II SA/Bd 592/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] 2018r. nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił K. G. (dalej: skarżący) prawa do świadczenia wychowawczego na córkę G. G., na okres zasiłkowy 2018/2019 r. Uzasadniając tę odmowę organ I instancji wskazał na znajdujące się w aktach administracyjnych wyroki: Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] 2016 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] 2017r. (sygn. akt [...]), zgodnie z którymi wykonywanie władzy rodzicielskiej nad córką skarżącego powierzono matce małoletniej, a skarżącemu ograniczono władzę rodzicielską do współdecydowania o wszystkich istotnych sprawach dziecka oraz ustalono kontakty w określonym wymiarze, co -zdaniem Prezydenta-wyklucza przyznanie świadczenia wychowawczego. Od decyzji organu I instancji skarżący wniósł odwołanie, w którym wyrażając niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 77 k.p.a.) poprzez błędne i niezgodne ze stanem rzeczywistym ustalenia stanu faktycznego oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r., poz. 2134 t.j. ze zm.) poprzez niewłaściwą jego wykładnię skutkującą odmową przyznania świadczenia pomimo, że w porównywalnych i powtarzających się okresach sprawuje on opiekę naprzemienną nad córką, a zasady jej wykonywania określono w wyroku rozwodowym. Zdaniem skarżącego, wobec stanowiska Ministerstwa Sprawiedliwości oraz wyroku WSA w Olsztynie (sygn.akt II SA/Ol 1208/16), jeżeli opieka sprawowana jest w powtarzających się okresach, w których rodzic sprawuje wyłączną władzę nad dziećmi, to opiekę taką należy zakwalifikować jako opiekę naprzemienną. Zatem zgodnie z wcześniej wspomnianym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] opieka, którą skarżący sprawuje nad córką może zostać uznana za naprzemienną, wskutek czego należy mu przyznać prawo do świadczenia wychowawczego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2019r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu powyższego odwołania utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium przedstawiło przebieg dotychczasowego postępowania oraz nakreśliło treść wydanej przez organ I instancji decyzji, a także istotę zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii definicji pojęcia "opieki naprzemiennej", zgodnie z którymi opieka naprzemienna wiąże się z faktycznym zamieszkiwaniem dziecka u obojga rodziców na przemian w mniej więcej równych, powtarzających się okresach. Nie stanowi natomiast opieki naprzemiennej sytuacja, gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, stale zamieszkuje z jednym z rodziców, a drugi rodzic ma jedynie ustalone w określonym wymiarze kontakty z dzieckiem. Skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją Kolegium. W skardze na rozstrzygnięcie organu odwoławczego ponowił argumentację odwołania, że organy orzekające w sprawie błędnie uznały, że opieka, jaką skarżący sprawuje nad córką G. nie ma charakteru opieki naprzemiennej, która może być wykonywana w toku kontaktów z dzieckiem. W wyrokach Sądu Okręgowego w [...] oraz Sądu Apelacyjnego w [...] wskazano szczegółowe zasady naprzemiennej opieki, która jest sprawowana w porównywalnych i powtarzających się okresach. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i orzeczenie na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r., poz. 2134 t.j. ze zm.), dalej zwanej "ustawą". Celem tej regulacji jest udzielenie przez Państwo rodzicom (opiekunom) dzieci pomocy w wychowaniu dzieci w formie częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (świadczenie wychowawcze). Jak wynika z art. 4 ust. 2 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu albo opiekunowi prawnemu dziecka. