II SA/Bd 579/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. I. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Decyzją z [...] maja 2019r. nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 33 ust 3 i ust 4 pkt 4 w zw. z art.75 ust 3, ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1265, ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w sprawie utraty przez A. I. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] października 2016 r., Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wyrokiem z dnia 14 listopada 2018 r. (sygn. akt II SA/Bd 513/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił postanowienie Wojewody z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] oraz zobowiązał organ odwoławczy do merytorycznego rozpoznania odwołania A. I. od decyzji Starosty z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] października 2016 r. Wskazując na obowiązujące w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Wojewoda podniósł, że istotą rozpatrywanej sprawy jest to, czy organ pierwszej instancji udzielił odwołującemu informacji o prawach i obowiązkach jakie ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nakłada na osoby bezrobotne. Organ odwoławczy, dokonując oceny materiału dowodowego z akt sprawy stwierdził, że wymóg ten został spełniony, ponieważ strona została prawidłowo pouczona, na co wskazuje podpis strony pod oświadczeniem, że otrzymał pisemną informację o przysługujących prawach i obowiązkach oraz formach pomocy określonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W związku z powyższym, w ocenie organu drugiej instancji, strona będąc w posiadaniu ww. informacji miała świadomość swoich praw i obowiązków wynikających z posiadania statusu osoby bezrobotnej. Organ odwoławczy podkreślił, iż złożone oświadczenie wywiera skutek prawny dla strony ex nunc, tj. od chwili złożenia. Wojewoda podkreślił również, że bezrobotny został prawidłowo poinformowana o terminie stawienia się w organie pierwszej instancji, wyznaczonym na dzień [...] października 2016 r., dowodem na co jest podpis strony złożony w dniu [...] sierpnia 2016 r. na druku "Stawiennictwo w Urzędzie Pracy z uwzględnieniem celu wizyty bezrobotnego". Jak wynika z akt sprawy, A. I. nie stawił się w wyznaczonym dniu i nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, wyjaśniając ją do dopiero w odwołaniu. Strona wskazała, że przyczyną niestawiennictwa w wyznaczonym przez organ pierwszej instancji terminie był wyjazd poza miejsce zamieszkania, bowiem A. I. uczestniczył w założeniu miasteczka namiotowego przed siedzibą Sądu Najwyższego. Akcja protestacyjna trwała od sierpnia 2016 r. do Świąt Bożego Narodzenia w 2016 r. W odwołaniu, stanowiącym jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, strona podkreśliła, że nie była zobowiązana do informowania PUP o wyjazdach poza miejsce zamieszkania. W ocenie organu odwoławczego, podany w odwołaniu przez stronę ww. argument nie może zostać uznany za usprawiedliwienie nieobecności w wyznaczonym terminie, ponieważ, nie ulega wątpliwości, że bezrobotny nie traci swoich praw, jeśli w myśl art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy o zamierzonym pobycie za granicą lub w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia zawiadomił urząd pracy. Całkowity okres zgłoszonego pobytu za granicą oraz braku gotowości do pracy z innego powodu nie może przekroczyć łącznie 10 dni w okresie jednego roku kalendarzowego. Wojewoda podkreślił, że art. 75 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia nie nakłada obowiązku na bezrobotnego podawania powodu braku przejawiania gotowości do podjęcia zatrudnienia, a tym bardziej powodu usprawiedliwiającego ów brak gotowości. Strona natomiast nie powiadomiła w jakikolwiek sposób przed wyjazdem organu zatrudnienia o braku gotowości do podjęcia pracy z powodu wyjazdu. Zdaniem organu, przyczynę absencji podaną w odwołaniu nie można uznać za uzasadnioną. Wojewoda wskazał, że warunkiem zastosowania sankcji pozbawienia statusu osoby bezrobotnej jest pouczenie bezrobotnego o nałożonym obowiązku w sposób umożliwiający jemu późniejsze wykonanie. W ocenie organu odwoławczego, powoływana przez stronę okoliczność dotycząca długoterminowego wyjazdu, nawet nieplanowanego, nie jest okolicznością nagłą i nieprzewidywalną, zatem organ odwoławczy przy ocenie argumentacji strony przyjął obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Jak wskazał Wojewoda, strona miała świadomość zgłaszania się do organu