II SA/Bd 594/06
WyrokWSA w Bydgoszczy2006-08-08
Skład orzekający: Grażyna Malinowska-Wasik, Wiesław Czerwiński, Krzysztof Gruszecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji ma prawo zawiesić postępowanie w sprawie odszkodowania za zajęcie gruntu pod drogę powiatową, gdy kwestia własności tego gruntu w dniu 31 grudnia 1998 r. wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd cywilny w postępowaniu o zasiedzenie?Ratio decidendi
Organ administracji ma prawo zawiesić postępowanie w sprawie odszkodowania za zajęcie gruntu pod drogę powiatową, gdy ustalenie własności nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowi zagadnienie wstępne, które musi zostać rozstrzygnięte przez sąd cywilny. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji jest zobowiązany do zawieszenia postępowania, gdy jego rozstrzygnięcie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W tym przypadku, ustalenie własności nieruchomości przez sąd cywilny w postępowaniu o zasiedzenie jest niezbędne do prawidłowego określenia strony uprawnionej do odszkodowania.Stan faktyczny
Starosta zawiesił postępowanie w sprawie odszkodowania dla J. i J. S. za zajęcie gruntu pod drogę powiatową, ponieważ nie byli oni właścicielami nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., a prawo własności przysługiwało Skarbowi Państwa. W związku z tym Starosta wystąpił do sądu cywilnego o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty. Skarżący J. i J. S. wnieśli skargę do WSA, twierdząc, że są właścicielami gruntu od 1921 r. i zaprzeczając twierdzeniom organu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędziowie WSA: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi J. i J. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] 2006 r., nr [...] Starosta R. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie odszkodowania dla J. i J. S. za zajęcie gruntu pod drogę powiatową G. pomiędzy działkami oznaczonymi numerami [...] i [...]. W motywach postanowienia wskazano, iż Państwo S. nie byli właścicielami nieruchomości w D. oznaczonej nr działki [...], a na dzień [...] grudnia 1998 r. prawo własności przysługiwało Skarbowi Państwa. W związku z powyższym Starosta R. wystąpił w dniu 20.03.2006 r. do Sądu Rejonowego w R. o stwierdzenie nabycia własności przedmiotowej nieruchomości przez zasiedzenie, co uzasadniało zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie J. i J. S. zarzucili organowi nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] 2006 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Starosty R., wskazując iż Państwo S. nie przedstawili żadnego dowodu świadczącego o tym, że byli właścicielami przedmiotowego gruntu. W aktach brak jest również dokumentów świadczących o tym, że grunty objęte postępowaniem stanowią własność Skarbu Państwa lub Powiatu R. Z tych względów organ I instancji wystąpił do Sądu Rejonowego w R. Wydział I Cywilny o stwierdzenie zasiedzenia własności przedmiotowej nieruchomości przez Skarb państwa, co uzasadniało zawieszenie postępowania.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższe postanowienie J. i J. S. wskazali, iż przedmiotowy grunt jest własnością rodziny S. od 1921 r. zaprzeczyli jednocześnie twierdzeniom, iż droga została wydzielona z nieruchomości stanowiących ich własność. Powołali się w tym miejscu na mapę z roku 1947, na której przedmiotowa droga nie jest wydzielona z nieruchomości państwa S. Skarżący domagają się odszkodowania za bezprawne zabranie własności. Przy tym uważają, iż organ nie ma prawa powoływać się na zasiedzenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Przy tym potwierdzenie przejęcia własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego następuje na podstawie decyzji wojewody.
Rozpoznając wniosek państwa S. organ był zobowiązany w pierwszym rzędzie do ustalenia czy byli oni właścicielami przedmiotowej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., a co za tym idzie, czy przysługuje im przymiot strony w postępowaniu o ustalenie odszkodowania za zajęcie części gruntu pod drogę powiatową.
Podstawowym dowodem dla ustalenia stanu prawnego nieruchomości jest wpis prawa własności w księdze wieczystej. Korzysta się tu bowiem z domniemania prawdziwości wpisu w tejże księdze, w myśl którego prawa wskazane w księgach wieczystych uważa się za zgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Tak samo uważa się, że prawo z księgi wykreślone nie istnieje. Aby obalić to domniemanie należy wykazać, że jest inaczej niż zapisano w księdze wieczystej, kierując stosowny wniosek do sądu cywilnego.
W niniejszej sprawie skarżący jako dowód na to, iż są właścicielami działki nr [...] położonej we wsi D. wskazali jedynie akty notarialne z roku 1934 i 1978. Starosta R. twierdząc natomiast, iż prawo własności tejże nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. przysługiwało Skarbowi Państwa powołał się na założoną w dniu 30.09.1966 r. ewidencje gruntów wsi D., gdzie jako osobę władającą przedmiotowym gruntem wpisany został Powiatowy Zarząd Dróg Lokalnych w R. Trzeba w tym miejscu zwrócić uwagę, iż w księdze wieczystej wspomnianej nieruchomości brak jest wpisu mogącego potwierdzać, iż państwo Smulscy czy też Skarb Państwa byli właścicielami tejże nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r . Mając powyższe na uwadze nie można było zatem jednoznacznie określić komu przysługiwało prawo własności spornej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r .
W związku z powyższym należy uznać, iż celowym było zwrócenie się przez organ administracji do sądu cywilnego w celu ustalenia kwestii prawa własności działki nr 73 położonej w D. Tak też zrobił Starosta R. występując w dniu 20 marca 2006 r. do Sądu Rejonowego w R. o stwierdzenie nabycia własności wspomnianej nieruchomości przez zasiedzenie.
Wynik tego postępowania jest w rozumieniu art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. niewątpliwie zagadnieniem wstępnym dla postępowania o ustalenie odszkodowania za zajęcie części nieruchomości pod drogę powiatową. Może ono bowiem w sposób jednoznaczny przesądzić o tym kto był właścicielem przedmiotowej działki w dniu 31 grudnia 1998 r . Biorąc pod uwagę treść wspomnianego art. 97 § 1 ust. 4, zgodnie z którym organ administracji zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, należy uznać iż zaskarżone postanowienie Wojewody [...] nie narusza prawa.
Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalenie skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło