II SA/Bd 584/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej przyznania świadczeń rodzinnych oddala skargę. Prezydent M. B. decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] przyznał M. K. (zwanej dalej "skarżącą") w oparciu o jej wniosek z dnia [...] sierpnia 2018 r.: zasiłek rodzinny w okresie od [...] listopada 2018 r. do [...] października 2019 r. na dzieci N. K. w wysokości [...] zł miesięcznie, W. K., w wysokości [...] zł miesięcznie, P. K. w wysokości [...] zł miesięcznie, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, na okres od [...] listopada 2018 r. do [...] października 2019 r. na dziecko P. K. w wysokości [...] zł miesięcznie, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego albo rocznego przygotowania przedszkolnego na rok szkolny 2019/2020 na dzieci: N. K. w kwocie [...]zł, W. K. w kwocie [...]zł, P. K. w kwocie [...]zł. Prezydent M. B. dnia [...] marca 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej tego organu nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. w części dotyczącej przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] uchylił swoją decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. dotyczącą przyznania: zasiłku rodzinnego na ww. dzieci, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na dziecko P. K., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego albo rocznego przygotowania przedszkolnego na rok szkolny 2019/2020 na ww. dzieci. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji powołując się na przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm.), wskazał, że w dniu [...] marca 2019 r. do organu wpłynęły dokumenty, z których wynika, iż skarżąca z dniem [...] stycznia 2019 r. podjęła zatrudnienie w firmie "[...]" s.c, a z dniem [...] marca 2019 r. podjęła zatrudnienie w [...] Zarządzie Wojewódzkim Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej w B., co miało wpływ na przyznane prawo do zasiłku rodzinnego. Organ po przeliczeniu dochodu 5 - cio osobowej rodziny ustalił, iż dochód ten na dzień wydania decyzji, wynosił [...] zł, co stanowi [...] zł na osobę w rodzinie, a więc przekracza ustawowe kryterium dochodowe, tj. [...] zł. Skarżąca w odwołaniu wniosła o uchylenie podjętej decyzji i umorzenie postępowania, z uwagi na naruszenie przez organ art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną interpretację i niezastosowanie art. 3 pkt 12 tej ustawy. Strona wskazała bowiem, że zaliczony do członka rodziny - mąż K. K. nie jest członkiem jej rodziny (nie mieszka z rodziną i nie łoży na nią) więc jego dochody nie mogą być wliczane do dochodów rodziny. Podkreśliła, że skoro mąż żyje w rozłączeniu, o którym jest mowa w ww. ustawie i jest członkiem innej, własnej rodziny, to uzyskanie dochodu przez skarżącą w okresie nieprzekraczającym 3 miesięcy - pozostaje bez wpływu na dochód rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "SKO") decyzją z dnia [...] maja 2019 r. [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalonej przez organ I instancji daty wywarcia skutków podjętej decyzji tj. [...] marca 2019 r. oraz orzekło, iż stronie nie przysługuje prawo do pobierania świadczeń rodzinnych na ww. dzieci od dnia wydania przez organ I instancji decyzji, tj. [...] kwietnia 2019 r., w pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji SKO przytoczywszy przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazało, że organ I instancji na stronie 3 podjętej decyzji przedstawił i obliczył miesięczny dochód rodziny skarżącej, uzyskany na dzień [...] kwietnia 2019 r., poprzez zaliczenie do niego: [...] zł z tytułu stypendium szkolnego, [...] zł z tytułu kwoty zwrotu z tytułu niewykorzystanej ulgi na dzieci, [...] zł z tytułu podjętego przez skarżącą zatrudnienia w [...] Zarządzie Wojewódzkim Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej w B. w okresie od [...] stycznia 2018 r. do [...] stycznia 2019 r. oraz w okresie od [...] marca 2019 r., [...] zł, za miesiąc luty 2019 r. z tytułu zatrudnienia skarżącej w firmie "[...]", [...] zł, za miesiąc maj 2018 r. z tytułu zatrudnienia męża w firmie "[...]" w okresie od [...] kwietnia 2018 r. do nadal. Zdaniem SKO, podstawą do przyznania wnioskowanego świadczenia było zachowanie kryterium dochodowego w wysokości [...] zł, a istota sporu dotyczyła ustalenia składu rodziny skarżącej, tj. do oceny, czy do rodziny tej - należy zaliczać męża strony skarżącej, czy też skarżąca winna być uznana za osobę samotnie wychowującą dzieci. Spór ten wynika z faktu, iż skarżąca podała w odwołaniu, że mąż nie zamieszkuje wspólnie z rodziną i nie prowadzi wraz z nimi gospodarstwa domowego (jednak nadal pozostaje w związku małżeńskim ze stroną skarżącą). SKO podkreśliło, że zawarta w art. 3 pkt 16 ustawy definicja rodziny nie zawiera zwrotów niedookreślonych i nie pozostawia miejsca na ich swobodną interpretację zaś małżeństwo strony skarżącej do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie zostało rozwiązane, nie została też orzeczona separacja. Zatem