zatrudnienia w wyznaczonych terminach, w związku z czym, argument, że potwierdzenie gotowości ustalone zostało przez telefon z organem zatrudnienia jest niewiarygodny, tym bardziej, że akta sprawy nie zawierają adnotacji organu pierwszej instancji, iż strona kontaktowała się z organem zatrudnienia. Wojewoda nie uwzględnił również argumentu, w którym odwołujący powołał się na wysoki koszt przejazdu do organu zatrudnienia, co uniemożliwiło wykonanie stawiennictwa w wyznaczonym terminie. Brak środków na przejazd do urzędu nie może stanowić uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa. Organ drugiej instancji wskazał, że pozbawienie A. I. statusu osoby bezrobotnej nastąpiło od [...] października 2016 r. na okres 270 dni, ponieważ jest to czwarte niestawiennictwo bez uzasadnionej przyczyny. Skargę na powyższą decyzję wniósł A. I. Skarżący podniósł, że jego udział w proteście przed Sądem Najwyższym w dniach [...] sierpnia 2016r. – [...] grudnia 2016, wbrew twierdzeniu organu, który jak wskazał skarżący uznał go za zatrudnionego przy proteście, miał charakter wolontariatu. Skarżący wskazał, że z karty wizyt bezrobotnego wynika, że stawił się osobiście w Urzędzie w dniu [...].08.2016r. oświadczając, że uczestniczy w akcji protestacyjnej, która będzie trwać aż do osiągnięcia celu, co oznacza, że w kolejnym terminie stawiennictwa skarżący zmuszony byłby przyjechać z W. na swój koszt. Skarżący podniósł, że gotowość podjęcia pracy potwierdził w wyznaczonym terminie telefonicznie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, zwanej dalej "ustawa"). Zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy (...). Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Przepis ten obliguje organ zatrudnienia do pozbawienia statusu bezrobotnego w związku z niespełnianiem warunków określonych w definicji bezrobotnego, zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, a mianowicie – warunku gotowości i zdolności do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. Organ zatrudnienia, wyznaczając bezrobotnemu termin wizyty w powiatowym urzędzie pracy, nie tylko działa w celu aktywizacji bezrobotnego, której głównym celem jest znalezienie mu zatrudnienia, ale także weryfikuje jego gotowość i zdolność do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. Zatem samo pozostawanie bez pracy nie oznacza jeszcze, że osoba taka korzysta ze statusu bezrobotnego, bowiem konieczna jeszcze jest jej zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. Bezrobotny zainteresowany uzyskaniem pracy musi więc stawiając się w powiatowym urzędzie pracy, co jest jego obowiązkiem, wykazać swą dyspozycyjność, by organ zatrudnienia mógł ocenić jego gotowość i zdolność do podjęcia pracy. Terminy wizyt w powiatowym urzędzie pracy wyznaczane są przez organ zatrudnienia, o czym stanowi art. 33 ust. 3 powołanej ustawy, zaś bezrobotny potwierdza własnym podpisem fakt powiadomienia go o wizycie. Przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy wprawdzie dopuszcza możliwość niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, jednakże na bezrobotnym spoczywa wówczas obowiązek usprawiedliwienia niestawiennictwa, poprzez wskazanie uzasadnionej przyczyny w okresie 7 dni. Wskazać należy również, że osoba rejestrująca się w PUP składa oświadczenie, zgodnie z treścią którego informowana jest m.in. o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych terminach w powiatowym urzędzie pracy oraz zawiadomienia powiatowego urzędu pracy o zamierzonym wyjeździe za granicę lub innej okoliczności powodującej brak gotowości do pracy. Akta niniejszej sprawy zawierają oświadczenie podpisane przez skarżącego w dniu [...] marca 2016r. Wobec powyższego uznać należy, że skarżący został poinformowany przez organ pierwszej instancji o prawach i obowiązkach jakie ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nakłada na osoby bezrobotne. W niniejszej sprawie Wojewoda podniósł, że z akt sprawy wynika, że A. I. miał obowiązek potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy w dniu [...] października 2016r. Termin został skarżącemu wyznaczony w dacie stawienia się w UP. W karcie stawiennictwa w UP bezrobotny potwierdził własnoręcznym podpisem w trakcie wizyty u doradcy klienta datę kolejnego wyznaczonego stawiennictwa. W wyznaczonym terminie skarżący nie stawił się, jak również nie usprawiedliwił przyczyny swojego niestawiennictwa. W dniu [...] października 2016r. Powiatowy Urząd Pracy wydał decyzję