II SA/Bd 597/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2008 r. sprawy ze skargi Z. K. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej oddala skargę Orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] uchyliła orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] r. i po rozpoznaniu okresowego zespołu bólowego kręgosłupa lędźwiowo - krzyżowego (§ 62 p 1), początkowych dyskretnych ostróg piętowych bez upośledzenia sprawności ruchowej, nieznacznego upośledzenia rozróżniania barw (§ 14 p 5) oraz blizn pourazowych nad kolanem prawym (§ 3 p 1), uznała Z. K. za zdolnego do czynnej służby wojskowej, zaliczając go do kategorii zdrowia A zgodnie z Załącznikiem Nr 2 grupa 1 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Komisja opierając się na dokumentacji orzeczniczej medycznej, jak również badaniu Rtg kręgosłupa lędźwiowo - krzyżowego nie stwierdziła u orzekanego odchyleń od stanu prawidłowego. Badanie ortopedyczne i neurologiczne wykazało zespół bólowy kręgosłupa L-S, bez objawów ubytkowych i rozciągowych. W oparciu o dodatkowe badanie ortopedyczne przeprowadzone w ramach czynności komisyjnych rozpoznano dyskretne początkowe ostrogi piętowe bez istotnego upośledzenia sprawności ruchowej. Zdaniem Komisji stopień nasilenia schorzeń pojedynczo i łącznie pozwalał na wskazaną kwalifikację badanego. W wyniku skargi Z. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 8 maja 2007 r. sygnatura akt II SA/Bd 254/07 uchylił powyższe orzeczenie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że powodem uchylenia rozstrzygnięcia był brak ustaleń dotyczących stopnia poprawy stanu zdrowia Z. K. od momentu wydania orzeczenia z dnia [...] r., o czasowej niezdolności do czynnej służby wojskowej, który uzasadniałyby możliwość jego klasyfikacji do kategorii zdrowia A. W ocenie Sądu Komisja nie odniosła się również do wydanego na stałe orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności skarżącego. W wyniku dalszego postępowania orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...], po rozpoznaniu u Z. K. przewlekłego zespołu bólowego kręgosłupa piersiowego i lędźwiowo - krzyżowego w okresie remisji na podłożu cech przebytej choroby Scheuermanna, dyskretnego zwężenia przestrzeni międzykręgowej L5/S1, nieznacznie upośledzającej ruchomość kręgosłupa (§ 62 p 1, § 34 p 1), ostróg piętowych, bez upośledzenia funkcji kończyn (§ 75 p 2), nieznacznego zaburzenia rozróżniania barw (§ 14 p 5), pourazowej blizny nad prawym kolanem (§ 3 p 1), skrzywienia przegrody nosa nie upośledzającego jego drożności (§ 26 p 3), wady zgryzu, (§ 25 p 1), uznała Z. K. za zdolnego do służby wojskowej, zaliczając go ponownie do kategorii zdrowia A. Kwalifikacji tej Komisja dokonała w oparciu o dokumentację medyczną i przedłożone przez orzekanego zdjęcia Rtg kręgosłupa, stóp i stawów biodrowych. Przeprowadzono także badania komisyjne, które wykazały małe nasilenie schorzeń wymienionych w rozpoznaniu nie upośledzające sprawności w sposób istotny. Odnosząc się do orzeczenia o umiarkowanej niepełnosprawności, którym legitymuje się skarżący Komisja wskazała na określoną w nim przyczynę tej niepełnosprawności jako wymienioną w § 26 lit a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 maja 2002 r. w sprawie orzekania niepełnosprawności (Dz. U. Nr 66, poz. 604), stwierdzając, iż stan zdrowia orzekanego jest daleki od upośledzenia sprawności, o której mówi niniejszy przepis. Przeprowadzone badania specjalistyczne wykazały bowiem, że stan neurologiczny Z. K. jest prawidłowy, a sprawność ruchowa dobra. Ponadto, Komisja wyjaśniła, iż wymienione orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatową Komisję Lekarską w [...], nie ma charakteru wiążącego dla wojskowych komisji lekarskich. Na powyższe rozstrzygniecie Z. K. złożył odwołanie wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska zakwestionował ustalenia w zakresie posiadanej sprawności ruchowej zarzucając Komisji pominięcie faktu znacznego jej upośledzenia. Podkreślił, iż cierpi na stany bólowe wymagające leczenia farmakologicznego. Z. K. wskazał na brak obiektywizmu poszczególnych lekarzy wchodzących w skład organu orzekającego domagając się ich wyłączenia. Orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. Stwierdziła, że przeprowadzone ponownie przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w [...] badania neurologiczne i ortopedyczne nie uzasadniały zmiany kwalifikacji kategorii zdrowia badanego. W ocenie organu odwoławczego przedłożona dokumentacja medyczna z leczenia, jak również dokumentacja z badań komisyjnych wskazuje, iż organ prowadząc postępowanie wykonał zalecenia zawarte w wyroku Sądu z dnia 8 maja 2007 r., co zostało odzwierciedlone w uzasadnieniu orzeczenia. Komisja za nieuprawniony uznała zarzut Z. K., co do braku bezstronności lekarzy orzekających. Niemniej jednak wskazała, iż skład orzekający został zmieniony. Z. K. wniósł o stwierdzenie nieważności w/w orzeczenia bądź jego uchylenie wobec naruszenia przepisów postępowania w sposób rażący, poprzez rozpoznanie przez organ odwoławczy odwołania obarczonego brakiem formalnym, bez jego usunięcia w trybie art. 64 § 2 K.p.a. Na skutek skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, stwierdzono nieważność powyższego rozstrzygnięcia w wyroku z dnia 19 lutego 2008 r. (sygn. akt II SA/Bd 994/07) W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu podniesiono, że przeprowadzone ponownie badania neurologiczne, ortopedyczne uzasadniają zastosowanie kwalifikacji orzeczniczej rozpoznanego schorzenia i jego stopnia nasilenia zgodnie z Zał. Nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004 r. jak w pkt 1 orzeczenia TWKL co skutkuje kategorią zdrowia "A". Zdaniem komisji badania w 2006 r. były wykonane w innym ośrodku - cywilnym, a mianowicie w Szpitalu Klinicznym Akademii Medycznej w [...], dlatego też zarzut w zakresie wątpliwości co do bezstronności lekarzy orzekających uznano za nietrafny, stwierdzając ponadto, że sam fakt rozpatrywania sprawy przez lekarzy związanych służbowo z wykonywanymi czynnościami w komisji lekarskiej, nie może stanowić przesłanki do wyłączenia ich ze sprawy w zakresie orzekania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Z. K. wniósł o uchylenie orzeczeń obu instancji, wskazując na uchybienia w przeprowadzonym postępowaniu przez RWKL i TWKL oraz niewłaściwą ocenę stanu zdrowia w zakresie stopnia zdolności do czynnej służby wojskowej. Skarżący podnosi, że nasilenie choroby powoduje znaczne upośledzenie sprawności skarżącego, co uzasadnia uznanie jego niezdolności do czynnej służby wojskowej. Wskazał również, że pomimo upływu roku czasu, RWKL nie przeprowadziła żadnych nowych badań lekarskich dla ustalenia aktualnego stanu zdrowia., czym naruszono przepis art. 26 ust. 1a, art. 30a ust. 1 i 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącego, rażącym naruszeniem przepisów postępowania było nieuwzględnienie wniosku o uchylenie orzeczenia TWKL z [...] r. nr [...] celem rozpoznania przez nią sprawy z wyłączeniem lekarzy wydających uprzednio orzeczenie nr [...] uchylone wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 8 maja 2007 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. W szczególności potwierdzona została prawidłowość kwalifikacji skarżącego w zakresie przydzielenia do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej oraz wskazano, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie poprzedzone zostało analizą posiadanej dokumentacji medycznej oraz wyników przeprowadzonych badań potwierdzających aktualny stan zdrowia, z ukierunkowaniem na wyjaśnienie istnienia i nasilenia schorzeń opisywanych w dokumentacji z leczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą zdolności do zawodowej służby wojskowej, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zakres właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), który w § 2 stanowi, iż Sąd sprawuje kontrolę zaskarżonych rozstrzygnięć pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że rozpatrując skargę na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej Sąd bada prawidłowość postępowania administracyjnego poprzedzającego określenie stanu zdrowia poborowego, w szczególności czy zbadanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie i badaniach, a następnie czy dokonana przez odpowiednią wojskową komisję lekarską, ocena zdolności poborowego do służby wojskowej jest zgodna z przepisami rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd administracyjny nie jest natomiast uprawniony do poddania merytorycznej ocenie rozpoznania dokonanego przez uprawnionych lekarzy, jak i kwalifikacji badanego do określonej jednostki wykazu chorób i ułomności. Zasady określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwość i tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach określone zostały w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151 z 2004 r., poz. 1594, z późn. zm.). Zgodnie z treścią § 14 tego rozporządzenia, orzeczenia o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii zdolności do służby wojskowej wydają właściwe wojskowe komisje lekarskie na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby – także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, które dotyczą stanu zdrowia żołnierza niezawodowego i mogą mieć znaczenie dla ustalenia zdolności do służby wojskowej. Przedstawiona w ten sposób charakterystyka postępowania w przedmiocie określenia zdolności do czynnej służby wojskowej przed wojskowymi komisjami lekarskimi podlega reżimowi prawnemu określonemu przez Kodeks postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami), który zawiera ujednolicenie wymagań dotyczących prawidłowego przeprowadzenie postępowania administracyjnego prowadzonego przed organem administracji publicznej, celem którego jest wydanie opartej na przepisach prawa decyzji administracyjnej. Jednym z takich