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 22 zdanie 1 ustawy, że w przypadku zbiegu praw rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. W świetle art. 5 ust. 1 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, w wysokości 500,00 zł. miesięcznie na dziecko w rodzinie. Jak natomiast stanowi art. 5 ust. 2a ustawy w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "opiekę naprzemienną" należy wiązać z sytuacją, w której rodzice żyjący w rozłączeniu, w separacji lub będący po rozwodzie sprawują opiekę nad wspólnym dzieckiem na przemian, w mniej więcej równych, powtarzających się, następujących po sobie okresach, i że obojgu rodzicom pozostawiono wykonywanie władzy rodzicielskiej. Wiąże się to - w konsekwencji - z faktycznym zamieszkiwaniem dziecka z obojgiem rodziców - na przemian. Dla uznania opieki naprzemiennej konieczne jest ustalenie względnie równego, proporcjonalnego podziału opieki nad dzieckiem (por. wyroki WSA w Kielcach z dnia 7.06.2017 o sygn. akt II SA/Ke 275/17, z dnia 22.02.2017r. o sygn. akt II SA/Ke 18/17, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13.07.2017r. o sygn. Akt IV SA/Wr 63/17, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18.05.2017r. o sygn. Akt III SA/Gd 295/17, dostępne w internetowej bazie orzeczniczej NSA). W rozpoznawanej sprawie, analizując treść zebranego w sprawie materiału dowodowego nie można przyjąć, że okresy przebywania małoletniej G. u każdego z rodziców są mniej więcej równe, następujące po sobie, powtarzające się na przemian, a centrum życiowe dziewczynki znajduje się zarówno w miejscu zamieszkania jej matki, jak i u ojca. Organy orzekające w rozpoznawanej sprawie trafnie oceniły, że z wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] 2016r. orzekającym rozwiązanie małżeństwa skarżącego, wykonanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką zostało powierzone matce małoletniej, co oznacza, że miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania matki. Niezależnie od tej ostatniej okoliczności, w stanie faktycznym niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że skarżący nie sprawuje opieki naprzemiennej nad córką G. , gdyż faktyczne wykonywanie przez niego władzy rodzicielskiej nad małoletnią nie nosi takich cech. Z określonego przez sąd sposobu i zakresu kontaktów wynika, że o ile można uznać za porównywalne okresy samodzielnej opieki skarżącego nad córką w czasie weekendów, wakacji letnich i ferii zimowych, to w dni powszednie wykonywanie tych obowiązków zdecydowanie spoczywa na matce małoletniej. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Okręgowego w [...] skarżący ma prawo do kontaktów z córką w dni powszednie w co drugą środę i czwartek po zajęciach szkolnych do godziny 19.00, z ewentualną możliwością nocowania u ojca. Oznacza to, że w skali miesiąca skarżący jedynie 4 dni powszednie w miesiącu sprawuje opiekę nad córką. Taka treść sentencji tego wyroku nie pozwala na przyjęcie, że wymieniona małoletnia pozostaje pod opieką naprzemienną rodziców. Ponadto skarżący regularnie płaci na rzecz córki alimenty w kwocie po [...] zł miesięcznie. W kontekście powyższych ustaleń nie sposób uznać, jak chce tego skarżący, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z równoważnym modelem opieki naprzemiennej. Powoływane przez skarżącego okoliczności nie pozwalają przyjąć bowiem, że okresy przebywania dziecka u każdego z rodziców są mniej więcej równe, następujące po sobie, powtarzające się na przemian. Podkreślić przy tym należy, że czym innym jest wykonywanie przez oboje rodziców władzy rodzicielskiej czy sposób realizowania kontaktów z dzieckiem, a czym innym sprawowanie przez oboje rodziców na przemian w regularnie powtarzających się, równych odstępach czasu wyłącznej opieki nad dzieckiem. Jeszcze raz przypomnieć należy, że koniecznym dla uznania opieki naprzemiennej jest ustalenie względnie równego, porównywalnego podziału tego obowiązku. Opiekę naprzemienną bowiem cechuje równość pomiędzy rodzicami w sprawowaniu pieczy nad dzieckiem, które mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe na zmianę u obojga rodziców. Reasumując uznać należy, że wskazany przez skarżącego faktyczny sposób wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywania kontaktów z dzieckiem oraz fakt wywiązywania się przez skarżącego z obowiązku alimentacyjnego nie mogą być wystarczające do uznania, że dziecko pozostaje pod opieką naprzemienną obojga rodziców. Uznawszy zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił wniesioną skargę.