II SA/Bd 579/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 października 2013 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na zakup dekodera, anteny i koszty montażu sprzętu 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy) na rzecz radcy prawnego M. M. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pismem z dnia 12 marca 2013 r. skarżący S. K. wniósł o sfinansowanie kosztów zakupu dekodera do telewizora oraz kosztów zamontowania go i wymiany anteny. Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy [...], w imieniu którego działał Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art. 3, art. 4, art. 17 pkt 5, art. 39,art. 98 i art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182, zwanej w skrócie "u.p.s.") oraz art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, ze zm., zwanej w skrócie "k.p.a.") odmówił skarżącemu przyznania pomocy w formie jednorazowego zasiłku celowego na zakup dekodera oraz wymianę anteny i koszty montażu sprzętu. Organ podniósł, że zgodnie z art. 8 u.p.s. pomoc finansowa przysługuje osobom i rodzinom, których dochód nie przekracza kryterium dochodowego, przy jednoczesnym wystąpieniu jednej z okoliczności wymienionych w art. 7 pkt 2 – 15 ustawy. Z aktualizacji wywiadu środowiskowego wynika, że wnioskodawca posiada dochód w postaci renty rolniczej w wysokości 747,98 zł. Dochód ten przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, który zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. wynosi 542 zł. Ponadto organ podniósł, że stosownie do art. 39 ust. 2 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy winien zaspakajać potrzeby o charakterze osobistym wnioskodawcy, bez których zaspokojenia nie można zachować warunków bytowania odpowiadających godności człowieka. Do takich potrzeb nie można zaliczyć konieczności zakupu dekodera, anteny oraz ich wymiany. Zdaniem organu w sytuacji skarżącego nie zachodzą także przesłanki przyznania wnioskodawcy zasiłku celowego w oparciu o art. 41 u.p.s. zgodnie z którym zasiłek celowy może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący nie ponosi wysokich kosztów leczenia, opłat za energię, które mogłyby wskazać na szczególnie trudną sytuację finansową. Fakt, że skarżący znaczną część zasobów finansowych przeznacza na prowadzenie korespondencji z urzędami nie jest szczególną okolicznością uzasadniającą przyznanie zasiłku. W wyniku rozparzenia wniesionego przez skarżącego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ ustalił, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Jego źródłem utrzymania jest renta rolnicza w wysokości 747,98 zł. Kwota dochodu skarżącego przekracza zatem próg dochodowy określony w art. 4 ust. 1 u.p.s. tj. 542 zł. Niewątpliwe jest natomiast spełnienie drugiego z kryterium przyznawania pomocy społecznej – kryterium sytuacyjnego (art. 3 u.p.s.), albowiem skarżący jest osobą chorą. Jednocześnie Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że ze względu na sytuację skarżącego, w szczególności finansową, nie jest uzasadnione przyznanie mu pomocy w oparciu o art. 41 u.p.s. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wskazał na swój stan zdrowia i złą sytuację finansową. Podniósł, że nie posiada telefonu czy innych ułatwień cywilizacyjnych, telewizor umożliwia mu orientowanie się w świecie zewnętrznym. Zarzucił, że organ naruszył art. 28 k.p.a. nie rozpatrując sprawy w sposób wnikliwy oraz sprzeniewierzając się zasadzie współżycia społecznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miały one lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 39 ust. 1, 2 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy jest jednym ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (art. 36 pkt 1 lit. c) u.p.s.). Przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej jest natomiast uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego, określonego w sposób w art. 8 u.p.s. Wynika z tego, że nabycie prawa do świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego warunkowane jest od wysokości dochodów wnioskodawcy. W przypadku osoby samotnie gospodarującej prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje, jeżeli jej dochód nie przekracza "kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej", wynoszące obecnie 542 zł. (art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s.). Zdaniem Sądu z akt postępowania administracyjnego wynika, iż organ z zachowaniem przepisów prawa ustalił sytuację faktyczną skarżącego, w tym okoliczność, iż skarżący nie spełnia powyższego kryterium dochodowego przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego, skoro uzyskuje dochód w wysokości 747,98 zł. Zawartość akt administracyjnych, w tym treść znajdującego się w nich wywiadu środowiskowego potwierdza także, że sytuacja skarżącego nie może być utożsamiona ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem, o którym mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s., co mogłoby być podstawą przyznania specjalnego zasiłku celowego. Słusznie przy tym zwraca uwagę Kolegium na konsekwentne odmawiane przez skarżącego pomocy w naturze w zakresie dożywiania, jako na okoliczność świadczącą o braku spełnienia przesłanki z art. 41 pkt 1 u.p.s. Odnośnie podnoszonego przez skarżącego zarzutu naruszenia art. 28 k.p.a. należy wskazać, że przepis ten wyłącznie określa, kto jest stroną postępowania administracyjnego. W toku postępowania skarżący został uznany za stronę a organy podejmowały wszelkie czynności mając na uwadze ten status skarżącego. Nie jest zasadny także zarzut naruszenia przez organ zasad współżycia społecznego. Jak wskazano na wstępie – Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję bada ją pod kątem zgodności z przepisami prawa. Brak jest przepisu prawnego, który nakazywałby organ administracji stosować "zasady współżycia społecznego" jako kryterium oceny zasadności przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd oddalił skargę. O kosztach (pkt 2 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349; z późn. zm.).