o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] października 2016r. r. na okres 270 dni. W odwołaniu skarżący powołuje się na okoliczność rozmowy telefonicznej z pracownikiem, w trakcie której usprawiedliwił niestawiennictwo w UP do potwierdzenia gotowości do pracy. Skarżący nie wyjaśnił natomiast kwestii niestawienia się we wskazanym terminie w PUP w terminie wskazanym w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Akt sprawy jednak – na co zwrócił uwagę również organ drugiej instancji – nie potwierdzają powołanej przez skarżącego czynności rozmowy telefonicznej, z której nie została sporządzona żadna notatka służbowa. Skarżący nie przedstawił również żadnego usprawiedliwienia niedochowania siedmiodniowego terminu wynikającego z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Również powód niestawiennictwa nie może zostać uznany za niemożliwy do przezwyciężenia, nagły i nieprzewidziany. Strona jako przyczynę niestawiennictwa wskazuje wyjazd poza miejsce zamieszkania i uczestniczenie w założeniu miasteczka namiotowego pod siedzibą Sadu Najwyższego. Skarżący wskazał, że akcja protestacyjna trwała w okresie od sierpnia do Świat Bożego Narodzenia w 2016r. Zgodnie z art. 75 ust. 3 ustawy bezrobotny, który w okresie nie dłuższym niż 10 dni przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, nie zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego, jeżeli o zamierzonym pobycie za granicą lub pozostawaniu w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia zawiadomił powiatowy urząd pracy. Zasiłek za ten okres nie przysługuje. Całkowity okres zgłoszonego pobytu za granicą oraz braku gotowości do pracy z innego powodu nie może przekroczyć łącznie 10 dni w okresie jednego roku kalendarzowego. Należy w tym miejscu podkreślić, że skarżący wiedząc o wyznaczonym terminie na dzień [...] października 2016r. nie zgłosił w organie powodu wyjazdu. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje okoliczność, że w sierpniu 2016r. skarżący uprzedził organ o wyjeździe. Powyższe nie zwalnia skarżącego z wymogu zachowania okresu 10 dni, zgodnie z art. 75 ust. 3 ustawy. Ustawa stanu braku gotowości do podjęcia zatrudnienia nie wiąże z samym zawiadomieniem lecz z rzeczywistym stanem faktycznym, w którym bezrobotny przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej ten brak gotowości do podjęcia zatrudnienia. Jeżeli bezrobotny nie dokonał zawiadomienia, to w ogóle nie może korzystać z dobrodziejstwa cyt. przepisu. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje badanie charakteru zgłoszonego przez bezrobotnego wyjazdu oraz przyczyn zgłoszonego braku gotowości do podjęcia zatrudnienia, a nawet ustalanie czy zgłoszony wyjazd jest równoznaczny z brakiem gotowości do podjęcia zatrudnienia. W przedmiotowej sprawie decydujące znaczenie ma okoliczność, że kilkumiesięczny pobyt skarżącego poza miejscem zamieszkania, od sierpnia do grudnia, przekracza dopuszczalny ustawowy okres 10 dni braku gotowości do pracy. Dlatego nie jest konieczne badanie charakteru zgłoszonego przez bezrobotnego wyjazdu oraz przyczyn zgłoszonego braku gotowości do podjęcia zatrudnienia, a nawet ustalenie czy zgłoszony wyjazd jest równoznaczny z brakiem gotowości do podjęcia zatrudnienia. Nawet po otrzymaniu decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej i zapoznaniu się z przyczyną wydania takiej decyzji skarżący w odwołaniu nie kwestionował faktu niestawiennictwa w wyznaczonym terminie w PUP. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej wykładni oraz prawidłowo zastosowały przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Uzyskanie i utrzymanie statusu bezrobotnego daje określone prawa, jednakże uprawnieniom tym odpowiadają przewidziane w ustawie powinności, między innymi określony w art. 33 ust. 3 ustawy obowiązek zgłaszania się do urzędu pracy celem potwierdzania gotowości i przede wszystkim zdolności do podjęcia zatrudnienia. Przepis art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy definiuje bezrobotnego jako osobę zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej. Skarżący nie stawił się na wyznaczony termin, nie usprawiedliwił nieobecności w ciągu 7 dni. Przede wszystkim nie zachował gotowości do pracy opuszczając miejsce zamieszkania bez zgłoszenia wyjazdu, który trwał ponad 10 dni w roku kalendarzowym O obowiązkach wynikających z art. 33 ust. 3 powołanej ustawy i skutkach ich niedochowania skarżący został prawidłowo pouczony. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) oddalił skargę.