II SA/Bd 585/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie [...] Oddziału [...] Agencji [...] i Modernizacji [...] w T. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm., dalej powoływana jako K.p.a.) orzekł o uchybieniu przez M. M. (dalej określany jako skarżący) terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, Nr [...], z dnia [...].02.2019 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w następstwie wznowienia postępowania z urzędu Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił decyzję dotychczasową Nr [...] i przyznał producentowi rolnemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016. Decyzja Nr [...] została doręczona w dniu [...].03.2019 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej, na co wskazują informacje zawarte na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki poleconej. W dniu [...].03.2019 r. (z datą nadania w urzędzie pocztowym: [...].03.2019 r.) do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło odwołanie skarżącego od ww. decyzji Nr [...] z dnia [...].02.2019 r. Dalej organ stwierdził, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. W myśl art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W art. 57 § 5 K.p.a. ustawodawca określił warunki zachowania terminu w sytuacji, kiedy pismo nie zostało złożone bezpośrednio organowi administracji publicznej. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. W niniejszej sprawie decyzja Nr [...] z dnia [...].02.2019 r. została doręczona stronie w dniu [...].03.2019 r. W związku z tym odwołanie od tej decyzji powinno zostać wniesione najpóźniej w dniu [...].03.2019 r. Odwołanie skarżącego zostało natomiast nadane przesyłką poleconą [...].03.2019 r., a zatem po upływie terminu określonego w przepisach K.p.a. Uchybienie ustawowego terminu na wniesienie odwołania powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Tym samym, skoro decyzja Nr [...] stała się ostateczna z upływem dnia [...].03.2019 r., to odwołanie nadane w placówce pocztowej w dniu [...].03.2019 r. uważa się jako złożone po terminie, co powoduje konieczność wydania niniejszego postanowienia. W związku z tym, że strona nie złożyła jednocześnie, wraz z odwołaniem, prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ II instancji, na mocy art. 134 K.p.a. był zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie złożył M. M. wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że stanowisko organu jest całkowicie błędne, gdyż stosowna decyzja została doręczona nie w dniu [...] marca 2019 r., a w dniu [...] marca 2019 r. W postępowaniu administracyjnym skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika w osobie A. N. Decyzja była doręczana pełnomocnikowi. W dniu [...] marca 2019 r. przesyłka została doręczona domownikowi, a nie pełnomocnikowi. Pełnomocnik otrzymał przesyłkę dopiero [...] marca 2019 r., a zatem odwołanie zostało wniesione w terminie. Doręczenie przesyłki domownikowi w dniu [...] marca 2019 r. nie było skuteczne. Model polskiego postępowania administracyjnego przewiduje skuteczne doręczenia zastępcze. Doręczeniem zastępczym jest również doręczenie dorosłemu domownikowi - jak podkreśla się w doktrynie oraz orzecznictwie prawodawca tworzy domniemanie, że dorosły domownik jest uprawniony do odbioru przesyłek. Istotne jest jednak to, że ustawodawca przewiduje takie domniemanie jedynie w przypadku, gdy adresatem przesyłki jest sama strona postępowania. Natomiast doręczenie zastępcze nie odnosi się do pełnomocników. Pełnomocnikowi przesyłka musi być doręczona osobiście. W tym przypadku, w dniu [...] marca 2019 r. przesyłka została doręczona nie pełnomocnikowi osobiście, a jedynie dorosłemu domownikowi. Takie doręczenie nie może być uznane za skuteczne, gdyż domniemanie skutecznego doręczenia domownikowi odnosi się jedynie do samych stron postępowania, ale już nie do pełnomocnika. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do uzasadnienia skargi organ wskazał, że zgodnie z art. 40 § 2 K.