu. Lokal ten nie został skarżącemu przydzielony w formie decyzji administracyjnej, nie zawarto z nim również umowy najmu i nie jest on osobą, której przysługiwałoby prawo do lokalu służbowego na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. nie jest bowiem członkiem rodziny uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszu. Wszelkie twierdzenia skarżącego podnoszone w skardze są bezzasadne. Nie ma żadnego normatywnego uzasadnienia do zastosowania regulacji określonych w przepisach prawa cywilnego w tym dotyczących zasad współżycia społecznego czy innych norm zawartych w tych przepisach. Należy też podkreślić, że skarżący utracił uprawnienia do zajmowanego lokali wiele lat temu, zatem przedstawiony argument o nagłym i niesprawiedliwym pogorszeniu sytuacji życiowej nie może odnieść zamierzonego skutku. Utrzymanie więc w mocy decyzji organu l instancji przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] było zgodne z prawem. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.