II SA/Bd 592/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Jan Grzęda (spr.) Sędzia WSA: Marzenna Linska-Wawrzon Asesor WSA : Mirella Łent Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 15 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Jana G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto) tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 592/04 UZASADNIENIE Decyzją z [...] 2004 r. Wójt Gminy L. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 orzekł o wymeldowaniu Jana G. z pobytu stałego z budynku mieszkalnego Nr [...] w miejscowości R. gm. L. W uzasadnieniu niniejszego rozstrzygnięcia organ administracyjny wskazał na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, który uznał, że uzależnienie zameldowania w lokalu od posiadania uprawnień do przebywania w nim jest sprzeczne z Konstytucją, a więc organ administracji w postępowaniu o zameldowanie lub wymeldowanie bada fakt, czy osoba rzeczywiście przebywa w lokalu w którym jest zameldowana. Natomiast nie jest przedmiotem zainteresowania organu – tytuł prawny do lokalu i wynikające z tego uprawnienia osoby do przebywania w nim. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się". Według organu, w niniejszej sprawie nastąpiło spełnienie przesłanki wymienionej w art. 15 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy, niezbędnej do wymeldowania Jana G. z pobytu stałego. W myśl art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych "pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania". Nie wystarczy sama wola strony, wola bowiem musi występować łącznie z faktycznym przebywaniem w miejscu zameldowania. Tu powinny być skoncentrowane wszystkie codzienne sprawy, gdzie osoba przebywa, wypoczywa i prowadzi gospodarstwo domowe. Powyższą decyzję zaskarżył Jan G. wnosząc o uchylenie decyzji Wójta Gminy L. Decyzją z [...] 2004 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż organ pierwszej instancji wydając decyzję o wymeldowaniu Jana G. z miejsca pobytu stałego z nieruchomości położonej w R. pod nr [...] postąpił zgodnie z przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 (Dz.U. Nr 78, poz. 716). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko prawne organu I instancji podkreślając m.in., że ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, dlatego wymeldowanie Jana G. nie mogło zostać uznane za wadliwe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Jan G. zarzucił obrazę art. 6 ust. 1 i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż wyrokiem Sądu Wojewódzkiego we W. z dnia [...] 1995 r. orzeczono o rozwiązaniu małżeństwa z Elżbietą G. Od tej pory zarówno Elżbieta G. jak i jego synowie nie wpuszczają go do domu. Wskazał również, że nie miał zamiaru opuszczać nieruchomości. Został z niej wyrzucony siłą. Skarżący podniósł, że nigdy nie miał zamiaru opuścić przedmiotowego mieszkania. W stosunku do jego osoby nie został wydany wyrok eksmisyjny, a zobowiązany był jedynie do wydania nieruchomości w wyniku podziału majątku wspólnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swojego stanowiska powołał się na argumenty tożsame z argumentami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że "o opuszczeniu miejsca pobytu stałego" w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy można mówić wówczas, gdy osoba, której postępowanie dotyczy, faktycznie nie przebywa w lokalu, w którym poprzednio maiła zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli, zamiaru tej osoby. Co do dobrowolności opuszczenia lokalu, to w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuję się, że "opuszczenie miejsca stałego pobytu bez wymeldowania" obejmuje także sytuacje, gdy następuje to wskutek realizacji wyroku eksmisyjnego. Przy innym rozumieniu tego pojęcia nie można by było dokonać wymeldowania po fakcie eksmisji, co byłoby sprzeczne z istotą regulacji o ewidencji ludności (por. wyrok NSA z dnia 20.01.2001 r. V SA 1342/2001). Organ odwoławczy stwierdził, że Jan G. opuścił miejsce stałego pobytu w drodze eksmisji i nie "wymeldował się". Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby istniał tytuł egzekucyjny pozwalający na eksmisję skarżącego z przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda w uzasadnieniu swojej decyzji nie wskazał, na jakiej podstawie dokonano eksmisji. Z akt sprawy nie wynika również, aby dokonano eksmisji w drodze egzekucji sądowej. Organ powinien dokładnie i wnikliwie zbadać, czy zaistniały przesłanki z artykułu 15 ust. 2 ustawy z 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity z 2001 r. Dz. U. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.). W szczególności, czy skarżący dobrowolnie opuścił miejsce stałego pobytu w przedmiotowej nieruchomości. Należy dokonać oceny zachowania skarżącego w zakresie okoliczności opuszczenia przedmiotowego lokalu i trwałości pobytu w innym miejscu. Wobec powyższego, Sąd na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 r.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 cytowanej wyżej ustawy.