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W niniejszej sprawie jest bezsporne, że decyzja Nr [...] z dnia [...].02.2019 r. została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...].03.2019 r., z tym że faktycznie odebrana została przez jego domownika, tj. żonę. Nie ma racji skarżący uznając, że przepis art. 43 K.p.a. stanowiący o doręczeniu zastępczym nie ma zastosowania do doręczania pism pełnomocnikom. Art. 43 zd. 1 K.p.a. stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Ustawodawca zatem instytucję doręczenia zastępczego nakazuje stosować do adresata korespondencji, którym może być strona lub jej pełnomocnik. Brak jest szczególnego uregulowania, które w inny sposób regulowałyby tą kwestię w stosunku do pełnomocnika. Doręczenie pisma pełnomocnikowi odbywa się na tych samych zasadach, co doręczenie stronie postępowania. Art. 43 K.p.a. stosuje się zarówno do doręczania pism stronie jak i pełnomocnikowi (wyrok WSA w Łodzi z 3.09.2013 r., III SA/Łd 680/13, LEX nr 1371673). Okoliczność, że dorosły domownik nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania (zob. np. wyrok NSA z 12.02.1997 r., I SA/Łd 163/96, LEX nr 29034; wyrok NSA z 13.08.1997 r., III SA 633/96, LEX nr 31594; wyrok NSA z 22.03.2000 r., I SA/Lu 1731/98, LEX nr 40679). W niniejszej sprawie doręczyciel miał zatem prawo doręczyć pismo żonie pełnomocnika, która zobowiązała się przekazać je mężowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga była niezasadna i jako taka podlegała oddaleniu. . Prawidłowa jest konkluzja organu o skutecznym doręczeniu pełnomocnikowi decyzji organu I instancji. Stosownie do treści art. 40 § 2 K.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Nie oznacza to jednak, że pismo - w sytuacji ustanowienia pełnomocnika - aby było skutecznie doręczone musi zostać doręczone osobiście pełnomocnikowi. Przepis powyższy mówiąc o doręczeniu pisma pełnomocnikowi ma na celu jedynie zróżnicowanie owej sytuacji od tej, w której pismo doręcza się stronie. Podkreśla w ten sposób, że po ustanowieniu pełnomocnika pisma nie doręcza się stronie, która go ustanowiła. Pełnomocnik będąc bowiem adresatem przesyłki podlega tym samym regulacjom prawnym w zakresie doręczeń (m.in. art. 43 i art. 44 K.p.a.) co strona postępowania i brak jest dostatecznych argumentów, aby pozycję pełnomocnika w powyższym zakresie wzmacniać, w szczególności poprzez wyłączanie możliwości doręczeń zastępczych. Tym samym Sąd nie podzielił odmiennego poglądu w tym zakresie wyrażonego w skardze. Konkludując, należy zatem wskazać, że doręczenie pisma pełnomocnikowi odbywa się na tych samych zasadach co doręczenie stronie postępowania, a więc w sytuacji gdy adresat przesyłki będący pełnomocnikiem jest osobą fizyczną, to pod jego nieobecność przesyłka będzie skutecznie doręczona, jeżeli zostanie za pokwitowaniem wręczona między innymi jego dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi (art. 43 K.p.a.). Jeśli zatem w realiach niniejszej sprawy przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji została nadana na adres ustanowionego przez skarżącego pełnomocnika, a następnie została odebrana przez żonę pełnomocnika, będącą jego dorosłym domownikiem, to zasadnie organ odwoławczy konkludował, że doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło w sposób skuteczny w dniu odebrania owej przesyłki przez żonę pełnomocnika. Taki bowiem sposób doręczenia przesyłki odpowiada treści art. 43 K.p.a., a tym samym prawidłowo organ odwoławczy wskazał, że w ocenianym postępowaniu doręczenie decyzji organu I instancji miało miejsce w dniu [...] marca 2019 r. Tego dnia rozpoczął zatem bieg termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Termin ten wynosił 14 dni i upłynął w dniu [...] marca 2019 r. (art. 129 § 2 K.p.a.). Skoro zatem strona wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji w dniu [...] marca 2019 r., to nie ulega wątpliwości, że uczyniła to z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 134 zd. 1 K.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia (...) uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co też organ prawidłowo uczynił w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.