SKO nie mogło uznać, że spełnia ona ustawowe kryterium osoby samotnie wychowującej dzieci. SKO wyjaśniło, że zgodnie z art. 3 pkt 17a) ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez osobę samotnie wychowującą dziecko należy rozumieć pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. W przedmiotowej sprawie natomiast nie ma miejsca taka sytuacja. SKO stoi na stanowisku, że osoba pozostająca w związku małżeńskim, do czasu prawomocnego orzeczenia przez sąd rozwodu bądź separacji, nie może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko, zaś jej małżonka nie można do tego momentu pomijać przy ustaleniu składu rodziny, nawet jeżeli w rzeczywistości z rodziną tą już nie zamieszkuje i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Zatem, wbrew stanowisku skarżącej SKO nie mogło uznać, że spełnia ona ustawowe kryterium osoby samotnie wychowującej dzieci. SKO podkreśliło również, że zarówno we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego, jak i w oświadczeniu określającym wysokość dochodu osiągniętego w okresie po roku 2016 r. i uzyskiwanego nadal do dnia złożenia wniosku - K. K. wykazywany był przez stronę jako członek rodziny skarżącej. Jednocześnie, w oświadczeniu złożonym w dniu [...] października 2018 r. skarżąca oświadczyła, że od współmałżonka nie otrzymuje żadnej kwoty na utrzymanie jej i dzieci i w związku z tym, wniosła o nie ujmowanie przedłożonych przez męża dochodów. W ocenie SKO zgodnie z oświadczeniami strony oraz składanymi przez nią dokumentami, organy administracji prawidłowo uznały, że mąż K. K. stanowi rodzinę skarżącej i jej córek w rozumieniu art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Poza tym SKO zauważyło, że organ I instancji powołując się na art. 24 ust. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych stwierdził, że skoro pierwszym miesiącem, w którym dochód przekraczający kryterium dochodowe rodziny skarżącej jest luty 2019 r. - to od miesiąca marca 2019 r. stronie nie przysługuje prawo do świadczeń rodzinnych. SKO podkreśliło, że myśl art. 24 ust. 7 ustawy - w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych lub obniżenie ich wysokości, świadczenia nie przysługują lub przysługują w niższej wysokości od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. W ocenie SKO, w przedmiotowej sprawie kluczowa jest okoliczność, iż podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie zapadło na podstawie cytowanego już powyżej art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, więc uchylenie lub zmiana w tym trybie decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawo następuje w określonym celu. SKO podało, że postępowanie administracyjne w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji administracyjnej przyznającej świadczenia rodzinne może dotyczyć jedynie aktu administracyjnego, który nadal reguluje sytuację prawną osoby otrzymującej bieżące świadczenia z funduszu, a rozstrzygnięcie wydane w tym postępowaniu może dotyczyć jedynie prawa strony do świadczeń dotąd przez nią nie otrzymanych. Celem takiego postępowania jest bowiem wyeliminowanie decyzji (lub jej części), wywołującej określone skutki prawne (tworzącej określony stan prawny). Nie chodzi tu o usunięcie konsekwencji prawnych wywołanych przez rozstrzygnięcie, na podstawie którego wypłacono już świadczenia. Decyzja weryfikująca jest bowiem aktem administracyjnym, którego cechą jest to, że wywołuje skutek prawny od momentu wydania. W sytuacji zatem, gdy przyznane uprawnienie zostało już zrealizowane, brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do uchylenia lub zmiany w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych decyzji przyznającej to świadczenie. W świetle powyższego SKO, mając na uwadze treść art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, uznało za zasadne uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalonego przez organ I instancji od dnia [...] marca 2019 r. prawa do nieprzysługiwania skarżącej uprawnienia do pobierania świadczeń rodzinnych na ww. dzieci oraz orzekło, iż stronie nie przysługuje prawo do pobierania świadczeń rodzinnych na ww. dzieci od dnia wydania przez organ I instancji decyzji, tj. [...] kwietnia 2019 r., natomiast w pozostałej części orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, orzekając jak w sentencji decyzji. Na powyższą decyzję skarżąca złożyła skargę wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając m.in. naruszenie: * art. 107 § 3 Kpa poprzez nie podanie przyczyn, z powodu których organ nie zastosował art. 3 pkt 12 ustawy o świadczeniach rodzinnych w sytuacji, gdy mógł on mieć rozstrzygające znaczenie dla sprawy, * art. 3 pkt 12 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niezastosowanie oraz poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, że w myśl tego przepisu jej mąż jest obligatoryjnym członkiem rodziny, którą obejmuje wniosek o przyznanie prawa do świadczeń rodzinnych, mimo iż nie jest faktycznym jej członkiem