wymogów, statuowanym przez zasadę ogólną Kodeksu postępowania administracyjnego – art. 7, jest obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organ administracji oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Emanacją prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego jest uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, które zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 K.p.a. powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Przeprowadzonemu w niniejszej sprawie postępowaniu nie można zarzucić naruszenia art. 77 K.p.a. przez nie zebranie w sprawie wyczerpującego materiału dowodowego i nie rozpatrzenie go, bowiem analiza akt sprawy, w szczególności zgromadzonego materiału dowodowego nie potwierdza tego zarzutu. Dokonane ustalenia stanu faktycznego, w zakresie stanu zdrowia skarżącego oparte zostały na materiale dowodowym w wyczerpujący sposób dokumentującym istnienie i nasilenie schorzeń skarżącego w kontekście określenia zdolności do służby wojskowej. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające uwzględniało szereg dowodów przeprowadzonych w sprawie. W szczególności przeprowadzone ponownie, na skutek wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 8 maja 2007 r., badanie neurologiczne pozwoliło ustalić przewlekły zespół bólowy kręgosłupa Th/L-S, bez cech uszkodzenia OUN. Lekarz neurolog nie opisał żadnych objawów neurologicznych o charakterze ubytkowym, korzeniowym, natomiast lekarz ortopeda swoim badaniem w oparciu o dokumentację z uwzględnieniem Rtg ustalił niewielkiego stopnia ograniczenie ruchomości kręgosłupa odcinka L-S bez wzmożonego napięcia mięśni przy kręgosłupowych, stawy biodrowe bez zmian. Ustalenia te uzasadniają zastosowanie kwalifikacji orzeczniczej rozpoznanego schorzenia i jego stopnia nasilenia zgodnie z Zał. Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, co skutkuje kategorią zdrowia "A". Ponadto z karty badań specjalistycznych z dnia [...] r. wynika również, że poborowego przebadał również Przewodniczący TWKL - specjalista chirurg. Badania powyższe zostały wykonane w 10 Wojskowym Szpitalu Klinicznym w [...]. Słusznie zatem RWKL zwraca uwagę, że badania lekarskie przeprowadzone na zlecenie TWKL 18 października 2006 r. przez lekarza neurologa i ortopedę, pomimo upływu czasu nie wskazywały na inny stan zdrowia jak określili to lekarze ponownie badający. Nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącego, odnoszący się do braku przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy na okoliczność nasilenia choroby powodującej znaczne upośledzenie sprawności skarżącego, co uzasadnia do uznania jego niezdolności do czynnej służby wojskowej. Jakkolwiek przeniesienie postępowania administracyjnego na skutek odwołania do organu wyższego stopnia, powoduje z mocy prawa konieczność ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy objętej zaskarżeniem co do istoty, zwrócić jednak należy uwagę, że to organ odwoławczy, jako dysponent prowadzonego postępowania decyduje o ewentualnym uzupełnieniu przeprowadzonego w I instancji postępowania dowodowego, jednak tylko w niezbędnym zakresie i tylko w przypadku gdy nie spowoduje to konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. W niniejszej sprawie organ administracji słusznie uznał kompletność zebranego materiału dowodowego na potrzeby wydania rozstrzygnięcia, a strona na etapie postępowania odwoławczego nie wniosła żadnych dodatkowych dowodów na potwierdzenie podnoszonych wniosków. Podobnie też nie może odnieść zamierzonego skutku podnoszony przez skarżącego zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania wobec nie uwzględnienia wniosku o uchylenie orzeczenia TWKL z [...] r. nr [...] celem rozpoznania przez nią sprawy z wyłączeniem lekarzy wydających uprzednio orzeczenie nr [...] uchylone wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 8 maja 2007 r. Stwierdzić bowiem należy, że wniosek dotyczący wyłączenia niektórych lekarzy orzekających w sprawie podlega reżimowi określonemu w art. 24 § 1 K.p.a., który szczegółowo reguluje jakie przesłanki muszą zachodzić do wyłączenia pracownika organu orzekającego. Słusznie więc podnosi organ odwoławczy, iż sam fakt rozpatrywania sprawy przez lekarzy związanych służbowo z wykonywanymi czynnościami w komisji lekarskiej nie może stanowić przesłanki do wyłączenia ich ze sprawy w zakresie orzekania, zważywszy ponadto, że badania w 2006 r. były wykonane w innym ośrodku - cywilnym, a mianowicie w Szpitalu Klinicznym Akademii Medycznej w [...], z tego też względu zarzut w zakresie wątpliwości co do bezstronności lekarzy orzekających jest nietrafny. Utrzymanie więc w mocy orzeczenia organu I instancji przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w [...] było zgodne z prawem. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny postępowania organu I instancji oraz wydanego rozstrzygnięcia, dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.