II SA/Bd 595/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędziowie WSA: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi Stanisława S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] 2006r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z [...] 2006 r., Nr [...] Prezydent Miasta W. na podstawie art. 3, art. 6 ust. 1 i 6, art. 7 ust. 1, 1 a, ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) i Rozporządzenia Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) oraz art. 104 § 1 i 107 KPA po rozpatrzeniu wniosku Stanisława S. nie przyznał wnioskodawcy dodatku mieszkaniowego wskazując, iż w myśl art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8, który stanowi: jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek obniża się o tę kwotę. Odwołując się od powyższego rozstrzygnięcia Stanisław S. zwrócił się o kontynuację zasiłku mieszkaniowego otrzymywanego przez ostatnie 6 miesięcy. Ponadto podniósł, iż nie rozumie, dlaczego jego dochód z gospodarstwa rolnego wzrósł z kwoty 2157,88 zł do kwoty 3230,86 zł mając na uwadze nowelizację ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpoznaniu odwołania, decyzją [...] 2006 r., Nr [..] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję· Organ uzasadniając swoje stanowisko podzielił ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji. Wskazał także, iż zgodnie z art. 2 cytowanej ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkujących na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu, osobom zamieszkującym lokale mieszkalne stanowiące ich własność i właścicielom lokali mieszkalnych, innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust 8 ustawy. Przez gospodarstwo domowe rozumie się lokatora samodzielnie zajmującego lokal lub lokatora, jego małżonka i inne osoby wspólnie z nim stale zamieszkujące i gospodarujące, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tego lokatora. Organ odwoławczy podniósł także, że za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba, że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. Wskazał ponadto, iż dochód z prowadzenia gospodarstwa rolnego ustala się na podstawie powierzchni gruntów w hektarach przeliczeniowych i przeciętnego dochodu z I hektara przeliczeniowego, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 z późn.zm). Zaznaczył także, że dodatek mieszkaniowy przyznaje się na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Jak wynika z akt sprawy skarżący złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego w dniu [...] 2006r. W deklaracji o dochodach odwołujący wskazał, że dochód gospodarstwa domowego za miesiąc grudzień 2005r. oraz styczeń i luty 2006r. stanowił: dochód z gospodarstwa rolnego i z tytułu pobierania renty inwalidzkiej. Wnioskodawca posiada gospodarstwo rolne o pow. 1,987 ha przeliczeniowego. Dochód za trzy miesiące poprzedzające złożenie wniosku z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego odpowiednio wynosił 807,71 zł /(1,987 ha przeliczeniowego x 1626 zł - roczny dochód z I ha przeliczeniowego ogłaszanego przez Prezesa GUS (Dz.Urz. GUS z 2005r. Nr 11, poz.69): 12 m-cy x 3 miesiące. Natomiast dochód z tytułu pobierania renty stanowi 2336,76zł /778.92 zł x 3 m-ce przy czym łączny dochód wnioskodawcy wynosił 3144,47 zł a dochód miesięczny na jednego członka rodziny wynosi 1048,15 zł i przekracza kryterium dochodu o którym mowa w wyżej cytowanym art. 3 ust. I ustawy, tj. 175 % kwoty najniższej emerytury to jest kwotę 1045,56 zł. /597.46 x 175%/. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Stanisław S. wniósł o uchylenie wskazanej wyżej decyzji polemizując z ustaleniami organu odwoławczego oraz powołując się na tożsame argumenty jak w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta W. W odpowiedzi na skargę organ " instancji wniósł o odrzucenie skargi podtrzymując w pełni stanowisko jak i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za zasadną, choć nie z przyczyn w niej podanych. Z przepisu art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że przy rozpoznawaniu przez Sąd skargi na decyzję lub postanowienie, w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone orzeczenie podlega uchyleniu. Tymczasem w myśl art. 134 § 1 wskazanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, należało uznać, że narusza ona przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że podstawą materialno-prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do sądu decyzji są przepisy ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643), przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne - czy art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. dodatkach mieszkaniowych jest zgodny z art. 92 ust 1 Konstytucji w zakresie, w jakim upoważnia Radę Ministrów do określenia wysokości wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego, oraz czy § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych jest zgodny z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji. W następstwie powołanego pytania, Trybunał Konstytucyjny w dniu 9 maja 2006 r. wydał wyrok (sygn. akt P 4/05) stwierdzający, że art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817) jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności wspomnianego art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych oznacza dla rozpoznawanej sprawy, iż przepis ten nie może być uznany za prawidłową podstawę prawną wydanych decyzji administracyjnych. Powstaje, zatem zagadnienie - jakie skutki prawne dla rozpoznawanej sprawy wywołał wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Otóż podkreślić trzeba przede wszystkim, iż zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie, którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w innych przepisach właściwych dla danego postępowania. W świetle powołanej normy konstytucyjnej nasuwa się wniosek, że skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną ostatecznej decyzji jest, co do zasady powinność uchylenia takiej decyzji. Wskazać trzeba także, iż przepisem art. 82 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643) wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego artykuł 145 a) stanowiący, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie, którego została wydana decyzja (§ 1) oraz że skargę w takiej sytuacji wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2). Tak, więc podnoszona okoliczność orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niekonstytucyjności danego aktu prawnego (podstawy decyzji administracyjnej) jest z woli ustawodawcy samodzielną podstawą wznowieniową. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle powyższego należy przyjąć, iż jest zasadą, że Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro, zatem - jak wykazano - powoływana okoliczność stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą na podstawie, którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego (przesłanką wznowieniową), to taka regulacja prawna uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji (oraz decyzji organu pierwszej instancji) przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy administracji powinny uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie orzekania. W tej sytuacji orzeczono jak w sentencji na podstawie powoływanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)