i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego, nie jest członkiem rodziny utrzymujących się z połączonych środków tych osób, ani jego dochód nie jest dochodem tej rodziny oraz żadne z dzieci z niego nie korzysta, na okoliczność przyznania prawa do świadczeń rodzinnych, * art. 3 pkt 24 lit. c ww. ustawy poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy skarżąca nie podjęła innej pracy lecz praca ta była kontynuowana na przełomie 2018 i 2019 r., * art. 5 ust. 4c poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy uzyskany dochód był najpierw utraconym dochodem u tego samego zleceniodawcy i nie upłynął okres 3 miesięcy, o którym mowa w tym przepisie, * art. 138 § 1 pkt 2 poprzez nie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i nie umorzenie postępowania w sytuacji, gdy było ono bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej przywoływana jako "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd orzekając w sprawie nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Po myśli art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a, skarga podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 z późn. zm. - dalej zwana jako: "ustawa o świadczeniach rodzinnych"). Zgodnie z art. 2 pkt 1 tej ustawy, jednym ze świadczeń rodzinnych jest zasiłek rodzinny oraz wymienione w art. 8 - dodatki do tego zasiłku. Istotne jest przy tym wskazanie, że podstawowym warunkiem przyznania zasiłku rodzinnego jest kryterium dochodowe, nieprzekraczające w realiach rozpatrywanej sprawy kwoty 674 zł w przeliczeniu na osobę (art. 5 ust. 1 ustawy). Co istotne, okres zasiłkowy obejmuje okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych (art. 3 pkt 10 ustawy). Wskazana powyżej ustawa reguluje szczegółowo takie pojęcia jak: dochód rodziny i dochód członka rodziny oraz określa, w jaki sposób kategorie te należy obliczać. W myśl art. 3 pkt 2 i 2a ustawy, dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, a dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy - co istotne - z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c ustawy. Zgodnie z regulacją art. 3 pkt 24 lit. c ustawy jako ,,uzyskanie dochodu" postrzegać należy uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zgodnie zaś z art. 32 ust. 1 tej ustawy, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że uregulowany w powołanym przepisie katalog przesłanek weryfikacji ostatecznych decyzji przyznających świadczenia rodzinne ma charakter zamknięty. Wystąpienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek stwarza organowi administracji publicznej możliwość uruchomienia z urzędu stosownego postępowania w celu weryfikacji decyzji ostatecznej. Wzruszenie decyzji na podstawie art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonuje się przez wydanie decyzji konstytutywnej (uchylającej lub zmieniającej weryfikowaną w tym trybie decyzję). Decyzja taka wpływa bowiem na dotychczasowy zakres uprawnień strony. W piśmiennictwie stwierdza się przy tym, że przewidziany w art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych tryb zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej ma zastosowanie do sytuacji faktycznych, gdy w trakcie wypłaty świadczenia wystąpiła jedna z okoliczności, o których mowa w tym przepisie, czyli zmianie uległ ,,pierwotny" stan sprawy (z chwili ustalania prawa do świadczenia), a która spowodowała konieczność zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji (vide: K. Małysa-Sulińska, A. Kawecka, J. Sapeta, Komentarz do art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, System Informacji Prawnej Lex). W rozpoznawanej sprawie organy prowadzące postępowanie za podstawę weryfikacji ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2018 r., przyznającej skarżącej prawo do zasiłków rodzinnych i dodatków do zasiłków, w powyższym trybie przyjęły przesłankę zmiany sytuacji dochodowej rodziny skarżącej, wynikającą z faktu, iż skarżąca podjęła zatrudnienie od stycznia 2019 r. W rezultacie, po uwzględnieniu tak ustalonej przez organy nowej sytuacji dochodowej rodziny skarżącej, tj. dochodu uzyskanego w przeliczeniu na osobę w rodzinie na dzień wydania decyzji organu I instancji tj. [...] kwietnia 2019 r., organy przyjęły, że nastąpiło przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego w kwocie 674 zł, uprawniającego do pobierania świadczeń rodzinnych. Na wstępie Sąd chciałby podkreślić, że uznaje za prawidłowe generalne twierdzenie organów, iż w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniała podstawa ponownego zweryfikowania dochodów rodziny skarżącej z uwagi na uzyskanie dochodu spowodowane podjęciem zatrudnienia przez skarżącą od stycznia 2019 r. Sąd zauważa ponadto, że okres na który przyznano skarżącej świadczenia decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., w dacie rozstrzygania przez organ I instancji o jej zmianie jeszcze nie upłynął, co też upoważniało do zastosowania przepisu art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednakże za nieprawidłowe należało uznać orzeczenie organu I instancji o zmianie pierwotnej decyzji w omawianym trybie od dnia [...] marca 2019 r. Z uwagi na konstytutywny charakter decyzji wydanej w oparciu o art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej świadczenie rodzinne nie może nastąpić z mocą wsteczną. Pogląd ten uznać należy za dominujący w orzecznictwie. Poza tym, aby możliwe było wydanie w konkretnej sytuacji decyzji, która by regulowała na nowo i odmiennie sytuację strony z mocą wsteczną, upoważnienie takie musiałoby wyraźnie być przewidziane przepisem prawa. Ustawa o świadczeniach rodzinnych takiego uregulowania nie zawiera. Nie jest nim w szczególności art. 32 ust. 1 tej ustawy, który umożliwia jedynie zmianę sytuacji prawnej strony, określonej wcześniej inną decyzją, ale jedynie ze skutkiem teraźniejszym - ex nunc (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt I OSK 196/16, z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1099/12, z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1280/12, z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 945/12, z dnia 19 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 535/08, z dnia 10 lipca 2009 r., sygn. I OSK 1501/08, z dnia 4 lutego 2010 r. sygn. I OSK 1208/09, I OSK 1035/11, z dnia 22 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 134/18 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie przepisu art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w powyższym zakresie zostało dostrzeżone przez organ odwoławczy, który w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, skorygował błąd organu I instancji wskazując, iż odmowa przyznania prawa do świadczeń rodzinnych winna obowiązywać od daty wydania rozstrzygnięcia zmieniającego. W tym zakresie stanowisko organu odwoławczego uznać należało za trafne. W ocenie Sądu nie można zgodzić się z głównym zarzutem zawartym przez skarżącą w skardze, że dochód jej męża nie powinien zostać doliczony do dochodu rodziny, ponieważ ten z nią nie zamieszkuje i tym samym nie zalicza się do rodziny. Otóż należy wskazać, że art. 3 pkt 16 ustawy reguluje pojęcie rodziny, co oznacza - odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2017 r. poz. 2092); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. Mając na uwadze brzmienie powołanego przepisu skład orzekający podkreśla, że zawarta w art. 3 pkt 16 ustawy definicja rodziny nie zawiera zwrotów niedookreślonych i nie pozostawia miejsca na ich swobodną interpretację. Należy zauważyć, że małżeństwo strony skarżącej do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie zostało rozwiązane, nie została też orzeczona separacja, a przynajmniej nie wskazała na ten fakt skarżąca. Wbrew zatem stanowisku skarżącej nie można uznać, że spełnia ona ustawowe kryterium osoby samotnie wychowującej dzieci. Odnosząc się natomiast do argumentów strony skarżącej, zawartych w skardze odnośnie braku zastosowania w sprawie art. 3 pkt 12 ustawy o świadczeniach rodzinnych zmierzających do uznania okoliczności, iż mąż skarżącej nie jest członkiem jej rodziny należy podzielić stanowisko SKO, że w przedmiotowej sprawie nie sposób zastosować art. 3 pkt 12 ustawy, według którego "osoby pozostające na utrzymaniu" to członkowie rodziny utrzymujący się z połączonych dochodów tych osób. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 3 pkt 17a) ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez osobę samotnie wychowującą dziecko należy rozumieć pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. W przedmiotowej sprawie natomiast nie ma miejsca taka sytuacja. Zatem należy przyjąć, że osoba pozostająca w związku małżeńskim, do czasu prawomocnego orzeczenia przez sąd rozwodu bądź separacji, nie może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko, zaś jej małżonka nie można do tego momentu pomijać przy ustaleniu składu rodziny, nawet jeżeli w rzeczywistości z rodziną tą już nie zamieszkuje i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że organy rozpatrywały sprawę skarżącej w oparciu o dane wynikające ze złożonego przez nią w dniu [...] sierpnia 2018 r. wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego oraz w oparciu o złożone również przez nią dokumenty określające wysokość dochodu, w których to figuruje mąż skarżącej jako osoba wchodząca w skład rodziny. Poza tym należy zauważyć, że we wniosku na str. 6/20 znajduje się definicja rodziny. Tak więc należy przyjąć, że skarżąca składając podpis pod wnioskiem na str. 15/20 jednocześnie oświadczyła, że zapoznała się z warunkami uprawniającymi do zasiłku rodzinnego i je akceptowała. Reasumując, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa materialnego, jak również procesowego w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Prowadząc przedmiotowe postępowanie organ ten w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, zapewniając skarżącej czynny udział w postępowaniu. W związku z tym na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę jako bezzasadną należało oddalić.