II SA/Bd 585/04
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2004-09-29
Skład orzekający: Marzenna Linska – Wawrzon, Elżbieta Piechowiak, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku schorzenia ze służbą wojskową mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku schorzenia ze służbą wojskową nie jest dopuszczalna i nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Ustalenie takiego związku stanowi zagadnienie wstępne, które może być kontrolowane w ramach postępowań o przyznanie świadczeń odszkodowawczych lub rentowych, a nie w drodze skargi do sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Maciej G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B., które utrzymało w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w G. w przedmiocie uznania go za trwale niezdolnego do służby wojskowej. Skarżący kwestionował ustalenie, że jego schorzenia (osobowość nieprawidłowa typu schizoidalnego oraz przebyta psychoza) nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Wojskowe komisje lekarskie uznały, że schorzenia te mają charakter wewnątrzustrojowy i nie są wymienione w wykazie chorób stanowiących podstawę do uznania związku przyczynowego ze służbą wojskową.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Marzenna Linska – Wawrzon (spr.) Sędzia WSA: Elżbieta Piechowiak Asesor WSA: Anna Klotz Protokolant: Magdalena Flinik po rozpoznaniu w dniu 29 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Macieja G. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2004 r. Nr [...] w przedmiocie związku schorzenia ze służbą wojskową postanawia odrzucić skargę Na oryginale właściwe podpisy
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B.. orzeczeniem o zdolności do służby wojskowej z dnia [...] 2004 r., wydanym na podstawie art. 29 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst Dz. U. Nr 21 z 2002 r., poz. 205 z późn. zm.) oraz § 6 pkt 1, § 32 ust. 1-3 Rozporządzenia Ministra Obrony narodowej z dnia 10.06.1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278) z późniejszymi zmianami (Dz. U. Nr 31 z 1994 r., poz. 113 i Dz. U. Nr 97 z dnia 14.11.2000 r., poz. 1059), po rozpoznaniu odwołania od orzeczenia Terenowej Wojskowej komisji Lekarskiej w G. Nr [...] z dnia [...] 2004 r. w sprawie uznania Macieja G. za trwale niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny – kategoria zdrowia "E" – utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż z dokumentacji zebranej w sprawie wynika, że Maciej G. był hospitalizowany w Szpitalu Psychiatrycznym w S. w dniach [...] 2004 r., po czym został przeniesiony do Oddziału Psychiatrycznego Szpitala [...], gdzie był leczony do [...] 2004 r. Rozpoznano tam osobowość nieprawidłową typu schizoidalnego oraz przebytą psychozę o charakterze urojeniowym o niejasnej etiologii, w chwili obecnej w fazie częściowej remisji. Rozpoznanie tych schorzeń potwierdził także psychiatra, który badał szer. G. przed wydaniem kwestionowanego orzeczenia. Wojskowe komisje lekarskie określają związek przyczynowy ze służbą wojskową w oparciu o wykaz chorób znajdujący się w Załącznikach do Rozporządzenia MON z dnia 31.03.2003 r. Dz. U. Nr 62, poz. 566. Ze względu na fakt, że schorzenia stwierdzone u szer. G. mają charakter wewnątrzustrojowy, nie zostały one wymienione w wykazie chorób w powyższym rozporządzeniu. Z tego też względu TWKL nie miała podstawy do uznania związku przyczynowego ze służbą wojskową schorzeń, które były powodem zakwalifikowania szer. G. do kategorii zdrowia "E".
Za niezasadne więc uznano odwołanie, w którym Maciej G. domagał się uznania, że rozpoznane u niego schorzenia zostały spowodowane służba wojskową.
Maciej G. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżając ją w tej części, która dotyczy ustalenia, że stwierdzone u niego schorzenie nie pozostaje w związku ze służbą wojskową.
W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznając skargę Sąd uznał, iż nie jest ona dopuszczalna. Dotyczy ona jedynie tej części decyzji, która dotyczy związku schorzeń skarżącego ze służbą wojskową.
Sąd Najwyższy w dniu 27 października 1999 r. w sprawie III ZP 9/99 (OSNIAPiUS nr 5 z 2000 r., poz. 167) podjął uchwałę, w której wyjaśnił, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową.
W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, że ustawodawca w przepisach dotyczących chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze i rentowe (ustawa z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową – Dz. U. nr 53, poz. 342 ze zm. – oraz ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zapotrzebowaniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin – tekst jednolity Dz. U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.) nie przewiduje, że ustalenie dotyczące związku choroby ze służbą wojskową ma przyjmować formę decyzji administracyjnej. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w tej części, w której dotyczy stwierdzenia istnienia lub nieistnienia związku choroby ze służbą wojskową nie może być poddane kontroli sądowej, gdyż idzie w tym wypadku o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, którego prawidłowość może zostać skontrolowana w przypadku odmowy wypłacenia świadczeń przewidzianych w tych ustawach. Ustawy te rozróżniają "orzeczenia" i "decyzje", przy czym od orzeczeń służy odwołanie do komisji wyższego stopnia, zaś decyzje podlegają kontroli przez sądy powszechne – sądy pracy i ubezpieczeń społecznych. Wyjaśniono też, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczące związku schorzenia ze służbą wojskową nie należą do zakresu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.), gdyż nie są to czynności lub akty z zakresu administracji publicznej oraz nie dotyczą przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Powyższy pogląd podzielił także skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/00 ONSA 2/2001, poz. 47 wyjasniając, że nie przysługuje skarga do NSA od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w zakresie ustalenia związku stwierdzonych u żołnierza schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego (rentowego).
W ocenie Sądu poglądy wyrażone w przytoczonych wyżej orzeczeniach zachowują aktualność w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie.
W konsekwencji należało uznać, iż skarga wniesiona przez skarżącego nie jest dopuszczalna, gdyż sprawa, której dotyczy nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej przepisem art. 3 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 – zwanej dalej p.p.s.a.).
Wobec powyższego orzeczono jak na wstępie, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło